Sanib-Isip

Mga Kuwentong Dagli sa Nagmamadaling Panahon

2011-12-04T21:27:00.000-08:00

Sa panahon ngayon kung saan ay napakaraming pinagkakaabalahan ang mga tao ay napapanahon din ang mga kuwentong dagli o flash fiction. Napakaiksi na kasi ngayon ng attention span ng mga tao at tinatamad nang magbasa ng mahahabang mga salaysayin. Maliban na lang kung talagang malaki ang interes sa paksang inilalako ng isang manunulat.

Mas maiksi pa ang dagli sa maikling kuwento. Sadyang magkaiba ang dalawang ito pagdating sa istraktura. Dahil ang maikling kuwento ay nangangahulugan na buo ang istorya. May introduksiyon, gitna at wakas. Samantalang sa dagli ay pupuwedeng isang situwasyon o pangyayari lang ang iniikutan ng istorya. Madalas ang iba ay gumagamit ng first point o view na waring sarili nilang karanasan ang kanilang ikinukuwento. Ibig sabihin, hindi mo na kinakailangan pang ipaliwanag kung sino ba talaga ang iyong karakter.

Ang dagli ay nasa hanggang isang libong salita pababa. Mayroon pa ngang ibang manunulat na sumusunod sa pagbibilang ng salita sa flash fiction. Katulad na lamang ni Abdon Balde Jr. na may akda ng 100 Kislap. Ang koleksyon ng mga akda niya rito ay binubuo ng hindi aabot ng mahigit isang daan at limanpung mga salita.

Samantala ang maikling kuwento ay nasa isang libo hanggang limang libo salita.

Kung tutuusin ay matagal nang mayroong ganitong uri ng kuwento sa Pilipinas man o sa ibang bansa. Ngunit wala pa itong katawagan noon. Kaya’t maaaring sabihin na bagu-bago pa lang ang ganitong uri ng literatura. Noong taong 2007 ay lumabas ang aklat na “Mga Kuwentong Paspasan,” na inilathala ng Milflores Publishing kung saan ay napabilang ang akda ng dating Pinas editor na si Hilda Nartea at ang namayapa ng si Vincent John Rubio.

At ngayon naman ay lumabas ang libro ni Eros Atalia na inilathala ng Visual Print, ang Wag Lang Di Makaraos (100 Dagli Mga Kuwentong Pasaway, Paaway at Pamatay). Ayon kay Atalia, tatlong taon ang kanyang binuno sa pagsusulat ng aklat na ito. Ang Wag Lang Di Makaraos ay moderno sa paraan ng paglalahad at sinasalamin ang samu’t saring pangyayari sa ating lipunan sa paraang madaling unawain dahil simple lang ang paggamit ng wika.

Bagama’t maiksi lang ang dagli ay nag-iiwan naman ito ng tatak sa isipan ng mambabasa. Sabi pa nga ng ilan ay masyadong bitin. Pero kung minsan kung alin ang bitin ay ‘yun ang kinakailangang namnaming mabuti at pag-isipan nang husto. Maaari kasing ang dagli ay hindi lamang naglalarawan sa iisang bagay o situwasyon lamang. Bagkus sa maikling salita ay mas marami pa pala ang sinasabi. Ang maganda pa, kahit yaong mga walang hilig o tamad magbasa ay maaaring maengganyo dahil sa ito ay maiksi nga lamang. Angkop na angkop sa mabilis na daloy ng panahon kung saan karamihan sa atin ay mahilig sa instant.

Multo ni Lola

2011-12-01T16:17:00.000-08:00

Inaabangan kong lumabas ang girlfriend ko sa fast food na kanyang pinagtatrabahuan. Alas dos na ng madaling araw. Ilang sandali na lang ay lalabas na ‘yun. Ayokong magpatayu-tayo at maglalakad-lakad habang inaantay siya. Kaya’t minabuti ko munang umupo sa gutter. Naroon si Lola sa may ‘di kalayuan sa akin. Nakita ko na rin naman siya noong mga nakaraan pang gabi. Pero ‘di ko naman siya pinapansin. Tingin ko kasi kay lola ay isang baliw sa kalsada. Kung titingnan kasi ay ang dami niyang dalang abubot at kapag minsan ay bigla na lang nagsasalita mag-isa. Hindi naman siya pulubi kasi hindi naman siya namamalimos. E, ‘di sana ay kanina pa niya ako nilapitan at hiningan ng barya.

Hindi pa ako nag-iinit sa aking pagkakaupo ay biglang nagsalita si lola, “Sino ‘yang mga kasama mo?” Sabay turo sa tabi ko. Bigla akong kinilabutan at parang may kung anong malamig akong naramdaman sa aking kaloob-looban. Baka may third eye siya? Si lola naman e, nananakot pa. Hindi ko na lang sinagot ang matanda at napangiti na lang ako. Baka nga may saltik lang ang matanda o ‘di-kaya’y nalipasan na ng gutom. Kung may pagkain lang sana akong dala baka ibigay ko na lang siya. Maya-maya lang ay lumabas na ang girlfriend ko at naikuwento ko sa kanya ang tungkol sa matanda. Sinabihan pa niya akong parang tanga tinatakot ko lang daw ang sarili ko.

Nang sumunod na gabi sinundo ko uli ang girlfriend ko. Pero ni ang anino ni lola ay ‘di ko na nakita. Sabi ng girlfriend ko itinaboy na raw ng mga pulis. Kung ganoon aba’y kawawa naman pala ang matanda. May nakapagsabi sa girlfriend ko na hindi naman baliw ang matanda dahil nakakausap ito ng matino ng kanyang mga kasamahan sa trabaho. Kaya pala ito nasa kalsada ay dahil pinalayas ng kanyang mga anak sa kanila. Ambabait naman ng mga anak ni lola. Matapos silang alagaan sa loob ng mahabang taon ay ganun-ganun na lang.

Hmm, nasaan na kaya si lola? Hindi ko tuloy alam kung ano ang dapat kung katakutan. Ang multo bang ‘di ko naman nakikita, ang pulis ba o mga gaya ng anak ni lola? Haist, parang nakakatakot na tuloy tumanda…

Uhog at Lata: Isang Paglalakbay

2011-12-01T07:44:00.000-08:00

Lumalamig daw ang simoy ng hangin ‘pag nalalapit na ang Pasko. Pero putsa ano’ng malamig heto at pinagpapawisan ako dahil sa init. Sabayan ng busina at trapik sa kalsada. Ang Metro Manila nga naman bukod na sa matindi ang noise at air pollution ay samu’t sari pa ang eksenang nagaganap bawat sandali. Nagbabasa ako ng libro habang sakay ng dyip. Pero ‘di sumasakit ang mata ko bagama’t usad pagong ang andar ng sasakyan ay bigla namang aandar kapag saglit na nawawala ang pila ng mga sasakyan.

Paghinto uli ng dyip ay may mga batang lansangan na sumampa sa dyip na sinasakyan ko. Batang babae at lalaki. Pero di sila karaniwang batang lansangan na laging umaakyat para manghingi ng pera. Dahil sila ay mga katutubong Badjao na dumarami bago sumapit ang Araw ng Kapaskuhan. Bakit nga ba hindi eh malalambot ang puso ng mga tao kapag nalalapit na ang ganitong panahon? Kaya dapat lang na samantalahin. Dahil pagkatapos ng Pasko balik uli ang iba sa pagiging walang pakialam sa kapwa. Mukhang magkapatid ang dalawang ito. Ang isa ay medyo malaki na at may hawak-hawak na lata. Kung titingnan ay para itong alkansya. Malaki ang lata na nasa gitna. Habang ang dalawang nasa gilid ay parang alkansya kung titingnan. Akala ko nga lalagyan ito ng pera.

Biglang namigay ng sobre ang batang babae na bukod sa madumi na ang damit ay may uhog pa ito. Mas maganda siguro kapag may tumutulong uhog para makakuha ng simpatya. Kung kulangot nga lang ito baka puwede pa itong pitik-pitikin para mawala. Ampangit kasing tingnan, e. Alangan namang mag-volunteer pa ako na punasan ang uhog ng bata. Anak ng patis talaga kung bakit ang daming nagkalat na pulubi sa Pilipinas. Kahapon lang ay may kumatok sa bahay namin at nanghihingi ng donasyon para diumano sa gaya niyang senior citizen. Kung titingnan mo naman ay di pa naman ganoon katanda tapos maayos pa ang porma. Baka naman nahihiya siyang magmukhang gusgusin sa harap ng tao. Nalimutan yata ng aleng ‘yun na simpatya ang kinukuha niya para makatanggap siya ng pera sa mga may-ari ng bahay na kinakatok niya. Parang ‘yung isang mama na kumatok din sa amin at nanghihingi ng pera dahil marami raw siyang anak. Kung ‘di ba naman eng-eng, eh. Pero ang mga batang Badjao na ito siyempre iba ang istorya nila.

Pagkatapos mag-abot ng sobre ang batang babae ay sabay umawit naman ang kanyang kuya na sinasabayan pa ng pagtambol sa lata. Pero in fairness ha, may rhythm din kahit na ganoon lang ang kanyang instrumento. Pero wala akong maintindihan sa lyrics dahil katutubong wika ang kanilang ginamit. Di gaya ng mga estudyanteng nakasakay ko na panay ang Inglesan. Ang tanging naiintidihan ko lang ay “Kedeng-kedeng.” Sa pandinig ko ay parang “kendeng-kendeng, ikerndeng mo Neneng.” Ang tambol ay sinabayan ng pagsayaw ng batang uhugin.

Hindi ko alam kung maaaliw ako sa ganitong uri ng pagtatanghal. Basta alam ko gusto lang makiamot ng mga batang ito sa biyayang tinatamasa ng iba na mas maayos ang kalagayan sa kanila. Natatawa naman ang mga kasakay ko sa d yip sa nanatanging pagtatangahal. Pagkatapos mag-duo ng magkuya ay kinuha na nila ang sobre. Ang sobre na ibinigay sa akin ay nilagyan ko ng dalawang piso. Kung baga sa patay, mabuti na rin ako ang nag-aabuloy kaysa ako ang ipinanghihingi ng abuloy. Bumaba na sila ng sinasakyan namin para pumara uli ng panibagong dyip. Sana ay makarami sila ng delihensiya. Malayo na ang dyip na sinasakyan ko sa kanila pero ‘di pa rin nabubura sa isip ko ang imahe ng batang uhugin at waring naririnig ko pa rin ang kanta ng kanyang kuya, “Kedeng-Kedeng.”

Pinoy indie music sa Internet, umaarangkada!

2011-11-14T01:27:00.000-08:00

Kung musika lang ang pag-uusapan ay sadyang ‘di pahuhuli ang mga Pinoy sa paggawa ng kanta. Katunayan ay marami tayong mga artist at composer sa buong kapuluan. ‘Yun nga lang ay ‘di gaanoong napagtutuunan ng pansin. Dahil mas sinusuportahan pa ng iba ang mga awiting likha ng mga dayuhan kaysa sariling atin. Bukod dito ay sadyang kakaunti lang ang nakakapasok sa mainstream industry dahil napakahirap nitong pasukin.

Buti na lang at mayroong internet kung kaya’t nagsipagsulputan ang mga online radio station kung saan ay buong pusong sumusuporta sa mga musikerong Pinoy. Dahil dito ay nagkaroon ng pagkakataon na mapakinggan mapa-banda man o solo artist na pawang nasa hanay ng tinatawag na indie scene. Kahit sabihin pa na mayroon namang You Tube na maaaring mapagbahaginan ng obra. Maganda na rin na may internet radio na nagpapatugtog ng kanilang mga kanta. Napapag-isa pa nila ang mga artist na nagkalat kung saan-saan. Hindi katulad dati na wala talagang outlet ang mga musikerong nais maibahagi ang kanilang mga komposisyon. Maririnig lamang sila kung mayroon silang gig o tugtugan.

Kabilang sa Pinoy internet radio ay ang dig.com, radiopilipinas.com, sari-sarisounds.com, bootleg-radio.com at iba pa. Dahil din sa paglaganap ng social networks ay nagkaroon ng application para makapagtayo ng radio station sa Facebook. Ilan dito ay UR Facebook na itinatatag ni RJ o Ramon Jacinto matapos na mawala ang kanyang radio station sa FM. Isama na rin natin ang Renegade Radio Station na nakabase sa San Mateo, Rizal.

Banggitin na rin natin ang indiepinoy.com na nagpapa-download ng mga kanta ng mga indie artist para mapakinggan sa cellphone. Maging ang pilipinasjamsession.com na maraming bandang nakarehistro sa kanilang site. Maaaring mapakinggan ang kanilang kanta sa mismong profile ng banda o sa mismong homepage ng PJM. Nariyan din ang Indie News sa FB na walang sawang nagbabalita ng mga bagong kaganapan sa Pinoy indie music.

Ang ilan sa mga nabanggit na internet radio station ay mayroon ding mga sariling DJ na nagsasalita. Habang ang ilan naman ay sumasahimpapawid sa pamamagitan ng paggamit ng pod cast at walang DJ na nagsasalita. Kumbaga, tuluy-tuloy lang ang kanilang pagpapatugtog ng mga kanta. Ang ilan sa mga DJ o mismong humahawak sa mga ito ay mga musikero kung kaya’t tunay naman ang kanilang pagmamalasakit sa mga kapwa musikero. Ang maganda pa ay nag-oorganisa sila ng mga gig sa tulong na rin ng mga production na naglipana ngayon.

Kung tutuusin hindi naman ganoon kadami ang nakikinig sa internet radio kumpara sa mga tradisyunal na istasyon ng radyo kumpara sa ibang bansa na sadyang marami ang nakikinig ng internet radio. Ang mahalaga ay ang pagiging dakila ng layunin ng mga humahawak nito. Ito ay ang mapausbong pa ang musikang Pinoy. Sayang nga naman kasi ang talento ng mga musikerong Pinoy kung wala man lang silang magiging outlet. Hindi naman nais ng mga online radio na tapatan ang mga FM stations dahil malayo pa ito bago mangyari. Dahil na rin sa ating pang-ekonomikong kalagayan, na marami sa atin ay walang kakayanan na magkaroon ng kompyuter. Pero isa lang ang sigurado dapat lamang na tangkilikin ang musikang Pinoy. Marami pang mga artist na dapat mapakinggan hindi lamang yaong mga sikat. Marapat lamang na mapakinggan din ang kanilang mga likhang awitin.

Poets Not Dead: Nang umawit ang mga makata

2011-08-20T09:04:00.000-07:00

Sinasabing magkaiba ang mundo ng makata at ng mga mang-aawit. Dahil ang isa ay hanggang sa papel na lang ang tinig. Nagkakabuhay lang ang tula kapag ito ay binibigkas. Habang ang isa naman ay nabubuhay sa pagkanta. Pero paano kapag umawit na ang mga makata? Katulad na lang ng aming duo ni JunJun Merano, na ‘di kuntentong ang tula ay manatiling hanggang tula na lamang.

Elementarya pa lang ay naggigitara na at gumagawa ng kanta si JunJun. Habang ang inyong lingkod naman ay nahilig sa pakikinig sa mga alternatibong awitin noong haiskul. Ito ang nakaimpluwensiya sa akin para magsulat ng mga liriko. Sa isip ko ay mga salitang waring nag-aawitan na kailangang mailabas. Oo, mas nauna kong nakahiligan ang ganito kaysa paggawa ng libro.

Nagkakilala kami at naging magkaklase ni JunJun noong kami ay nasa kolehiyo. Nagsanib kaming dalawa sa paglikha ng mga awitin. Ngunit nang makapagtapos ng pag-aaral ay nahinto ang aming tambalan. Para na rin harapin ang aming mga personal na buhay. Ngunit ang pagmamahal sa musika ay naroon pa rin. Kaya’t nitong taong 2011 ay binuo namin ang Poets Not Dead upang ipagpatuloy kung anuman ang aming nasimulan. Layunin naming ibahagi sa publiko ang mga nilikhang awit. Nang sa gayun ay huwag itong masayang.

Marahil may mga magtatanong kung bakit ganun ang aming pangalan? Simple lang, kami ay kapwa makata at ‘di na ito mawawala sa amin. Pareho kaming naniniwala na ang tula at musika ay sadyang magkaugnay. ‘Di ito maipaghihiwalay. Alisin mo ang tono at tugtog ng isang kanta at ito’y magiging tula. O lagyan mo ng tugtog at tono ang isang tula ito ay magiging kanta na. Lahat nang ito ay nanggaling sa kaloob-looban ng gamawa nito. Pero siyempre, may mga kanta na poetic ang dating.

Marami sa aming mga kanta ay isa munang tula bago maging kanta kabilang na rito ang Ulan at Bulaklak, Paano Ko Sasabihin, Kristal, Pikit Mata Kong Titingnan at iba pa. Sa Ingles naman ay nariyan ang Cry, Cry, Cry The Butterfly (halaw sa awiting pambata na Fly, Fly, Fly the Butterfly), Once in a Lifetime Pals at Watch The World How to Die na tumatalakay sa nangyayaring karahasan sa mundo.

Naniniwala rin kami na bagama’t importante ang pagkakaroon ng trademark ng isang banda o grupo, dapat ay hindi ito nagpapatali sa iisang istilo lamang. Kaya naman iba’t ibang klase rin ang aming kanta. May love song, novelty o kung ano pa mang klase ‘yan. Nangyari ito dahil magkaiba ang aming impluwensiya namin ni JunJun sa musika. Mas impluwensiyado siya ng pop habang ako naman ay mahilig sa rock music. Pero nagpang-abot kami sa gitna. Kaya naman masasabi kong maganda ang aming tambalan. At ‘di kami nagtatalo kung ano ba ang dapat naming kantahin.

Ang aming duo sa kasalukuyan ay isa lamang indidependiyente at tulad ng iba, tanging sa internet matatagpuan ang mga kanta. Umaasa kami na sa hinaharap ay maraming maabot ang aming musika. Para marinig ang aming mga awitin maaaring hanapin ang Poets Not Dead sa You Tube o ‘di-kaya’y i-like ang aming page sa Facebook.

Maaliw at Mabaliw sa This is a Crazy Planets ni Ernest Lourd de Verya

2011-07-03T23:15:00.000-07:00

Hindi nauubusan ng angas at talento itong si Ernest Lourd H. de Veyra. Kasabay ng kanyang pagiging bokalista ng bandang Radio Active Sago Project ay bigla na lang siyang naging TV Personality sa isa sa mga higanteng istasyon ng telebisyon sa bansa. At ngayon nga ay nakapaglathala rin ng libro- The Best of This is a Crazy Planets.

Ang nasabing libro ay binubuo ng tatlumpu’t isang sanaysay. Ang dalawumpu’t walo rito ay unang nailathala sa Spot.ph blog habang ang tatlong natitira naman ay sa mismong libro pa lang nailathala. Ngunit bago mailathala ang librong ito ay nakapaglathala na siya ng tatlo pang libro na puro patungkol sa tula. Ang mga ito ay ang Subtererranean Thought Parade, Shadowboxing in Headphones at Incestissimo. Ang huling libro ng tula ay nailathala ngayong taon lang din.

Naisip na rin naman dati ng manunulat na ito na mailalathala ang mga kalipunan ng sanaysay sa blog ni Lourd. ‘Di na rin ito nakapagtataka dahil maraming tumatangkilik sa kanyang blog. Isa pa, si Lourd ay isang mamamahayag hindi lamang sa telebisyon kundi nagsusulat din siya sa broodsheet. Kung kaya’t bihasa na siya sa pagbibigay ng opinyon sa publiko. Matalas ang pihit ng isip at dila ni Lourd sa mga isyung panlipunan.
Ngunit ‘di sa paraang maapoy na komentaryo ngunit sa paraang nakaaaliw. Dahil may kasama itong pagpapatawa. Sino’ng may sabing ang mga makata katulad ni Lourd ay mahirap arukin? Ngunit ‘di lamang ito ordinaryong pagpapatawa ang istilong ‘mockery.’
Layon din nitong makapagpamulat ng mga tao lalung-lalo na ng mga nasa poder ng kapangyarihan.

Sa libro ay tinalakay ang isyu mula sa mga kilalang personalidad gaya nina Kris Aquino, Manny Pacquiao, Hidden Kho, Katrina Halili at marami iba pa. Bakit tayo interesado sa kanila at ano ang epekto nila sa buhay natin? Bakit ultimo kaliit-liitang detalye tungkol sa kanila ay pinag-uusapan? Hay, iba talaga ang sikat!

Napagtuunan din ng pansin ni Lourd ang mga pasaway na mga killer buses na nagkalat sa Kamaynilaan. Pati na rin ang mga taxi drayber na namimili ng pasahero at nandaraya sa metro. Para kay Lourd, bunga ito ‘di lamang ng kawalang-disiplina kundi pati na rin ng mismong kawalan ng kaalaman sa batas trapiko. Marami kasing nakalulusot, kahit sino na lang ay akakakuha ng lisensya kahit yaong mga bulag pa!

Sinapul din sa libro ang kulturang popular katulad ng fashion, pelikulang Pinoy, AM Radio, Jejemon, musika ni Rico J. Puno at iba pang mang-aawit. Naipapaalala sa atin ni Lourd ang ilang mga kaganapan noon at inihambing niya ang mga ito sa kasalukuyan. Maging ang kinabukasan ay kanya na ring hinagip, ito ay sa “Inventions We’d Like to See in 2012.

May payo rin si Lourd sa mga kababayan natin na masyadong mataaas ang pagtingin sa sarili o sabihin nating yaong mga nagmamaganda! Ito ay mababasa sa sanaysay na “Umasal Lamang Ayon sa Ganda.” Samantala, sa “Sa Ikaaayos ng Mundo, ‘Wag Magsando.” Hindi sa ayaw ng sando ni Lourd kundi dapat na nasa tamang lugar ang pagsusuot nito. Nakakaalibadbad nga namang makakita ng mga nakasando na mahahaba ang buhok sa kili-kili at pawisan pa lalo na kapag kumakain ka sa restawran. O ‘yun bang biglang magtataas ng kamay habang nakasakay ka sa MRT o ‘di-kaya’y sa dyip.

Ayos lang kay Lourd kahit may mga tao na hindi natutuwa sa kanyang panulat at magkomento pa ang mga ito ng negatibo. Basta ayon sa kanya, huwag mo lang pakikialaman ang kanyang ilong at hairline. Tiyak d’yan na kayo magkakatalo. Mas maganda kung wala na lang personalan, sa isyu lang dapat pomukos.

Kung gustong maaliw at mapaisip ay dapat lamang na basahin ang librong ito ni Lourd. Sa huli ay masasabi mong pambihira talaga ang mga analisasyong ginawa ni Lourd sa iba’t ibang paksa. ‘Ika nga ng mga paboritong ekspresyon ng marami sa atin ngayon, “Wasak!”

Librong Alay sa Pinoy FB Users

2011-06-03T00:00:00.000-07:00

SADYANG matindi ang epekto ng Facebook (FB) dahil naging bahagi na ito ng pang-araw-araw na buhay. Hindi lamang nating mga Pinoy, kundi pati na rin ng iba’t ibang lahi sa mundo. Hindi lamang ito basta daluyan ng komunikasyon kundi sa pamamagitan din nito ay nailalabas ng indibidwal ang kanyang saloobin o naibabahagi sa mga ka-FB ang kung anuman ang nangyayari sa kanyang buhay sa kasalukuyan. Kumbaga, nagmimistula itong salamin ng ating pagkatao.

Kung tutuusin ay magkasabay lang na pumasok ang Facebook at Friendster noong taong 2004. Pero mas naunang pumatok sa atin ang Friendster. Taong 2008 lang nang unti-unting naengganyo rito ang mga Pinoy. Hanggang sa mapangibabawan nito ang Friendster at kamakailan lang ay nagpasya ang pamunuan ng Friendster na magpalit ng format. Mula sa pagiging social networking site ay ninais nilang sa pagiging entertainment site na lang malinya. Tinanggap na nila na ang mundo ngayon ay pinaghaharian na ng Facebook.

Bakit hindi? Eh, mas ginawang kapana-panabik ng FB ang social networking site dahil sa paglalagay ng maraming features kaya naman mas maraming nagagawa rito ang users.

Kung may isa mang naapektuhan nang matindi ng FB ay ako na ‘yun dahil nakapagsulat ako ng libro tungkol dito. Oktubre lang noong nakaraang taon nang umpisahan ng inyong lingkod ang manuscript nito. Pagkatapos mabuo ang draft ay ipinasa ko agad ito sa aking publisher—ang Psicom. Malaki ang aking tiwala na lulusot ito dahil sa napapanahon ang tema at mukhang magtatagal pa ang adiksiyon ng mga tao sa FB. Wala naman kasi itong matinding kakumpetensiya. Enero na nang maaprubahan ang manuscript at pagkatapos lang ng ilang buwang paghihintay ay lumabas na ito sa malalaking tindahan ng libro sa Pilipinas.

Nakatutuwang malaman na nakasabay pa ito ng paglabas ng libro ni David Pogue ng New York Times. Ang kanyang libro ay pinamagatang “The Facebook Effect.” Si David Pogue rin ang nagsulat ng librong “The World According to Twitter.” Habang isinusulat ko ang aking libro ay ‘di ko pa alam na may gumagawa na rin pala ng libro tungkol sa networking site. Hindi naman ito nakapagtataka dahil ‘in’ na ‘in’ ang FB sa kasalukuyan.

Siyempre, ang “Adik sa Facebook” ay nakabase sa istilo ng mga Pinoy kung paano natin gamitin ang FB. Isinulat sa paraang kaiga-igaya o kuwela para hindi nakaiinip basahin. Mababasa ang maraming obserbasyon mula sa paggamit ng pangalan, pagsusulat sa status, pagpapaskil ng mga litrato at marami pang iba. Lumikha rin ang FB ng sariling karanasan at naiugnay rin sa mga dati pang karanasan. Masasabing lumalabas din ang pagiging masayahin natin sa FB dahil sa paglalagay ng samu’t saring bagay na nagpapangiti sa bawat nakakikita rito.

Isang malaking karangalan para sa akin na makakuha ng komento mula sa komedyanteng si Tado Jimenez at sa astig na manunulat na si Eros Atalia. Kung may Facebook ka ay siguradong makare-relate sa librong ito.

R

Isang pagsipat sa Ang Huling Dalagang Bukid at ang Authobiography na Mali, Isang Imbestigasyon ni Jun Cruz Reyes

2011-04-25T07:16:00.000-07:00

Si Jun Cruz Reyes ay maituturing na hari ng post-modernong Panitikan sa Pilipinas pagdating sa pagsusulat ng kuwento. Mas kilala siya bilang ‘Amang Jun’ sa mga batang manunulat. Ang kanyang istilo ay hindi umaayon sa tradisyon. Mula nang unang gawin niya ang kanyang unang kuwento (Isang Lumang Kuwento) noong taong 1973 at makilala siya sa kuwento niyang ‘Utos ng Hari’ ay hindi pa rin siya lumalayo sa pagwasak sa kumbensyon na paraan ng pagkukuwento. Bago pa man dumating si Bob Ong ay nand’yan na siya.

Mabuting basahin ang bagong nobela ni Amang Jun na pinamagatang ‘Ang Huling Dalagang Bukid at Ang Autobiography na Mali, Isang Imbestigasyon.’ Alamin ang kuwento sa likod ng kuwento sa pagsusulat ng isang nobelang hindi tapos at kung paano naipasok ang autobiography ng manunulat.

Maaari bang magsama ang piksyon at ‘di-piksyon kung nobela ang pag-uusapan? Bakit hindi, yamang ang piksyon naman ay hinugot sa realidad. Katunayan, ang bago niyang libro ay nagkukuwento tungkol sa proseso ng paggawa ng kanyang nobelang binalak sulatin. Gagawin pa nga itong gawing documentary film kaso ay nabitin din. Hindi matahimik si Amang Jun kung kaya’t hindi niya hinayaang mabaon na lamang ito sa limot. Ngunit imbes na tapusin ang nobela ay binigyan niya ito ng bagong anyo at ito nga ang naging resulta.

Nakasentro ang ‘Ang Huling Dalagang Bukid’ sa bayan ng Wakas kung saan ay napabayaan na ang mga bukid dahil wala nang gustong maging magsasaka. Sa halip ay ang pangingibang-bayan ang solusyon para makatikim ng asenso sa buhay. Ang bukid ay nakunberte sa subdibsiyon, golf course at iba. Dati-rati ay ang mga lalaking may matitipunong katawan lang ang umaalis na karamihan ay nagiging construction worker sa Saudi. ‘Di naglaon ay ang batang kababaihan naman ang sumunod, na pumasok sa pagiging entertainer sa Japan.

Hindi natapos gawin ni Amang Jun noon ang nobela dahil may banta sa kanyang buhay kapag umuuwi siya sa kanyang bayan sa may Hagunoy, Bulacan. Sa bayan niya kasi siya kumuha ng mga karakter sa kanyang kuwento. Nag-interbyu pa nga siya ng isang entertainer sa Japan. Napag-iinitan siya ng ilang nasa kapangyarihan dahil sa pagiging makamasa ng kanyang panulat. Palibhasa ay may nasasagasaan ang kanilang ego kung kaya’t ganoon na lamang ang kanilang reaksyon. Dahil sa nailahad naman sa ‘Ang Huling Dalagang Bukid’ ang kanyang mga nais talakayin ay mistulang tapos na rin ang nobela. Ang kuwento ng bayan ng Wakas ay kumakatawan sa kabuuang-anyo ng Pilipinas kung saan ang pangingibang-bayan ang solusyon n gating mga kababayan para matakasan ang hirap ng buhay.

Gaya nang nasabi, tinalakay ni Amang Jun ang kanyang autobiography. Nailaysay niya nang malinaw at buhay na buhay ang iba’t ibang totoong karakter sa kanyang bayan sa Bulacan. Mula sa kanyang mga kamag-anak, kapitbahay, barkada at iba pa. Mula pagkapaslit hanggang sa maging magturo siya sa U.P. ay kanya ring naikuwento. Waring ikinuwento niya rin ang mga ito para maunawaan ng mga mambabasa kung paano ba siya nahubog bilang manunulat at kung bakit ayaw niya sa mga bagay na dogmatic o tradisyunal.

Dahil sa pagiging post-modernong manunulat ay itinuturing ng ilang kritiko lalo na ‘yung nakaangkla pa rin sa tradisyon na mali ang kanyang paraan ng pagsusulat. Mahilig kasing gumamit si Amang Jun ng mga salitang balbal na inaayawan nila. Para kasi sa kanila ay mayroong pamantayang dapat na sinusunod sa pagkukuwento. Hanggang pati ang tamang pagkilala sa kung ano ang katangiang dapat na taglayin ng isang manunulat ay pinakialaman na rin nila.

Kapag sinabi kasing nobela, ang alam lang ng marami ay isa itong buong kuwento na nakasentro lamang sa isang paksa. May malinaw na simula at wakas. At hindi puwedeng magsanib ang kuwento at sanaysay. Ngunit sa ginawa niya, pinapatunayan niya lang na puwede ang hindi puwede!

Ang misteryosong manunulat na si Bob Ong

2011-04-05T00:58:00.000-07:00

Siya si Klaro, isang kartunista at kaibigan ni Bob Ong. Siya ang isa sa nakaaalam kung sino ba talaga si Bob Ong.

Lipas na ang panahon kung saan palasak ang paggamit ng pen name o alyas sa panulat. Noong araw, ginagamit ito para itago ang tunay na pagkakakilanlan ng isang manunulat. Ang ilan kasi ay mapanuligsa ang mga isinusulat kaya’t para mas malayang makapang-atake ay gumagamit ng pen name. Bahagi na rin ito ng pag-iingat para ‘di agad matunton ng kalaban. Samantalang ang ilang kababaihang manunulat naman noon ay gumagamit ng pen name na pang-lalake. Mas tanggap kasi ng mga mambabasa noon ang mga lalaking manunulat kumpara sa kababaihan.

Ngunit ang sikat na manunulat na si Bob Ong na nakapagsulat na ng walong libro ay bakit mistulang nagtatago pa rin sa likod ng isang alyas? Gayung sa panahong ito ay may mas kalayaang ipahayag ng isang manunulat ang kanyang mga saloobin. Isa lang ang maaaring sagot d’yan, nais niyang manatiling misteryoso. Kung makikita siya ng publiko, malamang ay dinumog na siya. Sa dami ba naman ng kanyang taga-hanga na matagal nang nasasabik na malaman kung sino ba talaga siya.

Madaling tinanggap ng mga mambabasa si Bob Ong dahil sa kapayakan ng kanyang panulat. Madaling maintindihan ng kahit na sino. Parang barkada lang ang kausap mo, ‘ika nga. Nakaugnay agad ang mga mambabasa sa kanyang mga isinusulat dahil totoong nangyayari ang mga ito at naranasan ng bawat isa sa atin. Katulad ng libro niyang ABNKKBSNPLAKO. Sino ba sa atin ang ‘di dumaan sa elementarya?

Nagsimula lang ang lahat sa blog na tinatawag na Bobong Pinoy, kung saan ay pinag-uusapan ng mga bumibisita ang kahinaan nating mga Pinoy. Sa pangalan na rin mismo ng blog nakuha ang alyas na Bob Ong. Base sa pagpapakilala niya sa kanyang sarili sa isa niyang libro, nasubukan na rin niyang maging guro at mamasukan sa opisina bago maging manunulat. Base pa sa kanyang kuwento, siya ay batang 80’s. Makikita ito sa ika-pito niyang libro na Kapitan Sino na ang setting ay noong Dekada 80.

Dahil si Bob Ong ay isang misteryoso ay maraming haka-haka ang nabuo tungkol sa kanya. May nagpapalagay na si Bob Ong ay isang babae. May nagpapalagay din na hindi lamang siya iisang tao dahil sa paiba-iba nitong istilo sa pagsusulat. May mga naniniwala namang hindi basta-basta lamang si Bob Ong dahil sa pagiging henyo nito sa pagsusulat. Sabi nga ng isa sa tagapagtaguyod ng panitikan sa Pilipinas na si Isagani Cruz, sadyang may alam sa literatura si Bob Ong. Dahil dito, may mga nagpapalagay na taga-akademiya rin ito. ‘Di niya maihayag ang kanyang sarili sa loob ng akademya kaya’t lumikha ng mga librong taliwas sa itinuturo sa mga paaralan.

Diyata’t nangungunang tagasaway si Bob Ong ng kumbensiyonal na paraan ng pagkukuwento. Bukod sa nilalaman ng kanyang mga libro, sa itsura pa lang ng cover ay kapansin-pansin na ang pagtaliwas nito sa karaniwang mga libro. Sa librong Bakit Baligtad Magbasa ang Mga Pilipino ay baligtad din ang cover nito. Samantalang sa libro niyang Paboritong Libro ni Hudas, wala sa mismong cover ang titulo ng libro kundi nasa ekstrang papel lang ito na ipinapasok sa libro. Nanggulat din si Bob Ong nang gawin niya ang Alamat ng Gubat na mukhang librong pambata. Pero hindi, dahil may tema itong pulitikal.

Paiba-iba rin ng istilo si Bob Ong mula sa pagsusulat ng non-fiction ay nag-fiction na siya. Ayaw niya kasing patali sa isang genre lamang. Nagtagumpay naman siya rito dahil kahit ano ang sulatin niya ay nagiging best seller sa bookstores. Katunayan, ang pinakabago niyang libro na Mga Kaibigan ni Mama Susan ay tungkol sa horror, na ang pagkakasulat ay gaya ng isang diary.

Hindi lamang sa mga mambabasa nakaapekto o nakaimpluwensiya si Bob Ong kundi pati na rin sa mga manunulat. Paano kasi ang ibang manunulat na nagsusulat ng librong may halong katatawanan ay madalas maiugnay kay Bob Ong. Madali na para sa ibang mambabasa ang magbansag ng gaya-gaya lamang sa kanya. Gayung ang bawat manunulat ay may kanya-kanyang karanasan at mga kaisipang ibig ipahayag. May mga mambabasa rin na walang ibang nakikilalang manunulat na Pinoy kundi si Bob Ong lang. Ngunit ‘di na ito kasalanan ni Bob Ong. Nangangahulugan lamang na ganyan katindi ang kanyang dating. Maituturing na nga siyang isang institusyon sa modernong pantikan sa Pilipinas. Kung kailan niya ipapaalam sa publiko ang tunay niyang katauhan ay siya lamang ang nakaaalam.

Biyaheng Abra

2011-03-21T08:23:00.000-07:00

Ang inyong lingkod kasama si La Paz Mayor JB Bernos

Ang Abra ay napakapayak na lugar dahil simple lang ang pamumuhay dito. Binubuo ito ng dalawampu’t limang bayan. Kamakailan lamang ay nagawi kami sa bayan ng La Paz upang bisitahin ang mayor nilang si JB Bernos. Mga anim hanggang pitong oras ang biyahe rito mula Maynila papunta rito.

Tulad ng ibang mga probinsya ay pagsasaka at paghahayupan ang pangunahing pinagkukunan ng kabuhayan ng mga tao rito. Habang nagbibiyahe ay kapansin-pansin na parang karaniwan na lamang ang mga bakang tumatawid sa kalsada. Kaya’t kinakailangang magdahan-dahan sa pagmamaneho para ‘di mabundol ang mga ito.

Siyempre, maganda rin ang mga tanawin. Presko ang lugar dahil napapalibutan ng mga puno. Malayo sa lunsod na puro polusyon ang hanging nalalanghap.

Inaakala ng marami na ang Abra ay napakagulong lugar dahil sa mga naibabalita sa telebisyon at pahayagan na mga awayan doon ng mga pulitiko. Ngunit karaniwan na lang naman ang ganito. Kung tutuusin ay mas magulo pa nga sa ibang lugar. Kung may karahasan mang nangyayaring may kinalaman sa pulitika ay manaka-naka lamang ito. Ikinalungkot tuloy ni Mayor Bernos ang ganitong pagpapalaki ng balita ng mga nasa midya dahil nagiging masama ang imahe ng Abra sa paningin ng publiko.

Kung matatandaan ay ginawa pa ngang hot spot ng Comelec ang Abra noong Eleksyon 2010.Sinisiguro ng mayor ng La Paz na tahimik talaga sa kanilang probinsiya. Normal lang ang pamumuhay ng mga tao roon at walang nararamdamang takot baka kung ano ang mangyari sa kanila. Kaya’t sa mga nagnanais bumisita sa kanilang probinsya lalung-lalo na yaong mga investor ay huwag mag-aalinlangan.

Magiliw din sa mga bisita ang mga taga-Abra dahil inaasikaso nila nang husto ang kanilang mga panauhin. Na siya namang tatak na ng sinumang Pinoy, na basta’t may bisita ay nagpapakita ng kabutihan.

Pinatikim kami ni Mayor Bernos ng kanilang masarap na mga putahe. Katulad ng longganisa na gawa mismo sa kanilang probinsya. Halos wala itong pinagkaiba sa longganisang gawa sa Lucban, Quezon na sikat sa paggawa ng longganisa. Mayroon pang itlog ng hantik na seasonal lang diumano nakukuha dahil minsan lang naman mangitlog ang hantik sa loob ng isang taon. Natanong ko tuloy si Mayor Bernos kung kumakain din sila ng salagubang ay sinabi niyang ‘oo.’ Minsan na rin kasi akong nakatikim ng ganito nang minsang magtungo ako sa Ilocos Sur. Magkatabi lamang ang dalawang naturang probinsiya.

Pinatikim din kami ng isda na kung tawagin nila ay ‘kapa.’ Ang isdang ito ay tanging sa Abra lang diumano matatagpuan. Masarap din ang maliit at puting hipon na inihain sa amin. Mayroon din silang danggit na talaga namang napakalutong kainin. Dahil ang Abra ay bahagi ng Ilocandia ay masarap din ang kanilang pakbet. Sayang nga lang at walang papaitan na hinahanap-hanap ng aking panlasa. Tunay nga namang isang ‘di makalilimutang karanasan ang pagpasyal namin sa abra. Bukod sa napakatahimik na lugar ay masasarap din ang pagkain.

Mr. Hot: Hari ng kape ng Baguio

2011-02-01T07:25:00.000-08:00

Kapag nagawi ka sa Burnham Park sa may Baguio City, hindi puwedeng hindi mo mapapansin ang isang nagtitinda roon ng kape. Kung manamit kasi ay talaga namang nakapustora na akala mo ay pormang mayaman na animo’y gagad sa Amerika o ‘di-kaya’y sa Europa. Kaya naman kapag inalok ka niya ng kape ay hindi mo siya matatanggihan dahil natuwa ka sa kanyang itsura. Saan ka ba naman makakakita ng ganitong klase na nagtitinda ng kape kundi siya lang?

Si Carlito Ruasol o mas kilala sa tawag na Mr. Hot ay limampu’t apat na taong gulang at tubong Laguna. Dekada ‘70 pa nang manirahan siya sa may Baguio. Dati siyang barista sa mga hotel subali’t mas ninais niya na magtinda na lang ng kape sa Burnham Park. Kung tawagin nga ang gaya niya ay ‘Coffe Star Patrol.’ Hindi lamang kape ang kanyang iniaalok. Kung gusto mo ng tsokolate o kahit pa ng cereal ay mayroon din siya. Sa ngayon ay may limang taon na niya itong ginagawa. Pero wala pang isang taon nang pumustora si Mr. Hot. “Mas maganda na rin ito, may sarili akong kita kaysa namamasukan pa. Saka tumatanda na rin ako, ayaw ko nang bumalik sa mga hotel,” pahayag ni Mr. Hot.

Itinuturing niyang isang seryosong propesyon ang kanyang ginagawa at hindi basta nagtitinda lang ng kape. Masaya siya dahil sumasapat naman ang kanyang kinikita sa pangangailangan ng kanyang pamilya. Malakas diumano ang kanyang kape lalo na kapag umagang-umaga. Alam naman natin na malamig ang klima sa bagyo kung kaya’t masarap talaga ang magkape anumang oras na iyong gustuhin.

Sariling ideya lamang ni Mr. Hot ang kanyang porma. Talagang dinebelop niya ang kanyang sarili para maging kaaya-aya sa paningin ng mga tao. Iba-iba ang kumbinasyon ng kanyang damit, may kulay pula, may itim at mayroon ding black and white. “Nakita ko kasi sa ibang magkakape na ayaw silang kagatin ng kostumer dahil siguro nga hindi nila nagugustuhan ang attire nila,” sabi pa niya. Hindi niya ito ginagawa para maging bida bagkus ay nais lamang niyang mabuhay. Wala naman siyang sikreto. Bukod sa pagkakaroon ng magarang porma ay maayos ang pagbibigay niya ng serbisyo sa mga kostumer. Hindi niya ring nakalilimutang maging magalang at magiliw sa kanila.

Maraming mga regular na kostumer si Mr. Hot. Mula sa mga empleyado ng lokal na pamahalaan ng Baguio hanggang sa mga nagdi-jogging sa Burnham Park tuwing umaga. Siyempre, kahit mga dayo ay sa kanya bumibili ng kape dahil pamilyar na sa kanila ang kanyang mukha. Ilang beses na rin kasing nainterbyu si Mr. Hot ng malalaking TV network at ng iba’t ibang pahayagan at magasin. Hindi lamang dito sa Pilipinas kundi pati na rin sa Thailand, Malaysia, US, Korea at Japan. Hindi niya akalaing dahil sa kanyang pananamit ay magiging ganito katindi ang magiging dating niya sa mga tao.

Hindi lamang mga turista ang nartutuwa kay Mr. Hot kundi pati na rin ang lokal na pamahalaan. Dahil kasi nagmistula siyang ‘tourist attraction’ sa Burnham Park. Ang sabi nga ng isang manunulat na Koreano sa sinusulatan nitong magasin, na kapag sinabing Burnham Park ay kakabit na nito ang pangalan ni Mr. Hot. Isa pa, nakatutulong din siya sa pagbibigay ng impormasyon sa mga tao kung ano ba ang bagong kaganapan sa Baguio. Katunayan nang makausap siya ng mamamahayag na ito ay may dala-dala itong brochure hinggil sa schedule ng Panabengga.

Pinapatunayan lamang ng kanyang kuwento na sa pamamagitan ng konting gimik ay puwedeng mag-klik ang ginagawa. ‘Yan si Mr. Hot, kumbaga sa kape ay walang kasing init, umusok-usok pa!

Paglalakbay sa Baguio

2011-01-31T07:36:00.000-08:00

Sikat ang Baguio, tinaguriang City of Pines dahil sa pagkakaroon nito ng magagandang tanawin at malamig na klima. Walang puwang dito ang aircon at electric fan. Hindi nakakapaso rito ang sikat ng araw. Kaya naman ito binabalik-balikan ng mga turista na nais makatakas saglit sa mainit na siyudad. At isa ako rito sa mga bumisita sa Baguio nito lang buwan ng Enero, taong kasalukuyan.

Mula Cubao ay mahigit anim na oras ang biyahe bago makarating sa Baguio. Napakatagal na paglalakbay pero kapag paakyat na sa Baguio ay nakapapawi ng inip. Nakaaaliw kasing pagmasdan ang tanawin. Mistula kang nasa tuktok ng mundo habang pinagmamasdan mo ang bangin sa ibaba ng zig zag road. Mistula ka ring binabati ng naggagandahang produktong inukit na kahoy na nakalatag sa nakapuwesto sa may gilid ng kalsada. Ang mga obra ay pawang nagtatampok ng kultura at kaugalian ng mga taga-Baguio.

Sadyang buhay na buhay dito ang daloy ng kalakalan mapa-araw man o gabi. Karamihan ng rasyon ng gulay ay nanggagaling sa Baguio kaya mura lang ang mga gulay dito. Sa kalsada nga sa kabisera ng Baguio tuwing gabi ay naglipana ang samu’t saring paninda. Nangunguna na rito ang jacket pati na rin ang sombrero. May sombrero pa na mistulang pambata ang disenyo. ‘Yun bang ulo ng hayop gaya ng tigre, lion at kung anu-ano pa. Mayroon ding bag, t-shirt, silver at iba’t ibang klaseng palamuti man sa katawan o sa bahay. Siyempre, sino ba naman ang galing sa Baguio na makalilimutang bumili ng strawberry jam, peanut brittle, choco flakes, lengua de gato at marami pang masasarap na pagkaing tatak-Baguio. Puro pagkain nga lang ang nabili ko sa pamamasyal sa Baguio.

Kung ipinagmamalaki ng Maynila ang Luneta. Hindi pahuhuli ang Baguio, mayroon din silang Burnham Park. Masarap ditong mag-jogging tuwing umaga. Kapag pamamangka ang hanap mo ay mayroon namang ‘man made lagoon’ dito kung saan ay naaarkila ang bangka. Puwede ring magbiseklita, magpiknik at kung anu-ano pang aktibidades na maiisip mo. Ngunit isa man sa mga ito ay hindi ko nagawa. Pagsapit ng gabi, kumukiti-kutitap ang ilaw sa Burnham Park na animo’y krismas tri. Romantiko ang paligid kaya’t ‘di na nakapagtatakang maraming magkasintahan na ginagawa itong tagpuan.

Kaakibat na ng pamamasyal sa Baguio ang paghahanap nang makakainan kapag inabot na ng gutom. Walang problema dahil maraming mga restawran na nagkalat sa paligid. Nakakain ako sa may Solibao Restaurant na nag-aalok sa mga kostumer ng mga pagkaing lutong Pilipino tulad ng pinakbet, lechon kawali, kare-kare, boneless bangus at iba pa. Maganda pa ang disenyo ng lugar dahil ipinapakita nila ang tatak ng kanilang lahi. Katulad ng esklutura ng mga Igorot. Kumbaga, hindi lamang tiyan ang mabubusog kundi pati na rin ang mga mata dahil sa ganda ng disenyo ng nasabing restawran.

O, kay sarap maging turista sa bayan. Bakit ka pa pupunta ng Amerika o Europa kung pagpapalamig ang hanap mo? Gayung sa Baguio pa lang ay sulit na. Nakatulong ka pa sa lokal na turismo sa bansa. Sayang nga lang at ‘di ako nakapaglibot masyado. Maiksi lang kasi ang pamamasyal ko sa Baguio dahil trabaho ang pinunta ko rito. Naisingit lang ang pamamasyal. Pero isa lang ang sigurado babalik ako rito para makita pa ang iba pa nilang tourist attraction.

Tulaan sa Marikina

2010-12-12T18:49:00.001-08:00

Nais ng komedyanteng si Tado Jimenez na panatalihin ang tradisyon ng pagtula sa Pilipinas kung kaya’t nag-organisa siya ng ‘Poetry Reading’ na isinagawa sa may Kapitan Moy, Marikina City. Ito ay nangyari noong Nobyembre 30 ng taong kasaluyan kasabay ng paggunita sa kaarawan ni Andres Bonifacio at natapat din sa Ikalabing-walong Anibersaryo ng mga Marian o Alay kay Maria, mga deboto ng Birheng Maria. Na noong araw din na ‘yun ay nagsagawa ng programa sa harap ng Kapitan Moy.

Ayon kay Tado, “Mas maganda ang tula kung ito ay binibigkas at hindi nananatiling nasa papel lamang. Dahil dito ay mas nararamdaman mo kung ano ang ibig sabihin ng tula.” Makahulugan ang pahayag niyang ito dahil ang tula naman talaga ay hindi sapat na nakasulat lang. Mas nabibigyan ito ng buhay kapag mayroong bumibigkas. Maaari itong ihalintulad sa isang script ng dula na kailangang gampanan upang lumutang ang kasiningan ng akda.

Isa pa, mas mainam din naman na magkatipun-tipon ang mga may hilig sa pagtula. Hindi lamang para magkabigkis-bigkis kundi pati na rin ipabatid sa madla na hindi pa rin kumukupas ang mga makata sa panahong ito. Batid naman natin na tinatabunan na ng labis na komersyalismo ang sining ng pagtula. Subali’t bilang makata man o nagpapahalaga lang sa wika ay responsibilidad ng bawat isa na palaganapin at pasiglahin pa rin ang pagtula. At sa aspetong ‘yan ay maaari ring hangaan si Tado dahil sa kabila ng pagiging abala ay nagagawa pa niyang mag-organisa ng ganitong klaseng pagtitipon.

Isa ang manunulat na ito sa naimbitahan at agad na nagpaunlak yamang ang pagtula ay isa sa aking hilig gawin. Sa totoo lang, matagal na rin akong ‘di nakakapagsulat at bumibigkas ng tula dahil mas nakatuon na ang atensyon ko sa pagsusulat ng mga sanaysay. Dati na rin naman akong nakadadalo sa poetry reading noong ako pa ay aktibong kasapi ng ASFIPO o Association of Filipino Poets na dating nakabase sa may C.O.D., Cubao, Quezon City. Halos lahat ng klase ng tao ay naroon, mapa-estudyante, propesyunal at kahit out-of-school youth ay sama-samang nagbabahagi ng mga akdang tula. Ganito rin naman ang poetry reading ni Tado, binabaklas ang pagitan ng bata at nakatatanda. Ang importante ay ang makapagbahagi ng akda at talento.

Sa poetry reading ay binasa ni Tado ang isa sa mga paboritong akda ng pamosong makata na si Pablo Neruda ang, “Huwag Akong Tanungin.” Sinabi ni Tado na bukod kay Neruda ay paborito rin niya ang mga makatang Pinoy na sina Rio Alma, Lourd De Veyra, Jun Cruz Reyes at iba pa. Samantala, ang kanyang may-bahay naman na si Lei ay tinula ang komposisyon niyang may pamagat na “Kung Bakit.” ‘Di yata’t ang magkabiyak ay parehong may kinalaman sa pagtatanong ang paksa ng kanilang mga tula. Nakatutuwa rin ang mga anak ni Tado na bata pa lang ay iminumulat na nila sa sining. Ang anak nilang sina Diosa at Indi ay nagmonologo at bumigkas ng tulang Ingles. Nagpakitang-gilas din sa pagmomonologo ang batang pamangkin ni Tado na si Iyah Hermosa. Ang pamagat ng kanyang piyesa ay “Ang Dagang Taga-Bukid at Ang Dagang Taga-Siyudad.” Siyempre, ibinahagi ko rin ang isa sa mga tula ko na may pamagat na, “Pagtatalik ng Bolpen at Papel” na matagal na ring hindi ko nabibigkas.

Hindi lamang tula ang nais itampok ni Tado kundi pati na rin ang iba pang klase ng sining. Naniniwala siTado na sa pamamagitan ng pagkakaroon ng poetry reading ay magkatipun-tipon ang mga may hilig sa sining. Sinimulan muna ito ng pamilyang Jimenez at ng pamilya Hermosa na kanilang kamag-anak. Subali’t umaasa si Tado na magiging regular na ito isang beses isang buwan. Iniimbitahan ang lahat na dumalo sa susunod na poetry reading, taga-Marikina muna o hindi. O, paano ‘yan hanggang sa susunod na pagtula kasama ni Tado!
-William M. Rodriguez II

Jejemon: Bagong wika ng mga kabataan

2010-05-02T20:29:00.001-07:00

Kaalinsabay ng paglaganap ng texting ay nauso rin ang pagpapaiksi o shortcut ng mga salita. Ito ay para magkasya ang mensaheng nais sabihin sa ka-text. ‘Di natin namamalayan na gumawa na pala ito ng bagong paraan ng pakikipagtalastasan. Ngayon ay nagkaroon na ng tinatawag na ‘Jejemon.’

Sinasabing ang Jejemon ay halaw sa salitang ‘jeje’ na ipinalit sa salitang hehe. Samantalang ang ‘mon’ naman ay halaw sa sikat na animation na Pokemon. Ang mga Jejemon ay iniiba ang spelling ng mga salita. Halimbawa, ang letrang S ay pinapalitan ng Z at nagsisingit din ng ng mga letrang H sa isang salita. Ang salitang hello kung spellingin nila ay Eow. May mga pagkakataon din na mahirap nang basahin ang paraan ng kanilang pagtext dahil ang ilang mga letra ay pinapalitan na ng mga letra. Bukod sa paraan ng pagti-text ay nagkaroon din ng sariling istilo sa pananamit ang mga Jejemon. Sila ay nagsusuot ng makukulay na mga sombrero at damit. Dahil sa pagiging makulay ay nagmumukhang cool. Ibang-iba sa mga tinatawag na EMO na laging nakaitim dahil kalungkutan naman ang kanilang tema.

Ngunit mayroon ding mga hindi natutuwa sa Jejemon dahil hirap na hirap silang intindihin kapag ganito ang kanilang ka-text. May mga nagsasabi rin naman na pang-jologs o baduy daw ito. Samantalang para sa mga konserbatibo ay sinasabi naman nilang ‘di maganda ang epekto nito sa ating wika. Dahil sa sobrang inis ng ilan sa mga Jejemon ay nagkaroon pa ng kampanya sa Internet laban sa kanila. Pero kung tutuusin, kanya-kanyang trip lang naman ‘yan.

Kung tutuusin ay hindi na rin naman bago ang ganitong tagpo. Sadyang nagkakaroon ng ebolusyon ang wika. Noon ay nauso ang mga salitang kanto na hanggang ngayon ay ginagamit pa rin natin tulad ng mga salitang astig, haybol at iba pa. Kasama na rin ang pagrarambol o pagbabaliktad ng mga salita. Ang pare ay ginagawang erap o repa, na kapag dinagdagan pa ay nagiging ‘repapips’ na. Maging ang ilang salitang panlalawigan ay ginagamit na rin ng mga Tagalog. Samantalang ang mga wikang Ingles ay ini-espelling natin ng direkta sa Pilipino. Kahit mayroon naman itong katumbas sa wika natin. Halimbawa lang rito ay high school na ginagawang haiskul gayung puwede namang sekondarya.

Siyempre, nariyan din ang tinatawag na gayspeak, na kahit ‘di naman mga kasapi ng pederasyon ay gumagamit din ng kanilang mga salita. Isama na rin natin ang paraan ng pananalita ng mga cono na mahilig mag-taglish tulad ni Kris Aquino. Nagkakaroon ng ganitong bagong paraan ng kominikasyon para maiba naman sila sa karamihan. Ngunit dahil sa nagiging popular ito ay hindi maiiwasang tangkilikin na rin ito ng nakararami. Sa ngayon ay panahon muna ng mga Jejemon. Sana lang ay piliin nila kung sino lang ang dapat na padalhan ng ganitong uri ng text para ‘di mahilo ang magbabasa. Ngunit asahang sa hinaharap ay mayroon na namang bagong uri ng pakikipagtalastasan na uusbong.

Timberland: Paraiso sa gitna ng kabundukan

2010-02-09T21:42:00.000-08:00

Kamakailan lang ay napuntahan ng manunulat na ito ang Timberland Sports and Nature Club para dumalo sa isang b-day party. Ito ay matatagpuan sa Timberland Heights, San Mateo, Rizal at lubhang kakaunti pa lang ang mga bahay na nakatayo rito. Nakatayo ang Club na ito sa lupang may kabuuang 300 na ektarya. Malapit lang naman ito sa Metro Manila kaya’t madaling puntahan. ‘Yun nga lang kailangan ay mayroong service o sariling sasakyan dahil walang transportasyon papunta doon. May katirikan din kasi ang kalsada papunta sa Timberland.

Masasabi kong napakaganda nga ng lugar na ito. Kakaiba ang disenyo nito, bago ka pumasok sa Club ay mayroong kang makikitang malalaking tipak ng adobe na pinagpatung-patong. Nagpapahiwatig ito na ang ilang sangkap ng haligi sa Club ay gawa rin sa adobe.Wala itong ipinagkaiba sa ibang Club na nagkalat sa Kamaynilaan dahil kumpleto rin ito sa pasilidad. Puwede nga itong ihanay sa mga naggagandahang hotel na nagkalat sa Kamaynilaan. Ngunit ang ikinaangat nito sa kanila ay ang pagiging solemn ng lugar. Marahil ay sadyang inihiwalay sa siyudad ang Club na ito para makaramdam ng kakaibang katahimikan. Malayo sa ingay ng lunsod. Malayo sa polusyon at bigat ng trapiko! Isa pa, nakakaulayaw mo pa ang kalikasan.

Akma ang lugar nito sa mga taong gustong mag-retreat at gustong makapag-relax. Puwede rin ito sa mga magkasintahan na gustong mag-date dahil romantic ang atmosphere rito. Sa bintana ay tanaw mo ang Metro Manila, kayganda nitong pagmasdan lalo na’t kung gabi dahil sa mga kumukutitap na ilaw. Napagtanto kong hindi lang pala sa Antipolo mayroong overlooking kundi maging sa San mateo rin! Dahil nasa mataas na lugar nakatayo ang club na ito ay mistulang abot mo ang langit. Sabi nga ng mga ilang nakapunta na roon ay mistula silang nasa paraiso. Marahil isang ekseheradong paglalarawan ngunit sadyang kakaibang pakiramdam talaga ang mararanasan kapag napunta ka rito.

Carmina Topacio: Bagong Pinoy na patok sa You Tube!

2010-01-16T18:58:00.000-08:00

Mainit na pinag-uusapan ang kababayan natin ngayon na si Carmina Topacio, labing-walong taong gulang at kasalukuyang nag-aaral sa Dela Salle University. Siya ang sinasabing bagong pinoy singing sensation sa You tube. Ito ay dahil na rin sa dami ng bilang ng mga tumitingin sa kanyang mga pinost na mga video ng kanyang pagkanta sa naturang sikat na site. Bukod sa mga cover song ay mayroon ding mga original song si Carmina.

Hindi na rin naman ito nakapagtataka dahil kung talagang mayroon kang pambihirang talento ay lulutang at lulutang ka. Kahit sabihin pang napakaraming mga tao ang nangangarap na makilala ng mga tao sa pamamamagitan ng Internet. Pangunahing instrumento na nga rito ang You Tube para babigyan ng opurtunitidad ang kahit na sino. Sino ba naman ang ‘di makapapansin sa dalagang ito, na bukod sa husay sa pagkanta ay marunong ding mag-piano at maggitara. Bukod dito ay nabibiyaan din ng pambihirang ganda, na kung titingnan ay parang Japinay. Maaaliw ka talaga habang siya ay iyong pinapanuod dahil mayroon itong natural na karisma.

Ayon kay Carmina sa isang post niya sa kanyang blog(www.carminatopacio.cjb.net), bata pa alng siya ay mahilig na talaga siyang kumanta. Nagre-record na rin siya noon at gumawa pa ng sariling cd. ‘Yun nga lang ay ‘di niya ito ipinapakalat kundi pang-sarili lang. Hindi naman daw niya na hangad na sumikat o makilala. Napagkatuwaan lang din niyang mag-post dahil nauuso ang pagpo-post ng kung anu-ano’ng video sa You Tube. ‘Di niya akalaing marmaing papansin sa kanya dahil ilyun-milyon ang mga naka-post dito. Na-sorpresa na lamang siya ng msobrang dami na ng nag-subcribe sa kanyang channel. Pero inamin niya rin na gusto niya ring ma-discover. Sabi nga ni Carmina, “Sino’ng musician naman ang ayaw ma-discover, ‘di ba? It’s always been o dream of mine to have my own album.”

Pero sa totoo lang ay maaari na siyang maihanay ngayon sa mga sikat na Pinoy blogger na si Happy Slip, magkaiba nga lang sila ng medium. Ang kasikatan ngayon ni Carmina ay maaaring magbigay daan sa kanya para kuhanin ng isang malaking higanteng network ng telebisyon at ng recording company tulad nang nangyari kina Moymoy Palaboy na nadiskubre rin sa You Tube. Kapag nagkagayun ay mas maganda dahil may aabangan na naman tayong bagong mukha o bagong pangalan sa entertainment industry. ‘Yan ang talento ng Pinoy, namamayagpag talaga!

Musika at pulitika

2010-01-11T05:06:00.000-08:00

“Bato-bato sa langit
Ang matamaan ‘wag magalit
O bato-bato bato sa langit
Ang matamaan ay
wag masyadong halata.”
-Upuan

Bibihira ka lang makaririnig ng mga kantang may pulitikal na mensahe sa mainstream music dahil halos karamihan ng kanta ay nakasentro sa usaping pampuso o mga kantang pampakilig. Dahil ito diumano ang kantang tanggap ng nakararami at hindi ang mga kantang pumupuna sa maling sistema sa pamahalaan. ‘Di nga ba tanggap ng mamamayan o baka naman sarado lang talaga ang isipan ng mga producer dahil mayroon silang mga masasagasaan? Maliban sa namayapang master rapper na si Francis M at sa bandang Asin noong araw. Sa ngayon, ilan lang ba sa kanila ang naglakas loob na umawit ng mga kantang may bahid-pulitikal? Maririnig mo lang ang ganitong uri ng musika sa mga alternatibong kanta o underground scene.

Napapanahon ang kanta ng sikat na rapper na si Gloc 9, na ang titulo ay “Upuan.” Ilang araw na lang kasi ay eleksyon na naman at maraming mga pulitiko ang nangangako ng pagbabago. Sa dami na ng mga taong lumipas, nakapagtataka kung bakit ito na lang lagi ang bukambibig nila. Ibig bang sabihin ay wala naman talagang ipinagbago o kung mayroon man ay baka ito ay ‘di sa maganda? Ang bawat isa na rin ang makakasagot sa katanungang ito kung mayroon nga bang pagbabago sa bayang kinalalagyan at sa mismong bansa natin.

Marahil ay pamilyar na kayo sa kantang nabanggit. Ito ay patungkol sa mga nakapuwesto sa gobyerno. Kung pakikinggan ay napakasimple lang ng liriko pero mayroon itong mabigat na mensahe. Habang namumuhay ng mariwasa ang pulitiko ay ‘di naman nito pansin ang mga mahihirap na kanyang nasasakupan. Kumbaga, puro sariling interes lang ang nasa isipan. Kung minsan, ang nakakapagtaka ay isinusuka na ng mga tao ay bakit nananalo pa rin? Dapat ba ritong sisihin ang mga botante dahil sila rin naman ang nagluluklok sa puesto sa pulitiko. O baka naman kaya ito nangyayari ay dahil na rin sa pandaraya o ‘di kaya’y paggamit ng dahas. Sana ay matigil na nga ang dayaan sa eleksyon sa pamamagitan ng paggamit ng kauna-unahang automated election sa bansa natin.

Ano nga ba ang mayoon sa isang upuan at marami ritong nag-aagawan. Mabuti sana kung ito ay para talaga kagalingan ng bayan at hindi para sa samu’t saring benipisyo na rito ay makukuha. Hindi sana porsiyento sa mga proyekto ang habol o ‘di kaya’y impluwensiya o kapangyarihan lang ang habol. Sabi nga sa kanya ni Glog 9, “Sabi pa nila ay dito mo rin matatagpuan/Ang tao na nagmamay-ari ng isang upuan/Na pag may pagkakatao'y pinag-aagawan/Kaya naman hindi niya pinakakawalan.”

Seb Chua: Sa pagitan ng canvass at eskultura

2010-01-06T21:35:00.000-08:00

Posible bang pagsabayin ang dalawang magkaibang larangan, ‘di ba’t parang ito ay paglilingkod sa dalawang panginoon? Ngunit kung sining ang pag-uusapan ay puwedeng-puwede ito, ang eskultura at pagpipinta ay magkaugnay dahil pareho itong nagmumula sa malikhaing pag-iisip ng isang artist. Ang dalawang ito ang humahati puso’t isip ni Seb Chua, bukod sa mahusay na painter ay isa ring maipagmamalaking eskultor sa ating bansa. Ang mga gawa niya ay matatagpuan sa Artasia na nakapuwesto sa isang sikat na mall sa Mandaluyong, Metro Manila.

Siya Seb ay isang post modern artist na nahihilig sa istilong abstract sa kanyang mga ipinipinta. Kung pahapyaw lang ang pagkaunawa sa sining ng titingin ay maaaring hindi niya ito magustuhan. Kapag sinabi kasing abstract ang unang maiisip agad ng mga tao ay ang pagiging malayo nito sa katotohanan. Ngunit mapa-abstract man o hindi, ang lahat ng ito ay hinugot sa mayamang imahinasyon ng artist. Ang mga painting ni Seb ay punung-puno ng buhay dahil sa makukulay ang mga ito. Iba ang hagod ng kanyang mga kamay, kayang-kaya niyang paghalu-haluin ang iba’t ibang kulay. Kung anu-ano’ng klase ngang hugis ang kanyang nabubuo, ang kailangan lang ay pansinin ang mga ito.

Kung abstract naman ang hilig niyang ipinta, pagdating sa kanyang eskultura ay mapapansin agad ang nais niyang ipahiwatig. Ang kanyang medium ay marble at bronze. Lahat diumano ng kanyang mga inilililok ay nagpapakita ng pagiging postibo tulad ng pag-aalaga, pagmamahal, pakikiisa at iba pa. Kung dami lang din ang pag-uusapan ay ‘di na mabilang ang kanyang mga naililok. Ilang beses na rin siyang kinomisyon ng iba’t ibang mga ahensiya para gumawa ng eskultura sa kanila. Kabilang na rito ang Unicef, binuo niya ang kanyang obra na pinamagatang “Mother Love” na tumatalakay sa programang paglaban ng neonatal mortality ng naturang ahensiya. Ginawa rin niya ang “The Serving Lion” na sumisimbolo sa pagtulong ng kapwa ng mga kasapi ng Lion’s Club, San Juan Chapter. Inukit naman niya para sa Philippine Animal Welfare Society(PAWS) ang obrang pinamagatang “The Gurdian,” ito naman ay tungkol sa aso na nagsisilbing bantay at kaibigan ng mga tao. Marami sa mga inilililok niya ay mga hayop, nagpapakita lang ito ng kanyang pagmamahal sa mga hayop.

Ang husay sa paglililok ay namana ng kanyang anak na si Eusebio Ehron Kylo Y. Chua, na nagwagi ng 2nd honorable mention sculpture category sa katatapos lang na 42nd Shell National Student’s Art Competition. Tunay ngang ang dugong nananalaytay sa mga ugat ni Seb ay sadyang nakatalaga na para sa sining!

Mga kuwentong looban at iba pa ni Jun Cruz Reyes

2009-12-29T15:05:00.000-08:00

Si Jun Cruz Reyes ay isang mahusay na guro, manunulat at isa ring pintor. Siya ay tubong Hagonoy, Bulacan, isa sa bayan sa Pilipinas kung saan nagmula ang mga kinikilalang muhon ng panitikan sa Pilipinas tulad nina Francisco Balagtas, Jose Corazon de Jesus, Virgilio S. Almario at iba pa.

Marahil ay natatandaan n’yo pa siya. Dahil ang ilan sa kanyang mga akda ay pinag-aralan natin sa subject na Filipino noong haiskul pa lang tayo. Kabilang na rito ang Utos ng Hari na tumatalakay sa pagiging dominante ng mga guro sa eskuwelahan. Ang kanyang akda ay isa ring protesta laban sa mga tradisyonal na sulatin. Ang pagiging alagad ng sining ni Amang Jun ay hindi tulad ng iba na nakasentro lang sa kalikasan. Bagkus ay mas pinagtuunan niya ang pansin ang paglalarawan o pagbibigay-buhay sa mga tao na kumikilos sa kapaligiran.

Ang kanyang mga akda ay tumatalakay sa mga isyung panlipunan. Naging aktibo siya noong panahon ng Martial Law bilang kritiko ng administrasyon ng dating Presidente na si Ferdinand Marcos. Bagama’t maraming takot noon na magsalita ay nagawa niyang magbigay puna laban, tulad sa kanyang aklat na Tutubi, Tutubi Huwag kang Pahuhuli sa Mamang Salbahe. Maging sa maikli niyang kuwento na ang pamagat ay Mga Lumang Kuwento na ang paksa ay tungkol sa mga taong nawawala na lang bigla noong panahong yaon. Nagwagi pa nga ang kuwentong ito sa Patimpalak Palanca noong taong 1973. Ang kanyang libro na Etsapuwera ay nagwagi naman ng National Book Award noong taong 2000. Marami pa siyang natamong mga parangal sa pagsusulat at ‘di na kailangang banggitin pa. Nagpapatunay lang ito ng kanyang pagiging dalubhasa sa kanyang larangan.

Marami sa kanyang mga naisulat ay naglalarawan sa buhay ng mga karaniwang tao. Tulad na lamang ng paraan ng pamumuhay ng mga taga-looban o yaong mga nakatira sa depressed area. Hindi para lamang ilarawan ang kasalatan sa buhay bagkus ay waring parang ipaalala rin na maging sila man ay may puwang din sa lipunan o ‘di-kaya’y sa mga akdang-pampanitikan.

Kung may Bob Ong ngayon na napaka-popular sa mga kabataan, mayroong Jun Cruz reyes noon. Siya ang sinasabi ng iba na kauna-unahang manunulat na Pilipino na nakilala sa kanyang istilo sa pagsusulat ng kuwento, na medyo may pagka-satirikal. Akala mo ay basta nagpapatawa o nagpapakuwela lang. ‘Yun pala ay paraan ito para talakayin ang isang mabigat na isyu sa simpleng paraan para magaang basahin. Nang sa gayun kahit ang mga karaniwang tao ay mauunawaan ang kanilang mga binabasa.Ang maganda pa sa kanya ay suportado niya ang mga manunulat na Pilipino. Ito ay pamamagitan ng pagbibigay ng blurb sa kanilang mga librong isinusulat.

Sa kasalukuyan, siya ay isa sa mga associate ng U.P. Institute of Creative Writing at nagtuturo rin ng Araling Pampanitikan at Malikhaing Pagsulat sa nasabing pamantasan. Siyempre pa, aktibo pa rin sa kanyang pagsusulat at pagpipinta.

Freely Abrigo: Astig na kartunista!

2009-11-15T17:09:00.001-08:00

Hawak-hawak ni Freely ang karakter niyang si Kulas.

Kung pahusayan lang din sa pagguhit ang pag-uusapan ay ‘di pahuhuli si Freely Abrigo, isang freelance cartoonist na maipagmamalaki ng ating bansa. Masasabing kahanay siya ng iba pang magagaling na kartunista sa atin gaya nina William Conteras, Bladimir Usi at iba pa.

Taong 1994 pa nang unang mailathala ang kanyang comics strip sa isang national tabloid at kinalaunanan ay ginawa na niya itong karera. Buhat noon ay kung saan-saang tabloid at magazine na siya nakapag-drawing. Bukod kasi sa napagbibigyan ang hilig ay nakapagbibigay pa siya ng kasiyahan sa mga tao. Kung kaya’t ‘di na niya kaya pang bitawan ang pagdra-drawing dahil ito talaga ang kanyang linya.

Ang pagkahilig sa sining ay waring namana niya sa kanyang ama na dating manunulat. Ang sa kanya nga lang ay sa pagguhit, pero ang maganda kay Freely ay sanay na siyang magbitaw ng mga comics dialogue. Patok ang kanyang mga jokes, nakatutuwa rin ang hitsura ng kanyang mga comics character. Ayon sa mga kapwa niya kartunista, ang hitsura ng kanyang mga character ay parang gawa ng foreigner. Pero Pinoy na Pinoy naman ang oryentasyon. Si Freely ang may likha ng pamosong comics character na si Kulas, ito ay regular na lumalabas sa Manila Bulletin. Nailathala pa nga ito bilang isang aklat noong taong 2007, sa ilalim ng Visual Print Enterprises.

Pagdating naman sa pagguhit ng editorial cartoons, nakukuha agad niya ang gustong palabasin ng nagpapaguhit sa kanya. Pero kahit ‘di pa utusan ay kayang-kaya niyang bigyan ng interpretasyon ang mga mensahe na ipinapabasa sa kanya. Mahusay din siya sa paglikha ng caricature ng mga sikat na personalidad man o hindi at ang kakayahan niyang ito ay nagagamit niya sa kanyang propesyon. Bukod sa pagdra-drawing sa iba’t ibang uri ng babasahin ay naranasan na rin niyang mag-drawing para sa t-shirt na idinidisenyo ng Spoof Unlimited.

Ngunit kung titingnan ay malayo sa personalidad ni Freely ang kanyang mga iginuguhit dahil kadalasan ay tahimik ito at seryoso. Kumbaga, hindi pa-kengkoy kung kumilos. Ang katangian niyang ito ay maaaring iugnay sa kanyang pagiging seryoso sa trabaho.
Sa puntong ito ay sadyang nakadadaya ang panlabas na kaanyuan. Dahil sa kanyang kalooban ay isang masiyahing Freely ang naghahari, na kapag humirit ay siguradong kuwela!

Sa kasalukuyan ay abala si Freely ‘di lamang sa pagguhit ng kanyang Kulas komiks, marami pa siyang ginagawa. Kabilang na rito ang pagguhit sa Filipino Magazine na ang distribusyon ay nakabase sa Guam. Gumuguhit din siya sa lokal magasin na Pambata Magazine. Pinagtutuunan din niya ng pansin ang paggawa ng indie komiks, ang sinasabing bagong mukha ng industriya ng komiks. Ito na rin ay para maitaguyod pa niyang lalo ang pagmamahal sa sining. Isa rin siya sa mga aktibong kasapi ng Samahan ng mga Kartunista sa Pilipinas(SKP).

‘Yan si Freely Abrigo, panalo!

Sa pag-ugoy ni bagyong Ondoy!

2009-09-29T20:57:00.000-07:00

Kamakailan lamang ay rumagasa ang bagyong si Ondoy. Maraming lugar sa Metro Manila ang nalubog sa baha. Ganun din naman sa bayan ng Rizal kabilang na ang Cainta, San Mateo at Rodriguez at iba pa na binaha rin nang husto. Wala ritong kawala mapahirap man o mayaman. Katunayan ay maraming mga subdibisyon ang lumubog sa baha. Nag-iwan si Ondoy nang mahigit sa isang daang patay at pagkasira ng milyun-milyong halaga ng ari-arian.

Kahit pa ang mga lugar na dating hindi naman binabaha kapag mayroong bagyo ay binaha rin. Ang isa sa matinding dahilan, bukod sa malakas ang bagyo ay ang mga baradong kanal na dulot ng mga basura!

Iba’t ibang kuwento o eksena rin ang nalikha ni Ondoy. Nariyan ang ipinamalas na kabayanihan ng mga rescuer, na hindi nagdalawang-isip na tumulong sa mga na-trap sa kani-kanilang ikalawang palapag ng bahay o ‘di kaya’y sa bubungan. Kahit ang simpleng pag-alalay lang sa mga tumatawid sa baha at pagtutulak ng mga sasakyang lumubog sa baha ay maituturing na ring isang kabayanihan.

Marami ring na-stranded na mga pasahero kung saan-saang lugar. Kabilang na ang mga galing Cubao na pauwi sa Cogeo, Antipolo at iba pa. Nagmistula tuloy alay-lakad ang eksena, ‘yun nga lang ay sa baha! Marami namang truck ang nagpasakay kaso sa dami ng mga tao ay ‘di nila kayang isakay ang lahat. Isa pa, usad pagong din ang andar ng sasakyan kaya’t mas pinili talaga ng iba na maglakad para lang makauwi sa kani-kanilang bahay.

Ang kahabaan ng Marcos Hi-way papuntang Masinag ay nagmistulang ilog. May mga kababayan pa tayo na ginawang raket ang pagpapasakay sa kanilang balsa-balsahan. Habang ang ilan naman sa mga bata ay nagsipaglaro at lumangoy pa sa gitna ng baha. ‘Di alintana na maaari silang magkaroon ng sakit sa balat dulot ng maruming tubig.

Siyempre, bumaha rin ng relief goods sa mga nasalanta ng bagyo mula sa iba’t ibang sektor ng lipunan. Kaliwa’t kanan din ang mga isinagawang medical mission. Masarap isipin na kapag ganitong may sakuna ay nabubuhay ang diwa ng bayanihan sa ating mga Pinoy. Maging si Apple Deapp, isang Pinoy na mieyembro ng international group na Black Eye Peas ay nanawagan pa sa buong mundo na tulungan ang mga biktima ng bagyo sa atin.

Ang maganda sa atin, kapag may dumarating na sakuna ay nagagawa pa nating ngumiti at tumawa. Ang iba nga ay idinadaan sa biro ang mga pangyayari. Kahit mayroong nang nakikitang lumulutang na ahas ay idinadaan sa biro. May ilan nga lang na nakagat ng ahas. Marahil ay alam nating huhupa rin ang malakas na ulan at muling sisikat ang araw.

Isang taos-pusong pakikiramay sa lahat ng mga namatayan ng kaanak dahil sa pananalasa ni bagyong Ondoy.

Kuwentong Lasing: Ang librong malakas ang tama!

2009-09-18T23:05:00.000-07:00

Mga kaibigan, narito na ang launaha-unahang libro tungkol sa alak sa 'Pinas! Siguradong lahat ng umiinom ng alak ay makaka-relate. Puwede rin itong basahin ng kahit hindi pa umiinom ng alak. Hanapin n'yo na lang sa mga bookstore. Sana ay inyong suportahan. Basahin ang introduksiyon na nakasulat sa libro bilang free taste...

Panimula

Sa wakas ay narito na ang libro tungkol sa alak. Tatagayan kita ng mga kuwentong nagbuhat kung saan-saan. Hindi sa pinapangunahan ko ang magiging reaksyon mo. Pero alam kong sa paksang aking napili ay tatamaan ka na ng hilo . Relaks lang, umayos ng upo. Kaunting warm up muna, inhale, exhale.

Exhale, inhale.

Tapos na, hindi ka na makahinga? Sige, ituloy lang ang pagbabasa. Kunwari ay seryoso ka sa ginagawa mo para umelibs sa iyo ang mga kasama mo. Wow, genius nagbabasa ng libro! Huwag lang pahalatang tungkol lang pala sa alak ang binabasa mo. Baka sabihin pa nilang bad influence ang author kahit hindi.

Hindi ka tuturuan ng librong ito kung paano ang uminom ng alak dahil baka nga marunong ka na at mapahiya pa ako. Malay ko kung malakas ka ring uminom gaya ng iba. Tamang kuwentuhan lang tayo rito at walang personal. Hindi man tayo close, puwede mo akong ituring na ka-beermate. Pag-uusapan natin ang ilang bagay-bagay na naglalaro sa isipan ng mga taong nasa impluwensiya ng alak. Makikita ito natin sa kanilang ikinikilos at pagsasalita. Ang ilan dito ay tungkol sa kabuwisitan at siyempre mawawala ba naman ang katuwaan? Kung mayroon mang mga tao na interesanteng pag-usapan aba’y ang mga manginginom na ‘yun. Para maging patas isinama ko na rin ang mga karanasan ko na tiyak na kapupulutan ninyo ng aral.

Bago ko pa ikuwento nang ikuwento ang kabuan ng libro ay ititigil ko na ang pasakalye. Huwag kang bibitaw sa pagbabasa. Tapos kung ano man ang nabasa mo puwedeng sa atin-atin na lang. Huwag mong ikukuwento sa iba. Mas mabuting pabilhin mo rin sila ng kopya para ayos ang buto-buto.

Cheers!

William M. Rodriguez II

De kuryenteng biyahe

2009-09-01T16:59:00.000-07:00

Sa modernong panahon, hindi na kataka-taka ang pagpapatakbo ng sasakyan na ang ginagamit ay kuryente imbes na gaas. Siyempre, nangunguna na rito ang mga tren ng LRT at MRT na kayang maglulan ng kung ilang libong katao sa loob ng isang araw.

Hindi pa nga lang gaanong kalat ang mga sasakyang de kuryente dahil ang sektor ng transportasyon ay nakadepende pa rin sa paggamit ng gaas. Kaya’t kapag nagkakaroon ng pagtaas ng presyo ng langis sa pandaigdigang pamihilan ay apektado ang lahat. Nagiging sanhi pa nga ito ng pagtaas ng presyo ng mga bilijin. Ang iba ngang mga drayber para makatipid ay LPG ang inilalagay sa kanilang mga asakyan para umandar. Kahit alam nilang may kaakibat itong panganib kapag hindi naging maaayos ang pagkakakabit.

Mayroon na rin namang mga electric motor bike na mabibili sa ilang tindahan ng motorsiklo sa bansa. Kahit nga kotse ay mayroon na rin. Ngunit lubhang kakaunti pa lang ang mga kumpanyang gumagawa nito dahil sa ‘di pa naman malakas ang demand. Pero posibleng darating din ang araw magiging karaniwan na lang na makikita ang mga ito sa kalye. Katulad sa cellphone, kailangan din nito ng charger para magkaroon ng power. Kung bilis lang ang pag-uusapan ay hindi rin pahuhuli ang mga ito sa de gaas na sasakyan. Ang maganda sa ganitong uri ng sasakyan, dahil walang ibinubugang usok ay environmental friendly ang mga ito.

Sa kasalukuyan ay mayroon electronic jeep na bumibiyahe sa lungsod ng Makati na nagsimula pa noong Hulyo 2007 pa unang bumiyahe. Ito ay proyekto ng GRIPP(Green Renewable Independent Power Producer) at sinasabing kauna-unanhang pang-public transport na electric vehicle sa Southeast Asia.

Bukod sa Makati ay mayroon namang electric van na bumibiyahe sa lungsod ng Quezon. Pero hindi ito pampasada kundi naghahatid at nagsusundo ng mga tao na papunta sa Ali Mall hanggang Gate Way o ‘di kaya’y vice versa mula Gate Way hanggang Ali Mall. Para makasakay ay kinakailangan mo lang pumila at maghintay. Hindi ito pang-karaniwang van na alam natin na may pintuan. Ito ay walang harang kaya’t madaling makasasakay ang mga pasahero. Malaking ginhawa ito para sa mga namamasyal sa Cubao dahl ‘di na nila kailangan pang maglakad ng malayo para lang magpalipat-lipat sa iba’t ibang establisiyemento sa naturang lugar.

O, ano pang hinihintay n’yo? Tara, sakay tayo sa de kuryenteng biyahe!

Relihiyon at pulitika

2009-08-24T01:29:00.000-07:00

Dalawang lider-relihiyon na ang nagpahayag ng kanilang pagnanais na tumakbo bilang pagka-presidente sa halalan sa taong 2010. Sila ay sina Bro. Mike Velarde ng El Shaddai Movement at Bro. Eddie Villanueva ng Jesus is Lord Movement, kapwa mayroong ilang milyong miembro. Matatandaang noong taong 2004 ay tumakbo na rin si Bro. Eddie sa panguluhan. Samantalang si Bro. Mike ay kilalang taga-suporta lamang ni dating Pangulong Joseph Estrada. Bukod sa kanila ay nariyan din si Among Ed Panlilio, na isang pari na naging gobernador ng Pampanga.

Nagsawa na kaya ang mga taga-Simbahan sa sistema ng pulitika sa bansa kung kaya’t maging sila ay nakikisawsaw na rin sa pulitika? Magagawa kaya nilang alisin ang korapsiyon sa gobyerno kung sakaling isa man sa kanila ang maging pangulo ng Pilipinas? Tutal sila ay hindi mga trapo bagkus ang taglay nilang prinsipyo ay nakasalig sa kanilang pagiging alagad ng Diyos. Hindi matatawaran ang kanilang integridad dahil sa kanilang pagiging pagiging lider ng Simbahan. Kumbaga, hindi sila magiging korap dahil naruon na ang pagkatakot sa Diyos sa kanilang mga isipan. Ang problema nga lang, sa dami ng dominasyon sa Pilipinas ay tiyak na hati-hati ang mga ito. Maging ang ilang kapwa pari nga ni Among Ed ay tutol sa balak niyang pagtakbo sa pagka-presidente. Kaya’t paano nila kukunin ang kanilang mga suporta? Isama pa natin dito ang ilang mga pulitiko na nagpahiwatig na ng kanilang pagnanais tumakbo sa pagka-pangulo. Tiyak na magiging labu-labo ang eleksyon sa pagka-pangulo sa 2010 dahil sa dami ng inaasahan ng mga kandidato.

Sinasabi pa ng iba na sadyang magkaiba ang relihiyon sa pulitika. Pero karapatan din naman nilang tumakbo lalo’t hinahangad lang nila ay pagbabago katulad ng pinapangalandakan ng mga kandidato kapag papalapit ang halalan. Kung tutuusin ay hindi na bago ang pagtakbo ng isang taga-Simbahan sa pulitika. Minsan ay tumakbo na rin sa pagka-pangulo ang tagapagtatag ng Philippine Independent Church o Aglipayan Church na si Gregorio Aglipay noong panahon ng Commonwealth. Ngunit siya ay tinalo ni Manuel L. Quezon sa eleksyon noong taong 1935. Kaya’t ang buong panahon ni Aglipay ay itinuon na lamang niya sa pagpapalawig ng kanilang samahan.

Ngunit kahit wala pa sa pulitika ay hindi nawawalan ng kapangyarihan o impluwensiya ang relihiyon. Malilimutan ba natin ang ginawang pag-akay sa mga tao ng namayapa nang si Cardinal Sin na magtipun-tipon sa makasaysayang Edsa 1 para pabagsakin ang diktadurya ng rehimeng Marcos? Masyado ring vocal ang relihiyon partikular ang Simbahang Katoliko kapag mayroong mga isyung maaaring makaapekto sa moralidad ng mamamayan. Ipagpalagay man ng iba na nasobrahan lang sila sa pagka-konserbatibo. Kinukuwestiyon pa nga ito ng iba dahil nakasaad mismo sa Konstitusyon ang paghihiwalay ng Simbahan at ng Estado kung kaya’t hindi dapat sila makialam sa pulitika. Ngunit kung iisipin ay trabaho rin nilang pangalagaan ang kapakanan ng kanilang kawan sa mga bagay na alam nilang makasasama sa pag-iisip ng mga tao. Mahirap naman ‘yung nakikita silang may maling nangyayari sa lipunan pagkatapos ay hindi sila magsasalita.

Ngunit isa lang ang sigurado, kinakailangan din ng mga pulitiko ang relihiyon. Kaya nga’t nililigawan nila ang mga ito para makuha ang kanilang basbas. Sa dami ba naman ng mga miembro ng isang relihiyon. Natural lamang na lalakas ang kanilang tsansa na magwagi ang isang kandidato. Ngayong ang ilang mga taga-Simbahan naman ang tatakbo kailangan pa ba nila ng basbas ng mga pulitiko? Hmmm…
-William M. Rodriguez II

Isang kagat sa karera ng aso

2009-08-17T01:24:00.000-07:00

Patuloy pa ring nakabinbin sa Kongreso ang pagsasabatas sa pagkakaroon ng karera ng Greyhound sa bansa partikular sa Cebu at Luzon . Ang greyhound ay isang uri ng breed ng aso na malaki at mabilis tumakbo. Kaya naman ginagamit sa karera sa ibang bansa. Mayroong dalawang bersiyon para rito kapwa sa Mababa at Mataas na kapulungan ng Kongreso. Ito ay ang House Bill 5291 at Senate Bill 5648.

Layunin diumano ng ganitong panukalang batas na mabigyan ng trabaho ang mga tao. Ngunit ito ay mariing tinututulan ng mga animal lover. Kabilang na rito ang Philippine Animal Welfare Society (PAWS) at People for the Ethical Treatment of Animals (PETA) na nagtataguyod para sa kapakanan ng mga hayop. Ayon sa mga tumututol sa pagsasabatas ng karera ng mga greyhound ay magbubunsod lang ito ng kalupitan sa aso. Dahil kapag wala nang naging pakinabang pa ang isang greyhound sa bandang huli ay ididespatsa rin ang mga ito. Patunay diumano rito ang walang habas na pagpaslang sa mga aso kapag ito na ay kanilang pinag-retiro. Subali’t sinasabi ng mga mambabatas na nagtataguyod sa panukalang batas na ito ay hindi raw nila ito gagawin bagkus ay kanila pa ring aalagaan kahit hindi na nagagamit pa sa karera.

Sa ibang bansa ay laganap ang Greyhound racing partikular sa USA . Subali’t ilan na sa kanilang Estatado gaya ng Guam at New Hampshire ay itinigil na rin nila ang ganitong gawin dahil sa hindi naging magandang epekto nito sa mga hayop at maging sa tao na rin. Kaya’t bakit nga ba naman natin yayakapin pa ang isang batas na ibinabasura na ng iba. Maaaring ito ay makapagbigay ng trabaho sa iilan. Ngunit ilan namang tao ang mawawalan ng trabaho kung sakaling ito ay maisabatas sa atin? Ang higit lang diumano ritong makikinabang ay ang Fox New Millenium Amusement Club Inc. at Southeast Asia Greyhound Racing Club Inc., mga samahang sumusuporta para maisabatas ang karera ng mga greyhound sa ating bansa. Kung tutuusin ay marami na nang mga sugal na atin and’yan ang sabong ng manok, karera ng kabayo at kung anu-ano pa. Kaya’t bakit kailangan pa itong dagdagan?

Ayon pa sa mga kritiko ng greyhound racing, magdadagdag lang ito ng pagbaba ng moralidad ng ating mga kababayan, magpapalala ng krimen at siyempre ng kalupitan sa mga hayop. Sa ibang bansa diumano ang mga mananaya ng greyhound racing ay yaong mayroong maayos na kalagayan sa buhay. Subali’t sa atin, karamihan diumano sa magiging parokyano nito ay ang mga mahihirap nating kababayan. Aminin man sa hindi ay marami sa mga Pinoy ang umaasa lang sa suwerte kung kaya’t bakit marami ang mahihilig sa sugal.

Sa kabilang banda naman, dapat ay maging mahigpit ang pamahalaan sa pagpapatupad ng pagbabawal ng pagkatay sa aso. Dahil hindi maikakaila na marami pa rin ang kumakatay ng aso kahit pa ito ay ipinagbabawal ng batas. Paano na lang kaya kung maging legal ang karera ng mga aso? Saan pa lulugar ang mga kawawang hayop na ito para matigil ang ginagawang kalupitan sa kanila ng mga tao? Para saan pa at tinawag silang Man’s best friend?

Isang pagpupugay kay Lazaro Francisco

2009-08-03T01:25:00.001-07:00

Kabilang si Lazaro Francisco sa itinanghal ng Malacanang sa pitong bagong Pambansang Alagad ng Sining, sa rekomendasyon na rin ng National Commission on Culture and the Arts at ng Cultural Center of the Phi¬lippines. Si Francisco ay itinanghal na National Artist for Literature. Maihahanay na ngayon kina Bienvinido Lumbera, Virgilio S. Almario at iba pa. Hindi na ito nakapagtataka dahillubhang malaki ang naging ambag ni Francisco sa larangan ng panitikan. Ang pagkakaiba nga lang niya sa dalawang nabanggit na pangalan ay malaon na siyang wala sa mundo. Ngunit ang mahalaga ay makilala siya ng bagong henerasyon ng mga Pinoy lalo na ngayong ang panitikan ay nakasentro lamang sa loob ng akademya.

Ngunit sino ba si Lazaro Francisco? Siya ay isinilang sa Orani, Bataan noong ika-22 ng Pebrero 1898 at yumao noong Hulyo 17, 1980 sa gulang na 82. Nagmula siya sa ordinaryong pamilya. Hindi niya natapos ang kinuha niyang kursong Farm Management sa Central Luzon Agricultural School (ngayon ay Central Luzon State University) dahil na rin sa kahirapan at sinabayan pa ng pagkakaroon niya ng karamdaman. Pero kahit ganun ay naitaguyod pa rin niya ang sarili na makapag-aral ng kursong bookeping sa International Corrsespondence School. Naninilbihan siya bilang kawani ng pamahalaan sa loob ng maraming taon bilang kintador publiko o treasurer. At sa mga panahong yaon ay naging matapat at malinis siya sa kanyang tungkulin. Katunayan ay unti-unting tumaas ang kanyang puwesto hanggang sa maging provincial treasurer ng Nueva Ecija.

Kung parangal naman ang pag-uusapan sa larangan ng panitkan ay marami na ring nakamit si Francisco. Siya ay nakapagsulat ng siyam na nobela, hindi mabilang na mga kuwento at sanaysay, Ang kanyang nobelang Binhi at Bunga ay nanalo sa patimpalak ukol sa panitikan ng magasing Liwayway noong 1925. Sinundan naman ito ng pagkapanalo ng nobela niyang Cesar sa sumunod na taon sa nasabi ring magasin. Itinanghal naman ang kanyang nobelang “Sa Paanan ng Krus” ng Samahang Ilaw at Panitik na Nobelang Ginto noong taong 1934. Samantalang ang nobela niyang, “Singsing na Pangkasal” ay nagkamit ng pinakamataas na gantimpala sa kauna-unahang timpalak panitik ng Pamahalaang Komonwelth noong 1940. Mismong ang pangulong Manuel L. Quezon pa ang nag-abot sa kanya ng parangal. Marami pang mga patimpalak na napanaluan si Francisco na ‘di kailangan pang isa-isahan pa. Patunay lang ang mga ito ang pagiging prolipiko niya sa pagsusulat. Kinilala pa nga ng magasing Free Press na lumabas noong Enero 12, 1963 si Francisco bilang, “A national of the First order. A giant among the ants.”

Kilala si Francisco bilang isang reyalistikong manunulat dahil ang kanyang mga isinusulat ay nakabase sa kung ano ang nakikita niya at obserbasyon sa kanyang paligi. Nag-uumapaw ang kanyang mga akda sa diwang makabayan. Tinalakay niya sa kanyang mga obra ang mga sakit ng ng bayan na namamayani sa kanyang panahon. Ang noble niyang “Daluyong” ay personal na nabasa ng manunulat na ito at masasabi kong makatotohanan nga ang kanyang naging pagtalakay sa kanyang mga isinusulat. At hanggang ngayon ay mailalapat pa rin sa kasalukuyang panahon ang akda niyang ito. Katulad ng kapareho ng kanyang apelyido na si Francisco Baltazar nawa’y tumatak din sa isip ng marami ang kanyang mga kaisipan sa pamamagitan ng kanyang mga akda.

OPM sa gitna ng MTV(Music Tagalog Version)

2009-07-06T03:34:00.000-07:00

Kilala tayong mga Pinoy pagdating sa galing sa pagsusulat ng kanta at pag-awit. Ilan sa mga kompositor na maipagmamalaki natin ay sina Benny Saturno, Ryan Cayabyab at marami pang iba. Kapag mayroong ngang mga patimpalak sa pag-awit, mapa-barangay o national level man ay kabi-kabila ang mga sumasali. Bukod dito ay marami ring mga artist na naghihintay lang ng break para maipakita ang kanilang talento. May mga artist na nakikilala dahil sa sarili nilang komposisyon. Pero mayroon din namang napapansin dahil sa panggagaya sa kanta ng iba.

Lubhang kapansin-pansin ngayon ang mga pagsasa-Tagalog ng kanta ng mga sikat na foreign artist. Kabilang na rito ang kanta ni David Cook na “Always Be My Baby” na ginawan ng sariling version ni Lamberto “Lambert” Reyes na galing sa Dream Academy Season 2 ng Kapamilya Network. Ang sa kanya naman ay “Ikaw Lang Ang Iibigin.” Hahanga ka dahil ang timbre ng boses ay kahawig din kay David Cook. Makinig ka rin ng musikang rap at RnB ay marami ring tagalized version. Madalas na gayahin ay ang kanta ng RnB artist na si Akon.

Ayon sa mga baguhang artist na nalilinya sa pagta-tagalized version ay maganda raw ang kanilang ginagawa dahil madaling maintindihan ng mga pangkaraniwang tao ang mga kanta ng dayuhan na palagi nilang naririnig. Kahit sabihin pang hindi naman eksakto ang kahulugan ng salin nila ng isang orihinal na kanta. Hinahabol na lamang nila ang na maging magka-rhyme ang bawat dulo ng mga salita. Ang iba nga, ginagawa pang novelty ang kanilang liriko para makapagbigay diumano ng kasiyahan sa mga tao. Sino ba naman ang hindi matutuwa kapag narinig mo ang paborito mong kanta ay may salin din pala sa Tagalog? Bukod sa Tagalog ay mayroon ding mga kantang Ingles na isinasalin sa ilan nating diyalekto.

Hindi na bago ang ganitong senaryo, kundi paulit-ulit lang. Marahil ay mahilig lang talaga tayong mga Pinoy na magkaroon ng counter part ng isang sikat na foreign artist. Ang iba naman ay ginagawa lang itong stepping stone para madaling mapansin ng mga tao. Dahil pamilyar na ito sa publiko kaya’t pati sila ay madadamay na rin sa kasikatan. Isa na nga rito si Miss Ganda na nagsalin ng maraming awitin gaya ng Umbrella ni Rihana, Bleeding Love ni Leona Lewis at iba pa. Ang malungkot nga lang, matapos nilang manggaya ay mas naa-associate pa rin sila rito kahit na mayroon pa silang mga orihinal na komposisyon.

Pero hindi lahat ng tao, artist man o hindi ay pabor sa ganitong kalakaran. Ipinapakita lang diumano nito na masyadong mataas ang paghanga natin sa mga dayuhan. Kung tutuusin ay kayang-kaya naman nating makipagsabayan sa kanila. Wala namang masama sa ganitong sistema basta’t huwag lang sosobra. Dahil Kung ang lahat ng mga baguhang artist ay ganito ang gagawin ay pababansutin lang nito ang Original Pilipino Music (OPM). Mas mainam pa rin kung ang pagyayamanin ay ang sarili nating musika lalo na’t mayroon naman talaga tayong talento pagdating dito!
-William M. Rodriguez II

Print book versus E-book

2009-07-04T04:04:00.000-07:00

Kumusta na ang industriya ng libro sa kasalukuyan? Totoo bang unti-unti na itong namamatay dahil sa pagsulpot ng internet? May puwang pa ba ang industriya ng libro sa tinatawag nating computer age? Kaunting pindot lang ay magagawa mo nang magsaliksik para makuha ang mga impormasyong naisin mo. Hindi katulad sa bookstore na mahihirapan ka pang maghanap ng paksa na nais mong basahin.

Ngunit kung papanong ang radyo ay hindi naman nawala sa pagsulpot ng telebisyon ganun din naman pagdating sa industriya ng libro. Kahit pa mayroon ng tinatawag na e-book o mga elektronikong libro na nakalathala sa internet. Hindi mo na kailangan pang pumunta sa tindahan ng libro kaya’t ‘di ka na maaabala pa. Ang gagawin mo na lang ay ida-download na lang ito sa computer. Babayaran mo na lang sa pamamagitan ng Paypal. Marami ring nagkalat na mga libreng e-books sa internet.

Kahit sino ay puwedeng gumawa ng sarili niyang e-book. Mayroong mga libreng site para rito gaya ng Lulu.com, kung saan ay ikaw mismo ang magprespresyo kung magkano mo ipinagbibili ang iyong e-book. Kumpara sa print book na napakatagal ng proseso bago ka makapaglathala ng libro. Ang kaibahan nga lang, ang e-books ay hindi nahusgahan ng publisher at hindi napasadahan ng mga professional editor. Kumbaga, para kang nagpapatakbo ng one-man-band. Ikaw na ang kumakanta ay ikaw pa ang tumugtog ng mga instrumento.

Pero hindi maaaring sabihin na naigupo na ang book publishing dahil sa internet. Nakatulong pa nga ito para i-romote ang kanilang mga libro. Sa personal kong pananaw, mas mainam pa rin ang print book dahil nahahawakan mo ito at naadala kung saan. ‘Di tulad ng e-book na kailangan mo pang komonsumo ng kuryente para lang makapagbasa. Paano pa kung biglang nag-brownout? Kapag matagal pang nakatutok sa computer ay siguradong sasakit pa ang iyong mga mata. Isa pa, marami pa ring walang access sa internet sa kasalukuyan. Kahit pa ang mauunlad na bansa na karaniwan na lang sa kanilang tahanan ang pagkakaroon ng computer ay sigurado akong buhay pa rin ang mga book publishing. Dito nga sa atin ay patuloy pang nagdadagdag ng branches ang malalaking tindahan ng libro sa bansa. Patunay lang ito na buhay na buhay pa rin ang book industry.

Kung tutuusin ay wala namang problema kahit saan pang anyo nakalathala ang libro. Dahil ang importante ay mismong nilalaman ng libro. Hindi rin maikakaila na maging ang mga sikat na author gaya ni Stephen King ay gumagawa rin ng e-book. Ang higit pang mahalaga ay marami pa ring mahilig magbasa. Sana nga lang ay isa ka samga taong nagmamahal sa libro dahil marami kang matutunan sa pagbabasa.

Diskarteng Pinoy

2009-06-05T21:00:00.000-07:00

Malapit na pong lumabas ang bago kong libro sa mga bookstore, ang Diskarteng Pinoy! Suportahan po natin ang mga Pinoy Writers. Para magkaroon kayo ng ideya kung tungkol saan ito narito ang Paunang Salita mula sa aking libro:

Paunang Salita

Likas na sa ating mga Pinoy ang pagiging madiskarte sa buhay. Kahit gaano man kahirap ang isang larangan ay nagagawa nating pasukin. Hindi ito kataka-taka dahil kilala tayo sa pagiging pasensyoso. Kaya naman madali na para sa atin ang mag-adjust. Mayroon pa ring kasiyahan sa puso kahit na may mga problema pang kinakaharap. Walang puwang ang salitang “pagsuko” dahil nangangahulugan lang ito ng pagkabigo.

Narito ang kalipunan ng mga kuwento hinggil sa iba’t ibang uri ng negosyo at trabaho na aking isinulat. Halos lahat dito ay bunga ng pakikinayam sa ilang mga indibiduwal na walang alinlangang nagbahagi ng kanilang mga karanasan. Kilalanin natin sila para ating malaman ang mga kuwento sa likod ng kani-kanilang mga larangan. Ang iba naman dito ay bunga ng masusing pagsasaliksik.

Ang librong ito ay hindi lang hinggil sa pagkita ng salapi bagkus ito ay hinggil sa sipag, tiyaga at dedikasyon ng mga taong napabilang dito ang kuwento. Nawa ay makapagbigay ito ng inspirasyon o motibasyon para lalo pa nating pagbutihin kung ano man ang ating ginagawa sa buhay. Walang malaki at maliit na negsoyo man o trabaho, ang mahalaga ito ay marangal at ginagampanan nang mahusay.

Maraming salamat!

William M. Rodriguez II
Ang may-akda

Diwa ng Mahal na Araw, nasaan?

2009-03-31T23:14:00.000-07:00

Mahal na araw-ito ang panahon kung saan ay dapat ay magtika ang isang tao sa mga nagawa niyang kasalanan.. Paggunita sa Panginoong Cristo Jesus na minsan ay nag-alay ng kanyang buhay para sa ating lahat. Ngunit paano nga ba pinalilipas ng ilan nating mga kababayan ang mahalagang mga araw na ito? Bakit tila naging iba naman ang kanilang pakahulugan dito?

Para sa iba , ang Mahal na Araw ay isa lamang mahabang bakasyon, kung saan dapat ay makapagpahinga mula sa nakapapagod na pagtratrabaho. Mayroon nito para magkasama-sama ang magkakapamilya para magtungo kung sa beach o resort para makapagpalamig. Lalo na ngayon na sobrang init ng panahon dahil sa Global Warming.

Ito rin ang panahon kunsaan ay nagkakaroon ng “Alay-Lakad” papunta sa grotto ng Mahal na Birhen. Isinasagawa ito sa sa bisperas ng Biernes Santo. Naniniwala sila na sa pamamagitan ng pag-aalay-lakad ay nakakapag-sakripisyo na sila at mababawasan diumano ang kanilang mga kasalanan. Ngunit sa ngayon ay kapansin-pansin ay kakaunti na lang ang mga debotong kalahok dito. Bagkus karamihan ay puro grupo ng mga kabataan ang makikitang naglalakad. Kanya-kanya silang hawak ng bandera na nagbabandong sila ay miembro ng ganito at ganuong samahan. Dahil sa nagkakayabangan ay nagkakainitan at nauuwi pa sa kaguluhan. Mayroon ding magkakaaway na sa kalsada na nagkita kung kaya’t nagpapang-abot. Ilang ulit na ba tayong nakababalita na mayroong nasasaksak habang nag-aalay-lakad? Siyempre, hindi rin nawawala ang “Alay-Ligaw’ dahil mahaba-habang usapan nga naman ang nangyayari habang naglalakad.

Sa kulturang Pinoy ay hindi rin nawawala ang pagpapapako sa krus at pagpapahagupit ng latigo sa katawan. Nais din daw kasi nilang maranasan ang ginawang sakripisyo noon ni Cristo. Ang ganitong tradisyon ay nagmistulang isang malaking palabas dahil maraming mga dayuhan ang dumadayo pa sa ating bansa para lang makapanuod ng ganitong eksena. Maitatanong mo tuloy sa iyong sarili, kailangan pa ba ang ganitong bagay gayung ginawa na nga para sa atin ni Cristo para ‘di na tayo mahirapan? Ang gagawin na lang natin ay pagsisihan ang mga nagawang kasalanan at huwag na itong ulitin pa. Marami kasi sa kanila pagkatapos diumanong magsakripisyo ay bumabalik naman sa dating masamang gawain.

Ngunit ang iba kahit Mahal na Araw ay ayaw pa ring paawat sa bisyo. Marami pa rin kasing umiinom ng alak kahit bawal kapag Biernes Santo. Ang nakatatawa pa, kapag Biernes Santo rin ay magkabi-kabila ang sabong. Ang Kristo sa sabungan ang kanilang nasasaisip imbes ang tunay na Cristo. Mabuti pa ang mga birhaws nagagawang makisama kapag Mahal na Araw dahil sarado ang marami sa kanila sa ganitong mga araw.

Hindi lamang mga relihiyoso ang may paniniwala sa Mahal na Araw kundi pati yaong mga naniniwala sa mga bagay na mistikal. Sinasabing mainam diumanong gumawa ng anting-anting at gayuma kapag Biernes Santo dahil mas lumalakas ang bias nito. Kung ito man ay may katotohanan nasa kanila na rin ito.

Sana ay huwag nating makalilimutan na ang sentro ng mahal na araw ay mismong si Cristo at hindi ang kung ano pa man.

Pinay, sa bayan ni Hitler

2009-03-10T00:07:00.000-07:00

Marami sa ating mga kababayan ang nangingibang bansa para magkaroon ng matatag na kinabukasan. Katunayan kahit saang lupalop ng mundo ay may mga Pilipino. Ngunit naiiba si Gina S. Morito, dating taga-Padilla, Antipolo City; nangibang bansa siya para magkaroon ng kalayaan. Kalayaang tumayo sa sariling mga paa. Limang taon na siyang naninirahan ngayon sa West Germany. Ito ay isa sa pinakamaunlad na bansa sa buong mundo. Ang maganda ay hindi ito nakasandig sa ekonomiya ng ibang bansa. Ngunit mayroon din silang mga Amerikanong business partner kaya't 'di maiiwasang maapektuhan din sila ng pandaigdigang krisis.

Ayon kay Gina ay hindi simple ang pamumuhay ng isang dayuhan sa naturang bansa dahil kahit saang aspeto titingnan ay laging paborable ang mga taga-Aleman sa kanilang mga kalahi. Kung trabaho ang pag-uusapan ay napakahirap umanong makakuha roon ng trabaho. Kinakailangan mo munang makapag-asawa ng Aleman para magkaroon ng magandang trabaho. Para hindi ka ituturing na iba sa kanila. Ngunit 'di nangangahulugan na porke't may asawang Aleman ay madali ng makakakuha ng trabahong pampropesyunal. Hindi uso sa kanila ang palakasan gaya sa Pilipinas. Dapat daw ay mayroon kang diploma galing sa kanilang paaralan. Ibig sabihin ay doon ka nakapag-aral ng anumang kurso. Kung hindi man, dapat ay nakapagtapos ka sa isang International School na kinikilala sa buong mundo. Magbuhat kasi nang matapos ang World War II ay naghigpit na ang kanilang pamahalaan sa pagtanggap ng mga dayuhang manggagawa dahil nagiging kaagaw pa nila sa trabaho ang mga ito. Dahil sa ganitong sistema, ang ginagawa ng ilang mga Pinay ay nag-aasawa na lang sila ng Aleman kahit pa sa amoy-lupa para matapos na lang ang kanilang paghihirap. Mayroong sinusuwerte at mayroon ding mga minamalas dahil sadista pala ang napakasalan.

Karamihan diumano sa mga Pinoy sa Germany ay nagtratrabaho bilang part timer gaya ng housekeeper, janitor, cook at kung anu-ano pang mga trabaho na nabibilang sa tinatawag na blue collar job. Si Gina naman ay nagtratrabaho bilang part time tutor, taga-pagluto ng pagkain ng mga bata, english translator at iba pa para lang maka-survive. Ngunit bakit nga ba nagtitiyaga ang mga Pinoy sa Germany kung ganito naman pala kahirap ang kanilang kalagayan? Mas mahirap naman diumano kung sa Pilipinas sila maghahanap ng trabaho dahil hindi rin sila makakaipon. Ang kita diumano ng isang nasa blue collar job ay mas mataas pa sa duktor sa Pilipinas. kaya't paano nga ba naman natin sila masisisi?

Nang kumustahin naman ang imahe ng Pilipinas sa naturang bansa ay sinabi ni Gina na napakasama! Dahil puro pangit na kaganapan pala sa atin ang ipinapakita sa telebisyon gaya ng kahirapan, trahedya, patayan at iba. Nalulungkot diumano si Gina kapag ganito ang kanyang napapanuod gayung marami pa namang bagay na dapat ipagmalaki tayong mga Pilipino. Ngunit ang higit na malungkot ay kanya-kanya ang mga Pinoy doon imbes na magsuportahan sa isa't isa. Dala-dala pa rin ang ugaling talangka o 'yung hilig manghila ng pababa.

Kung ikukumpara naman diumano ang kulutra ng Pilipino sa mga Aleman, ang Aleman ay masyadong nasyonalistiko dahil mas inuuna nilang bilhin ang sarili nilang mga produkto kaysa sa iba. Samantalang ang mga Pinoy ay mahihilig nga sa imported. Sa Germany ay hindi gaanong pinapahalagahan ang wikang Ingles kagaya sa atin na kahit kapwa Pilipino ang nag-uusap ay nag-i-Inglesan pa! Ultimo nga pelikulang galing sa ibang bansa ay isinasalin pa sa wikang Aleman para kanilang maintindihan. Kumbaga, 'di nila kailangang mag-adjust. Ang mga dayo sa kanila ang dapat na makibagay. Samantalang sa atin ay maraming nahuhumaling sa kultura ng ibang bansa partikular sa Western, mapa-kasuotan, pelikula, musika at iba pa.Hindi rin diumano uso ang kurapsyon sa gobyerno roon, 'di tulad sa atin na maraming opisyales ng goberno ang nasasangkot sa mga katiwalian. Sa totoo lang mahirap pagkumparahin ang dalawang bagay na sadyang magkaiba. Ngunit kung mayroon diumano tayong dapat
tularan sa mga Aleman ayon kay Gina ito ay ang pagiging indipendiyente at hindi inaasa ang takbo ng ekonomiya sa ibang bansa.

Ang pangarap ni Gina ay ang makapagpatayo ng eskuwelahan sa pre-school at kindergarten dito sa Pilipinas. Palibhasa ay dating guro sa atin kung kaya't ganuon na lang ang pagpapahalaga sa edukasyon. Para ito ay maisagawa ay kuntodo siya sa pag-iipon at naghahanap din ng financier na maaaring makatulong sa kaniya. Hindi niya alam kung gaano pa siya katagal maninirahan sa Germany. Basta't ang alam niya ay uuwi pa rin siya sa bayang kanyang sinilangan pagdating ng araw. Pero sa ngayon patuloy muna ang kanyang pakikipagsapalaran sa bayan ni Hitler...

2009-02-20T18:17:00.000-08:00

Saan ka ba makakakita ng sementeryo na halos araw-araw ay mayroong inililibing? Hindi ito kataka-taka dahil araw-araw ay mayroon talagang namamatay. Subali’t naiiba ang sementeryo ng Sitio Old Boso-Boso, na matatagpuan sa isang liblib na lugar sa lungsod ng Antipolo.

Kahit maliit lang ang semeteryong ito ay abala naman sa pagtanggap ng mga yumao. Minsan ay umaabot pa sa lima ang inililibing dito sa loob ng isang araw. Kaya’t ang mga pari sa naturang Sitio ay abala rin sa pagbabasbas ng mga ililibing. Ilang distanya lang naman mula sa Simbahan ay makararating ka na sa sementeryo. Kabisado na ng mga tao rito kung mayroon na naming patay na inililibing. Dahil makarinig pa lang sila ng tugtog na malungkot ay alam na nilang mayroon namang dadalhin sa sementeryo.

Biro nga ng isang nagpapatago sa pangalang Nena, nakatira malapit sa sementeryo ay baka wala na silang paglagyan kapag sila naman ang pumanaw. Biro lang subali’t may bahid katotohanan. Dahil ‘di magtatagal ay mapupuno na rin ito nang husto. Sana ay ginawa na lang diumanong aparment style o yaong magkakapatung-patong ang mga nitso para maraming espasyo. Hindi kagaya nang ayos nito na sadyang sala-salabat. Dapat diumano ay magpagawa ng bagong sementeryo ang pamahalaang lokal ng Antipolo. Sarado na kasi ang pampublikong sementeryo na nakabase sa bayan. Mahal naman daw kung sa pribadong sementeryo pa sila magpapalibing ng patay at siguradong hindi nila ito kakayanin.

Kung titingnan ay halos mapuno na nga ng nitso ang semeteryong ito. Kung mayroon kang kamag-anak na dito ay nakalibing ay wala kang pagpipilian kundi ang umapak sa mga nitso dahil wala namang ibang madadaanan. Dahil sa kakaapak ng mga tao ay posibleng mabiyak ang mga nitso. Isipin mo na lamang kung ano’ng senaryo ang mayroon dito tuwing sumasapit ang Araw ng Mga Patay. Siguradong siksikan at kanya-kanyang apak ng nitso ng may nitso. Pero mayroon na talaga ritong mga biyak na nitso. Marahil ay inalis na ang kalansay ng nakalibing dito dahil hindi na nababayaran ng mga naiwan nilang mahal sa buhay ang upa sa libingan. Na talaga namang nangyayari, maiisip mo nga saan naman kaya dinadala ng mga sepulturero ang mga kalansay nilang inaalis? Mayroon nga ritong nakalibing na marahil ay dala na rin ng kahirapan ng mga naiwang mahal sa buhay ay iniikit na lang sa nitso ang pangalan nito para magsilbing lapida. Hay, ang hirap na ngang mabuhay, ang hirap pa ring mamamatay!

Paalam, Mayor Sumulong

2009-01-08T00:07:00.000-08:00

Nagluluksa ngayon ang buong Lungsod ng Antipolo dahil sa pagpanaw ni Mayor Victor R. Sumulong. Siya ay pumanaw habang nasa loob ng Makati, Medical Center dahil sa pagkakaroon ng multiple organ failure sanhi ng sakit na diabetes. Nakaburol ang kanyang labi sa may Jardin de Miramar na matatagpuan sa San Jose St., Brgy. San Isidro, Antipolo City. Naulila niya ang kanyang tatlong mga anak, mga kapatid, kamag-anak, mga kaibigan at ang kanyang mga nasasakupan a nd District ng naturang lungsod. Nakatakdang ilibing ang kanyang labi sa may Loyola Memorial Park, Marikina, Metro Manila.

Si Sumulong ay ipinanganak noong Mayo 19, 1946. Siya ay nagmula sa mga iginagalang na angkan ng mga pulitiko. Anak siya ni dating Senador Lorenzo Sumulong na may dalawampu’t isang taon ding nanilbihan sa Senado.

Nagtapos siya ng kurso sa pagka-abogasya sa UP College of Law noong taong 1979. Naging Assistant Secretary siya ng Department of Local and Government at Community Development sa panahon ni dating Pangulong Ferdinand Marcos noong taong 1975. Naging Undersecretary din siya ng DILG sa panahon naman ni dating Pangulong Fidel Ramos mula taong 1992 hanggang 1996. Naitalaga rin bilang director ng MARILAQUE Commission mula taong 1994 hanggang 1998. Nagsilbing Kongresista ng Lungsod ng Antipolo mula taong 1998 hanggang 2004. Siya ang arkitekto ng pagiging lungsod ng Anipolo. Nang maging dalawa ang distrito ng Antipolo ay naging Kongresista siya ng 2nd District mula taong 2004 hanggang 2007. Pagkatapos nga nito ay naging mayor naman siya ng Antipolo.Bukod sa pagiging pulitiko ay isa rin siyang mahusay na negosyante dahil nakapaglingkod siya bilang Board of Director ng ilang malalaking kompanya at nagmamay-ari din ng ilang mga negosyo. Kaanib din siya ng iba’t ibang civic organization.

Bilang mayor ay marami rin siyang isinagawang pagbabago sa Antipolo. Pinalawak niya ang mga kalsada sa Mayamot hanggang Cogeo. Pinasigla rin niya ang kalakalan, dahil dito ay may mga bagong malalaking gusali ang naitayo sa sa Gate 2. Siya rin ang nagpagawa ng Dimasalang Park, na dati ay isa lamang paradahan ng mga sasakyan. Ilan lamang ang mga ito sa magaganda niyang nagawa sa mga mamamayan ng Antipolo. Dahil sa tagal na niya bilang isang pulitiko ay sadyang marami na siyang naiambag para sa kanyang mga kababayan.

Pag-aabang ng Bulalakaw

2008-12-17T23:19:00.000-08:00

Nakatingin sa kalawakan sa gitna ng dilim
Nag-aabang ng liwanag na ‘di masilayan
sa pagitan ng silahis ng mga araw
Hanap ay bulalakaw na kinalulunan
ng katuparan ng kanilang mga pangarap
Nawa’y maranasan ng namamanhid na pandalumat.

Subali’t kahit munting apoy ay ayaw lumiyab
sa naghihikaos na butuhing dibdib
Tanging pumapaso lamang ay init
ng walang tigil na pagsaklit ng pangamba
Habang nanlalamig sa haplit ng panahon
Nagigiyagis, may kirot na iniinda.

Ngunit ilang bulalakaw na nga ba ang nagdaan?
‘Di ba’t ‘di na mabilang ngunit sa binagsakan na ba
nito’y mayroon nang nahukay na ginto
O mga buto lamang ng nagaping ninuno?
Tila naghahanap ng ginto ng palayok sa
dulo ng bahaghari
Ngunit kawalan lang din naman ang kaurali.

Kailan kaya makakamit ang tunay na pag-asa
sa bayang pinagdilim ng mga kuno’y maka-masa
Sana’y kamtin nila ang lupit ng bulalakaw
Na susunog sa mga interes nila’t takaw…

The Devil Machine

2008-12-08T18:07:00.000-08:00

Ang video karera ay isa sa pinakasikat na sugal sa Pilipinas dahil madali lang itong laruin. Mapa-bata man o matanda ay nalululong dito. Maghuhulog ka lang ng barya tapos pipindot ka ng numero ay ayos na, hintayin mo na lang kung tatama ba ito o hindi. Para ka ring nasa Sta. Ana o San Lazaro. ‘Yun nga lang ay nasa loob lang ng screen ang kabayo. Halos kahawig lang din ito ng videoke o ng mga sinaunang video games na hanggang ngayon ay nakakalat pa rin sa mga kanto sa tabi-tabi.

Noong teenager pa ako ay naglalaro rin ako nito, nakakawili kasi. At alam kong ito rin ang dahilan ng iba kung kaya’t naglalaro sila nito. Exciting kasi dahil papiso-piso lang ang taya tapos puedeng tumama ng malaki. Sabay-sabay pa nga kaming maglaro noon ng aking mga kaibigan. Kapag buo ang pera ay nagpapalit lang kami ng barya sa may-ari. May mga kakilala ako na sinusungkit ang barya sa loob sa pamamagitan ng alambre. Ang iba naman ay niyugyog ang katawan ng video karera para lumabas ang barya. Siyempre, ginagawa nila ito kapag walang nagbabantay. Mahirap na at baka mabugbog pa sila.

Noon pa man ay alam ko ng bawal na ang video karera pero sadyang ‘di ko mapigil ang aking sarili. Mabuti na lamang at hindi ako nalulong dito dahil lagi rin naman akong walang pantaya. Pero paano naman ang iba na nalulong rito lalo na ang mga kabataan, na sa mura nilang gulang ay marunong nang magsugal? Tulad ng ibang sugal, kakaunting beses ka lang makakatsamba dahil mas marami mang talo kaysa panalo. Kung kaya’t tinawag itong devil machine dahil sa masamang epekto nito sa mga tao.

Sa totoo lang, ang may-ari lang ng mga video karera ang lubos na dito ay nakikinabang at hindi ang mananaya. Sila ang nagkakamal ng barya-barya man kapag naipon ay aabot ito ng milyon kung maraming video karera ang hawak. Kaya’t kahit ipinagbabawal ay marami pa ring pangahas na ito ang gawing negosyo. Hindi mauubus-ubos kahit ano’ng gawing raid ng mga pulis. Ang malungkot ang ilan sa mga nag-mamay-ari ng devil machine na ito ay mga tiwaling pulis. Kaya’t madali nilang matunugan kung magkakaroon ng operasyon kaya’t naitatago agad nila ang kanilang video karera. Hmm, magmasid-masid sa iyong paligid at sigurado akong may video karera d’yan. Ito pa ang nakatatawa, sa mga alyas-alyas lang nakikilala ang mga may-ari ng video karera ito. Oo nga naman para hindi makilala ang kanilang pagkakakilanlan. Dito sa Rizal matunog ang alyas na Bong Sola! Pero wala namang mapagsabi kung sino ba ang mokong na ito, pwe!

Ang Pasko ng mga pulubi

2008-11-28T02:27:00.000-08:00

Mga kuha ni William M. Rodriguez II

Nalalapit na ang Kapaskuhan kaya’t mapapansing nagkalat na naman ang mga kapatid nating mga Aeta at Badjao sa mga lansangan sa Metro Manila at mga karatig lugar. Naging tradisyon na ito sa kanila dahil taun-taon na nila itong ginagawa.

Balewala sa kanila kung malayo man ang kanilang naging paglalakbay. Basta’t ang importante ay makarating sila rito sa atin para makapanlimos. Tutal minsan lang namang sasapit ang Pasko sa loob ng isang taon. Batid nila diumano na mababait ang mga tao kaya’t naghahari ang pagbibigayan. Ito ang gusto nilang samantalahin para may maipon silang pera.

Hindi nila alintana na mayroong krisis pang-ekonomiya dahil simula’t sapul ay pangkaraniwan na lang sa kanila ang kahirapan. Nakidagdag pa sila sa bilang ng mga pulubi na nagkalat kung saan-saan. Nagpapatunay lang ito na maraming naghihirap sa Pilipinas. Salungat sa ipinangangalandakan ng gobyeno na gumaganda na raw ang lagay ng ating ekonomiya.

Marami sa kanila na may tangan-tangan pang maliliit na mga anak para makatawag ng pansin sa mga tao. Kapag tiningnan mo ay talagang mga nakakaawa. Samantalang ang ilan sa kanila kahit sobrang tanda na ay nasa lansangan pa rin at nakikipagsapalaran para sa kaunting barya. Hindi rin nila alintana ang panganib, na sa isang iglap ay maaari silang masagaan ng mga sasakyan.

Ngayong Kapaskuhan sana ay maisip ng bawat isa habang sa gitna ng ating pagsasaya ay mayroong mga taong kumakatok sa ating mga puso para humingi ng kaunting regalo. Pero sapat na ba ang mabigyan lang sila ng limos tuwing Pasko? O baka kailangan talaga nila ng tulong mula sa kinauukulan? Paano na kung hindi naman Pasko? Naruon uli sila sa kani-kanilang mga lugar kung saan ay hindi abot ng modernisasyon. Balik sa kung ano’ng gawain man sila mayroon dati. Mga walang inaasahang magandang hinaharap dahil hindi mga nakapag-aral kaya’t ‘di marunong bumasa at sumulat. Basta ang alam nila ay kailangan pa rin nilang mabuhay sa kabila ng hirap na nararanasan.

Ano naman kaya ang kanilang inaasahan sa mga pulitiko na nagkalat ang mga poster na mayroong pang mga mukha nila at bumabati ng “Maligayang Pasko at Manibagong Taon.” At ano rin ang kanilang inaasahan sa mga nababalitang Presindentiable Candidates sa taong 2010 na ngayon pa lang ay pumupostura na para sila ang maging manok ng mga tao sa pagka-presidente?

Alyas Boy Tattoo

2008-11-10T17:55:00.000-08:00

"Ano pare, astig ba?," tanong ni Goyong sa bagong nalagyan niya ng tattoo.

"Ah, oks nga pre, ang galing mo talaga! Salamat sa paglagay ng bungo sa balikat ko, ha," sagot naman nito sabay abir kay Goyong.

Si Goyong alyas Boy Tattoo ay kilalang tatoo artist sa kanilang lugar. Bata pa lang siya ay mahusay na talagang mag-drowing. Minsan ding nahilig sa paglalagay ng graffiti sa pader. Nang tumagal ay natutong mag-tattoo dahil naisip niyang maaari siyang makapag-wan ng marka sa mga tao kaya't 'di sila malilimutan ng mga ito. Hindi na mabilang kung ilan na ang nagpa-tattoo sa kanya. Mapalalake man o babae, mula kabataan hanggang sa matatanda lahat ay tiwala sa kanyang husay. Ayos nga lang kahit libre basta sagot mo lang ang pambili ng karayom at tinta. De-makina man o manu-manong pagtatattoo ay kayang-kaya niya. Babae ang pabotitong kostumer ni Goyong dahil nakakatsansing nga naman siya sa dibdib, sa hita o 'di kaya'y sa pigi ng mga ito. Pero hanggang pagtatattoo ang siya, ayaw niyang mang-harass dahil baka mademanda pa siya.

Iba-iba ang motibo kung bakit sila nagpapa-tattoo kay Goyong. Ang iba para maging macho ang dating, meron ding para katakutan lang ng iba. Meron din namang for the sake of arts at merong para subukin ang kanyang tapang at meron ding trip lang. Ni hindi nila naiisip na habambuhay na itong nakamarka sa kanilang katawan. Pakiramdam nila ay parang kinalkal ang kanilang balat dahil sa lalim ng pagkakabaon ng karayom. Pero bawat dugong lumalabas sa kanilang balat ay sumisimbolo diumano sa kaniang sakripisyo.

Siyempre, pahuhuli ba naman si Goyong? Siya mismo ay tadtad ng tattoo kung saan-saang parte ng katawan. Para saan ba at naging tattoo artist siya kung wala siyang tattoo? Eh, 'di walang maniniwala sa kanya at pagtatawanan lang siya ng mga kapwa niya tattoo artist. Dahil sa tattoo ay nakick-out siya sa pampublikong paaralan na kanyang pinapasukan noong siya ay nasa haiskul pa lang. Mabuti na lang at may tumanggap pa sa kanya sa isang pribadong paaraan kaya't naituloy niya ang kanyang pag-aaral.

"Hayup ka, Goyong!'" ang text sa kanya ni Robert na noong isang buwan lang ay nagpa-tattoo sa kanya.

Sinisisi siya nito, ang dahil kasi sa tattoo ay hindi ito natatanggap sa inaaplayang trabaho. Ayaw kasi ng mga employer sa aplikanteng may tattoo dahil sa tingin nila ito ay agresibo, maduming tingnan at ex-convict. Gayung ang tatto sa sa mga ex-convict ay itim samantalang colored naman ang kay Goyong. Nagalit si Goyong sa nagtext sa kanya at sinabing huwag siyang sisihin dahil ginusto naman niya ito. Ang totoo niyan ito rin ang naging problema ni Goyong, dahil din sa tattoo ay 'di siya natatanggap sa trabaho. Kaya minabuti na lang niyang gamitin ang husay sa pagdro-drowing para pagkakitaan.

May mga nagpatanggal na rin ng tattoo sa kanyang mga binurdahan. Ang may pera ay nagpabura sa pamamagitan ng laser at ang walang pera ay dinaan na lang sa pagplaplantsa sa kanilang katawan, ayun naging keloids! Pero kahit nabura na ang kanilang mga tattoo ay nanduon pa rin ang bakas. Wala na ang maayos at malinis nilang balat. Laging sinasabihan si Goyong ng kanyang ina na tigil na ang pagtatattoo dahil marami na raw siyang sinirang buhay. Tulad ng nagreklamo sa kanya na nare-reject sa trabaho dahil nga sa tattoo. Pero isusuko ba naman niya ang kanyang hilig at itinuturing pa man ding isang sining? Ano sila hilo, isip-isip ni Goyong. Nasa gayun siyang pagmumuni-muni anng makaramdam ng matinding antok kaya't bigla siyang natulog. Nakarinig siya ng isang malaking tinig pero 'di niya makita kung sino ang nagmamay-ari nito. Nagpapasalamat ang tinig dahil binigyang buhay daw siya ntio. Hinanap niya kung saan nagmumula ang tinig. Laking gulat niya nang magpakita ang ian ghalimaw. Mabalahibo ang katawan nito, mayroong sungay at pulang-pula ang mga mata. Gusto niyang tumakbo pero 'di siya makaalis mula sa kanyang kinatatayuan. Pero mas nagulat siya nang lumapit sa kanya ang halimaw at saka sinakal siya nito. 'Di siya makahinga at naisip niyang ito na ang kanyang katapusan. Narinig ng ina ni Goyong na umuungol siya kaya't sinampal niya ito para magising. Napagtantong ni Goyong na panaginip lang ang lahat. Pakiramdam niya kasi ay parang totoo.

Kinabukasan ay may kumatok sa pintuan ng kanilang bahay, si Jade na matagal na niyang hinihimok na magpatattoo sa kanya. Sa mga barkada niya ito na lang kasi ang 'di nagpapalagay ng tattoo. May dala-dala pa itong magasin na puno ng iba't ibang klaseng drowing. 'Di alam ni Goyong kung matutuwa ba siya dahil sa wakas ay naisipan ng magpatattoo ni Jade. Naiisip pa rin kasi niya ang kanyang masamang panaginip. Itinuro ni Jade ang gustong ipatattoo sa kanya sa dalang magasin. Nanlaki ang mga mata ni Goyong dahil ang napiling disenyo ni Jade ay kamukhang-kamukha ng halimaw sa kanyang panaginip. Pasumandali siyang napatulala at sa unang pagkakataon ay may tinanggihan na siya sa mga gustong magpa-tatto sa kanya. Umalis na lang ang kanyang barkada dahil sa inis. Wala na ang barkada niya pero nakatattoo pa rin sa isip ni Goyong ang mukha ng halimaw...

Si Barack Obama para sa mga Pinoy

2008-11-10T17:50:00.000-08:00

Marami ang nagdiriwang dahil sa pagkakapanalo ni Barack Obama bilang bagong presidente ng Amerika; hindi lang ng mga Amerikano kundi mga iba't ibang lahi sa mundo. Ibang klase kasi ang kanyang hatak kaya nga't nagkaroon ng Obama fever. Kahit sa mga survey pa lang ay lumamang na nang husto si Oba sa katunggali nitong si John Mcain. Tangan-tangan din ni Obama ang palasak na slogan na ginagamit ng sinumang pulitiko, ang "change o pagbabago." Pero inaasahan talagang malaking pagbabago ang magaganap dahi si Obama ang kanilang kauna-unahang African-American president.

Pero ang tanong, ano ba ang pakialam ng Pilipinas kay Obama at maging tayo at nakisawsaw din sa eleksiyong 'di naman para sa atin? Ilan nga sa ating mga kababayan ang nagtitinda pa ng t-shirt na ang tatak ay mukha ni Obama. Ngunit natural lamang na magkaroon tayo ng pakialam dahil ang Amerika ay itinuturing nating pinakamalakas na kaalyado. Ang ating ekonomiya ay tila nakasandig sa kanila dahil maraming mga negosyanteng Amerikano ang nag-invest ng kaniang negosyo sa ating bansa. Nakakautang din tayo ng salapi mula sa kanila sa pamamagitan ng IMF-World Bank. Kaya't kahit 'di pa si Obama ang nanalo sa pag-kapresidente ng Amerika ay patuloy silang magiging kadikit natin.

Sa pagkapanalo ni Obama ay nalansag ang diskriminasyon sa pagkakaiba ng kulay sa pagitan ng mga puti at itim. Patunay lang ito na hindi mahalaga ang kulay, ang importante ay ang prinsipyong ipinaglaaban nito. Ito ang isa sa mga dahilan kung bakit nanalo si Obama. Sabi ng iba, sana ay maging eye opener din ito sa ating mga Pinoy na masyadong humahanga sa mga puti. gayung ang lahing kayumanggi ay 'di rin naman pahuhuli kung galing lang din ang pag-uusapan.

Isa sa mga prayoridad ni Obama ay ang pagbibigay ng trabaho sa mamamayang Amerikano kaya't nangangamba ang ilang nating kababayan na magiging dahian din ito ng pag-full out ng kanilang mga call center sa bansa natin. May balita na ring nagkakatanggalan na ng mga migrant workers sa Amerika dahil sa krisis pang-ekonomiya na kanilang kinahaharap. Ngunit sinasabi naman ng iba na 'di magkakaroon ng malawakang pagsasara ng call center sa atin dahil 'di hamak na mas mura ang bayad sa lakas paggawa rito kumpara kung kapwa Amerikano nila ang kanilang kukunin.

Kilala rin sa Obama sa pagtutol sa giyera sa Iraq, 'di tulad ni George Bush na giyera ang isinusulong laban sa Iraq. Kapag natigil na ang giyera roon ay 'di na tayo maoobliga na magpadala pa ang ating gobyerno ng mga sundalo natin para magpakita ng suporta sa giyerang wala naman tayong kinalaman.

Inaabangan naman ng ating mga Beterano at kanilang mga kaanak ang pagpapatibay sa Equity Bill o pagkapantay-pantay ng pagtanggap ng benipisyo sa pagitan ang mga beteranong Pilipino at Amerikano na nakipaglaban noong Ikalawang Digmaang pandaigdig. Kinamatayan na nga ng maraming Beterano ang paghihintay na maisa-batas ito. Sinasabing suportado diumano ni Obama ang panukalang ito. Pero kailangan pa itong pagtibayin sa Mataas na Kapulungan ng Kongreso ng Amerika bago maging ganap na batas. Ngunit bigyan kaya nila ito ng prayoridad gayung nasa gitna nga ng krisis ang Amerika?

Ang tanong ng ilang ordinaryong mamamayan, ngayong si Obama na ang presidente ng Amerika bawas-bawasan kaya nila ang pagkontrol sa iba't ibang kaparaanan sa mga maliliit na bansang kaalyado nila tulad ng Pilipinas? 'Yan ang magandang abangan kay Obama na waring pinagtiyap ng kapalaran na maging katunog pa ang apelyido sa pangalan sa numero unong terorista na si Osama Ben Ladin.

Agam-agam

2008-11-02T02:11:00.000-08:00

"Larry, buntis ako," sabi ni Elaine sa kanyang nobyo habang mangiyak-ngiyak pa. Gumamit kasi siya ng Pregnancy test at lumabas na positive ang resulta. Natulala ang kanyang nobyo at parang ‘di makapaniwala sa kanyang narinig. Hindi kasi niya akalain na mangyayari ang ganuon kahit sila pa ay naging maingat. Wala pa namang trabaho si Larry kaya’t paano niya gagampanan ang responsibilad ng isang ama. Hindi pa siya handa sa pagpapmilya dahil ang sarili nga niya ay ‘di niya kayang buhayin, ang magpamilya pa kaya? Pakiramdam niya ay para siyang napako sa isang sitwasyon na wala siyang kawala.

"Ano ba, ‘di mo ba narinig ang sinabi ko ko, buntis ako!" sabay tulo ng kanyang luha. Punung-puno kasi si Elaine ng pag-aala. Imbes na sagutin ang sinabi ng nobya ay niyakap na lang ito ni Larry ng mahigpit. Hindi alam ni Elaine kung paano sasabihin ito sasabihin sa kanyang mga magulang. Parang nakikinita-kinita na niya ang magiging reaksyon ng kanyang mga magulang na galit na galit. Ilang beses na rin kasi siyang pinaalalahanan ng mga ito na huwag magpapabuntis sa kanyang nobyo. Kung sakali mang mangyari raw ‘yun ay dapat kasal na sila. Dahil baka nga naman takbuhan lang ito ng lalake.

"Natatakot ako sa mga magulang ko, baka mapatay ako ni Tatay dahil sa galit. Ano kaya kung ipalaglag ko na alng itong dinadala ko." tanong ni Elaine sa kanyang nobyo.

"Huwag malaking kasalanan sa Diyos kung ipapalaglag mo ang bata."pagsawata niya sa kanayng nobya.

"Pero paano ‘yan wala ka pang trabaho? Parang nanunumbat na ang tono ni Elaine.
Bago maghiwalay ang mag-nobyo ng araw na ‘yun ay punung-punong ng tensiyon at agam-agam sa pagitan ng dalawa. Ang babae ay natatakot sa kanyang mga magulang. Samantalang ang lalake ay ‘di alam ang gagawin sa kinahaharap na sitwayon.

Pagdating sa bahay ay ‘di mapakali si Larry, naglalaro sa kanyang isipan ano kaya kung iwan na lang niya si Elaine. Huwag nang magpakita pa rito, uuwi na lang siya sa kanyang probinsiya. Pero alam niyang ‘di niya kayang gawin ang ganuon dahil ayaw niyang magkahiwalay sila ng kanyang nobya. Saka isa pa, ginusto naman nila pareho ang nangyari kaya walang dahilan para hiwalayan ang nobya. Hindi siya katulad ng iba na masyadong mapaglaro sa pag-ibig. Pagkatapos paibigin ang isang babae at buntisin ay maglalaho na lang itong parang bula. Ayaw niyang lumaki ang bata na walang kinikilalang ama. Ayaw din niyang kamuhian siya ng kanyang magiging anak paglaki nito dahil pinabayaan lang niya. Broken family kasi si Larry, bata pa lang siya nang maghiwalay ang kanyang ama’t ina. Kaya’t alam niya kung ano ang pakiramdam ng wala ang isang magulang. Napagpasyahan niya na pagpupursigehin ang paghahanap ng trabaho para mapaghandaan ang paglabas ng magiging anak nila ni Elaine. Bigla na lang itong na-excite kung ano ang magiging hitsura ng kanilang anak, kung ito ba ay lalake o babae.

Samantala, nagtapat na si Elaine ng kanyang sitwasyon. Noong una ay nabigla ang kanyang mga magulang. Ngunit taliwas sa kanyang inaasahan ay hindi niya kinaringgan ng anumang sumbat at hinanakit ang kanyang mga magulang. Kundi puro pang-unawa ang kanilang ipinakita ng mga sandaling ‘yun. Makabubuting papuntahin na lang daw niya ang kanyang nobyo. Bahagyang natigilan si Elaine sa sinabi ng kanyang mga magulang dahil walang kasiguruhan kung ano ang susunod na hakbang ni Larry. Pero nawala ang lahat ng kanyang agam-agam nang mag-text ang nobyo. "Babes, bukas pupunta ako d’yan sa inyo para siguraduhin ko sa mga magulang mo na pananagutan ko ang nangyari." Biglang sumilay ang ngiti sa labi ni Elaine at sinugurado sa mga magulang napupunta ang kanyang nobyo sa araw ng bukas.

Kuryente King

2008-10-27T19:01:00.000-07:00

Patok si Badong sa kanilang lugar sa may Sitio Putok Buho, kilala siya sa bansag na “Kuryente King.” Hindi dahil sa kinukuryente niya ang kanyang katawan nang ‘di man lang nasasaktan kundi dahil isa siyang magnanakaw ng kuryente. Kung ilalarawan ang lugar ni Badong ay dikit-dikit dito ang mga bahay at napakakitid ng daanan, kapag nagkaroon ng sunog ay walang matatakbuhan ang mga tao.

‘Di siya nakapagtapos ng pag-aaral, pero madiskarte si Badong dahil laging may pera ang kanyang bulsa. May nagturo lang sa kaniya ng kaunting kaalaman hinggil sa electricity at napapakinabangan niya ito nang husto.Maasahan si Badong ng kanyang mga kalugar dahil kapag may problema sa kuryente ay siya ang nilalapitan. Kahit bara-bara pa ang gawa ay marami pa ring nagtitiwala sa kanya. ‘Yun ay dahil siya ang number one na magnanakaw ng kuryente kaya maraming nagpapatulong sa kanya. Wala itong takot kahit pa live wire ay kanyang tinitira. Kayang-kaya niyang kumabit mapa-metro man ng Beralco o kahit sa may wire ng wire. Kahit ‘yung tinatawag na 1/10 ay yakang-yaka rin niya rin. Ito ‘yung kalahati lang ang wire na ikakabit tapos ‘yung isa ay sa iba naman ikokonekta para ‘di gaanong halata.

Dahil sa raket na ito ni Badong ay natutustusan niya ang pangangailangan ng kanyang pamilya. Regular kasi ang kanyang kita buwan-buwan. Para rin siyang Beralco kung maningil, kapag ‘di nakapagbayad ay baklas agad. ‘Yung nga lang ay mas mura ang singil ni Badong. Sa dami ng mga nakikikabit sa kanya ay tiba-tiba siya. Pero laging kakabug-kabog asng dibdib ng asawa ni Badong. Nag-aalala ito na baka makuryente na lang ito bigla kahit sabihin pang siya si Kuryente King. Baka rin mabulok ito sa loob ng bilangguan kapag nahuli ng mga pulis. Kahit ano pang pagsawata na gawin ng asawa kay badong ay balewala.

Ilang beses na ring nagkakaroon ng raid sa Putok Buho, pero mabilis na nakakapagtago ang mga residente. Alam kasi nilang malaki ang magiging multa nila sa Beralco kapag nahuli sila at maaari pang kasuhan. Kaya kapag dumarating ang mga pulis ay walang tao sa mga bahay ng mga may-ari ng illegal na koneksyon ng kuryente. Si Badong na rin ang nagturo sa kanila na ganito ang gawin. Kapag nagkakumpiskahan ng wire ay nag-aambag-ambag lang sila pambili ng wire. Sadyang matinik si Badong dahil walang makapagturo sa kanya kung nasaan siya kapag may raid. Ito na rin ay dahil maraming nakikinabang sa kanya. Ang asar lang sa kanya ay ‘yung mga taga-Beralco at mga kapitbahay niyang nanakawan ng kuryente. Pero takot sila kay Badong dahil nang minsang may kumalaban dito ay pinagtulungan pa itong gulpihin ng mga kaibigan ni Badong. Kahit mga taga-Beralco ay ilag din, kaya’t ‘di puedeng walang escort na pulis kapag mamumutol sila ng wire ng mga illegal.

Ang tulad ni Badong ang dapat sisihin sa system loss na ipinapataw ng Beralco sa kanilang mga kuryente. Paano’y binabayaran nga naman nga mga kostumer ang ninanakaw ng katulad niya na. Pero amg sabi ni Badong, “Pare-pareho lang naman kaming madudugas, ang mahal ng singil nila!” habang may hawak-hawak na namang wire na kanyang ikakabit sa ibang wire. Kung anu-ano pang lintaya ang pinagsasabi ni Badong laban sa mga taga-Beralco. Katatapos lang uli kasing mang-raid ng mga pulis kaya’t balik trabaho uli siya. Ang kaso, sa pagkakataong ito ay marami siyang alak na nainom at nagkataong umuulan-ulan pa. Pinipigilan siya ng kanyang asawa na saka na lang siya magkabit ng wire pero ‘di siya nakinig. Nasa taas ng puno si Badong nang biglang tamaan siya ng kidlat. Laglag siya sa puno at kikisay-kisay pa nang bumagsak sa lupa. Dagling tinawag ng mga tao ang asawa ni Badong at pagkakita rito ay napahagulgol siya ng iyak. Isa sa kalugar ni Badong na madalas niyang nakawan ng kuryente ang napabulong ng ganito; “ Ang taong nabubuhay sa kuryente ay sa kuryente rin mamamatay.”

SINAG:Kauna-unahang solar car sa Pinas

2008-10-17T23:56:00.000-07:00

Mga Kuha ni William M. Rodriguez II

Likas na sa ating mga Pinoy ang pagiging malikhain, dahil dito ay nagagawa nating makipagsabayan sa buong mundo sa anumang larangan. Pagdating sa teknolohiya ay ‘di rin tayo pahuhuli, mayroon na tayong sasakyan na pinapatakbo sa pamamagitan ng nakukuhang enerhiya mula sa araw.

Ang kauna-unahan at nag-iisa pa lamang na solar car ay tinatawag na SINAG. Ito ay nilikha ng mga faculty at estudyante mula sa Mechanical Engr. Dept. at Electronics and Communications Engineering Department ng De La Salle University, sa pamumuno ni Prof. Rene Fernandez. Ito ay kanilang binuo ng ‘di bababa sa isang tao. Naisakutaparan dahil na rin sa tulong ng malalaking kumpanya tulad ng Ford Group Philippines, Motolite, Philippine Airlines, San Miguel Corporation, Pilipinas Shell, SunPower, U-Freight at Ventus.

Ang katawan ng SINAG ay gawa sa carbon fibers at tumitimbang ng 295 kilograms. Kung ikukumpara sa ibang sasakyan ay sadyang kakaiba ito. Para kasi itong malaking skate board dahil sa palapad ang ibabaw. Para ring isang sasakyang pamhimpapawid katulad ng mga napapanuod sa mga palabas sa pelikula at telebisyon. Isang tao lang ang kakasya sa loob at marahil ay idinisenyo para maging sasakyang pangarera.

Noong nakaraang taon, buwan ng Oktobre ay sumali sila sa World Solar Challenge na ginanap sa Australia. Doon ay nakalaban nila ang apatnapung grupo mula sa magkakaibang bansa. Pasok sila sa 12^th place sa kabuuan ng laro. Bagama’t ‘di napasama sa top 5 ay proud pa rin sila. Dahil ang mapasama lang sa ganitong uri ng kumpetisyon ay isa ng malaking karangalan.Kinilala pa nga ng ating gobyerno ang kanilang husay noong sila ay dumating sa bansa pagkagaling sa naturang kumpetisyon.

Naimbento ang unang solar car noong 1883 na kilala rin sa tawag na “photovoltaic cell” noong 1883. Subali’t hanggang ngayon ay patuloy pa ring pinag-aaralan ng mga dalubhasa kung paano ito magagamit para sa kapakinabangan ng mga tao at ‘di lang basta pangarera.Kapag nagkagayun nga naman ay magiging sagot ito sa napakataas na halaga ng gasolina. Ang maganda pa ay environmental friendly ito dahil walang polusyon. Pero matagal pa sigurong mangyayari ‘yun. Sa ngayon, saluduhan muna natin ang mga taga-La salle na lumikha ng SINAG dahil sa pambihira nilang sasakyan!

Mentally fit ka ba?

2008-10-02T23:52:00.000-07:00

Maraming tao ang nangangalaga ng kanilang kalusugan dahil gusto nilang maging physically fit. Pero dapat din nating pagtuunan ng pansin ang pagkakaroon ng malusog na pag-iisip. Dahil ang dalawang ito ay magkaugnay. Pero ano nga ba ang tinatawag na mental fitness? Ito ay hindi tumutukoy sa talino ng isang tao bagkus ito ay patungkol sa kung paano natin hawakan an gating pag-iisip at kung paano tayo humarap sa mabibigat na sitwasyon.

Malusog ang iyong pag-iisip kung hindi ka nagpapa-apekto nang husto sa iyong mga problema. May mga tao kasi na imbes na gumawa ng paraan para ayusin ang problema ay nagpapakalunod na lang dito. Kaya ang resulta ay ‘di na nakakaahon pa at ang masaklap ang iba ay humahantong pa sa pagkabaliw at pagpapatiwakal. Kaya gaano man kabigat ang problema ay ugaliing maging positibo sa pagharap dito. Ang mga mentally fit kasi ay itinuturing nila ang problema bilang isang bentahe para lumabas ang kanilang potensiyal.

Masasabing namang hindi mentally fit ang isang tao kung siya ay masyadong malulungkutin. Wala namang masamang malungkot basta’t huwag lang mamuhay sa kalungkutan . Dahil tiyak na magiging puro negatibo na lang ang pagtingin mo sa mundo. Para huwag maging malulungkutin ay iwasang maging loner. Kung makikisalamuha sa iba ay doon sa mga taong may positibong pag-iisip at masisiyahin. Para huwag maging malulungkutin ay iwasan ang pag-iisip ng mga bagay na magpapalungkot lang sa iyo. Yaong masasaya lang ang isipin para sumigla lagi ang pakiramdam.

Hindi ka rin mentally fit kung ikaw ‘yung tipo ng tao na masyadong maramdamin o sensitibo. Na kapag nasabihan lang ng kaunti ay dinadamdam agad. O ‘di kaya’y kapag biniro ay iniinda agad kahit alam namang biro lang ito. Para huwag maging sensitibo ay ay huwag magpapaapekto sa mga sinasabi ng iba. Kung napagsabihan ng iba ay isipin na baka nga may mali ka at itama agad ito. Kapag binibiro naman ay matuto ring makipagbiruan basta’t huwag alng mga birong below the belt na.

Narito pa ang ilang bagay na maaaring makatulong para maging mentally fit:

Kapag may problema ka at ‘yung tipong hindi mo na kaya ay huwag mag-atubiling humingi ng tulong sa iba. Ika nga, gaano man kabigat ang pinapasan ay gumagaan kung may kasama kang magbubuhat.

Kapag pakiramdam mo nang stress na stress ka na ay magrelaks lang para makapagpahinga ang utak. Mahalaga ang ganito para maikondisyon ang katawan at makapag-ipon ng enerhiya. Dahil kung pupuwersahin ang sarili ay maha-harrass ka lang lalo.

Anuman ang iyong nararamdaman ay huwag itong pipigilan maging iyan man ay pagkagaslit maaari mo itong ilabas sa maayos na paraan at tamang pagkakataon at lugar. Dahil kung pipigilin mo ang galit ay maaari mo itong maibunton sa iba. Para mabawasan ang bigat ng kalooban ay ibahagi ito sa taong pinagkakatiwalan. Kung sosolohin lang ay makukulob ito sa iyong loob at masama ang magiging epekto kapag biglang sumabog.

Para magtaglay ng positibong pag-iisip ay gandahan din ang pananaw sa buhay at isiping napakasarap pa ring mabuhay sa gitna ng mga problemang kinakaharap.

Sabit sa kuko ng peligro!

2008-09-28T21:33:00.000-07:00

Kuha ni William M. Rodriguez II

Hindi biro ang sumabit sa mga dyipni dahil bukod sa ito ay nakakangawit ay kaakibat din nito ang peligro na ‘di na inaalintana ng mga sumasabit. Dahil kung hindi nga naman ito gagawin ay aabutin ng siyam-siyam sa kalsada. Pabor din ito sa mga babae dahil kung hindi sasabit ang mga magiginoo ay hindi sila makakaupo kapag rush hour. Lalong pabor sa mga drayber dahil pinakabonus na nila ang pagkakaroon ng mga sabit.

Sa isang dyipni, pinakamarami na ang sampung bilang ng mga nakasabit. Talaga namang nagkakasiksikan at patibayan na lang ng katawan para makayanan ang mahabang biyahe. Bukod pa rito ay expose sa matinding sikat ng araw o ‘di kaya’y sa ulan. Iba’t iba ang istilo ng mga nakasabit, mayroong isang paa na lang ang nakasampa, mayroon din nasa pinakagilid na at mayoong pang kahit walang istribo ay nakasampa pa rin sa mataas na bakal ng likurang bahagi ng dyipni. Overloaded na ang ganito pero ang mga drayber dahil hapit din ay pasakay pa rin ng pasakay kahit puno na ng sabit. Sa ibang bansa ay mahigpit na ipinagbabawal ang overloaded sa mga sasakyan. Mayroon nga akong nasakyan na sa kakatawag ng konduktor ng pasahero ay siya ang muntikang ‘di na makasabit!

Dalawang beses na rin akong nakakita ng dyipni na sinalpok ng kasunod na sasakyan. Mabuti na lamang at nagkataong walang sabit . Pero hindi laging ganito dahil mayroon akong nabalitaan noon na isang mamang nakasabit sa may Mayamot, Antipolo City na nasalpok ng kasunod na sasakyan ang dyip na kanyang pinagsabitan. Kaya’t ang resulta ay naputulan siya ng isang binti.

Sadyang ‘di natin malalaman kung kailan magkakaroon ng peligro. Pero may ilang simpleng pamamaraan na makakatulong kapag nakasabit ka para iwas-peligro. Ika nga, mas maganda na rin ang nag-iingat. Unang-una, kapag nakasabit ka sipating mbuti ang kakapitang bakal dahil baka malapit nang matanggal sa pagkaka-welding. Para makasiguro, dalawang bakal ang kapitan. Sakali mang bumigay ang isa at least ay nakakapit ka pa rin. Naranasan ko na kasi ang ganito, mabuti na lamang at nakahinto ang sinasakyan kong dyip. Isa pa, kapag may mga bumabang pasahero ay pumasok agad lalo na’t malayo pa naman ang bababaan. Huwag ding magpatalun-talon kapag bumababa ng dyip dahil kapag nagkamali ng bagsak ay maaring matumba at masagaan pa ng kasunod na sasakyan. Kapag bababa ay mag-abiso sa konduktor at drayber at ugaliing magsabi ng “sandali lang, bababa ako.” May mga drayber kasi na nagpapatakbo agad palibhasa ay sabit ang bababa kaya’t iniiisip na sobrang bilis itong makabababa. Ang pinakaimportante, laging talasan ang pakiramdam sa mga kasunod na sasakyan.

Anu’t anuman patuloy pa rin ang buhay-sabit nating mga kalalakihan. Dahil kailangan nating maglakbay at makarating sa ating mga destinasyon. Ooops, mama, para!

Musika ng Panggagaya, Umaarangkada!

2008-09-22T21:21:00.000-07:00

Makatawag-pansin ang pag-arangkada ng mga kantang banyaga na isina-Tagalog ng ilang mga baguhang mang-aawit. Hindi masasabing ngayon lang ito nagsimula dahil noon pa man ay mayroon na ring ganito. Kaya mali ang sinasabi ng isang disc jockey sa isang FM station na pinag-eksperimentuhan lang daw nilang magsa-Tagalog ng mga kanta. Hindi naman nila akalaing papatok ito sa mga listener. Sikat na sikat nga ngayon ang kantang “Payong” ni Miss Ganda, salin mula sa “Umbrella” ni Rihanna. Maging ang “Low” ni Florida at “Smack That” nina Akon at Eminem ay may Tagalong version din, binaboy nga lang o ginawang kalokohan. Dahil ‘di naman isinalin mula sa orihinal na lyrics, kumbaga ginawa lang magkasing-tunog.

Hindi na nakapagtataka kung patok man ito sa mga listener. Una dahil popular na talaga ang mga kantang ito, na sinakyan lamang ng mga baguhang mang-aawit para mapansin din sila. Mahirap nga namang magpasikat ng kanta lalo na’t kung bagong pasok pa lang sa eksena. Kaya kung hindi revival ang ginagawa ng iba tulad ng grupong MYMP ay ito ngang pagsasa-Tagalog ng mga kantang mula sa banyaga. Isama pa natin sa dahilan ang katotohanan na likas na sa ating mga Pilipino ang pagkakaroon ng colonial mentality. Kung papansinin ang industriya ng aliwan, mpa-radyo man o telibisyon ay pinangingibabawan ng mga kanta at programang banyaga. ‘Di ba’t sa telibisyon ay namamayagpag pa rin ang mga Korean Novela, na ginagawan pa ng Filipino version. Uso rin ang pagkuha ng franchise ng mga palabas mula sa ibang bansa. Patunay lang ito na sadyang tinatakilik natin ang lahat ng ito.

Sasabihin ng ilan na wala namang masama sa ganitong uri ng kalakaran. Maganda nga raw ang ganito para maintindihan daw ng marami. Bunsod na rin daw ito ng pagpapalitan ng kultura ng magkakaibang lahi. Pero sa bawat panggagaya ay walang ibang nasasakripisyo kundi ang ating sariling kultura at kalinangan. Eh, ang tanong, tayo kaya kailan makapagbibigay ng impluwensiya sa ibang bansa? ‘Yun bang tayo naman ang ginagaya at hindi tayo ang laging nanggagaya? Kung mayroon man sa ating nanggagaya ay hindi ito ganuon kalakas katulad sa atin.Pero gaya-gaya nga lang ba ang Pinoy? Maaaring oo at maaari rin naming hindi. ‘Di kasi ako lubusang naniniwala na gaya-gaya lang ang mga Pinoy dahil nag-uumapaw tayo sa talento lalo na sa pagsusulat ng mga liriko. Dahil kung si Miss Ganda mismo ang tatanungin ay mas gusto niyang gumawa ng orihinal na musika na nagmumula sa kanyang kaloob-looban. Pero sa ngayon sama-sama muna tayong magsipagkuha ng paoyng dahil inuulan na tayo ng musika ng panggagaya!

Modernong Potograpiya kahit sino puwede!

2008-09-14T17:11:00.000-07:00

Kaya n'yo rin bang matulog sa ibabaw ng motorsiklo?

Ang sarap maglaru-laro ng ungguy-ungguyan!

Mga kuha ni WMRII

Lipas na ang panahon kung saan kakaunti lang ang mga litratista. Pero dahil na rin sa pag-usad ng teknolohiya ay nabago ito. Noon kasi ay kinokopo lang ng mga professional photographer ang paglilitrato. Pero ngayon kahit sino na ay puwede nang maging litratista basta’t matalas lang ang mga mata at panlasa sa pagpili ng subject. Ang pagkuha ng litrato ay maihahalintulad sa pagsusulat ng istorya dahil mayroon ding iba’t ibang anggulo.

Kung dati-rati kailangan pa ng film developing ngayon kahit hindi na. Mayroon na kasing mga digital camera at cellphone na mayroong camera. Sa pamamagitan lang ng infrared o bluetooth ay mailalagay na sa computer ang mga litrato. Kunmg gustong ipa-develop , kahit saan ay may digital printing na. Wala ring nasasasayang na pera kapag pangit ang litrato. ‘Di gaya noon na kapag nagkamali ay maakasaya sa film. Madali lang kasing magbura ng litrato kapag digital. Madali na rin ang pagsasa-ayos ng litrato. Kapag ‘di kuntento sa kulay ay ia-adjust lang ito sa computer. Puwedeng palakihan at paliitin o ‘di kaya’y alisin na ang mga ‘di kinakailangang detalye sa litrato. Ang iba nga ay pinaglalaruan pa ang litrato sa pamamagitan ng paglalagay ng palabok o pag-i-eksperimento sa litrato.

Maganda itong gawing libangan dahil lumalabas dito ang iyong pagiging malikhain. Nahahasa nito ang iyong pangmasid at pagsipat sa mga bagay-bagay. Napapalawak din ang iyong imahinasyon sa pag-iisip ng ideya sa pagpili ng subject at maging sa pagbibigay kahulugan sa kuhang litrato. Ang maganda sa litrato, ‘di mo na kailangan pa ng maraming salita. Dahil mismong ang litrato ay nagsasabi kung ano ba siya.

Aanhin mo naman ang mga kuhang litrato? Dahil sa ito ay isang uri ng sining kaya’t dapat itong ibahagi sa iba. Mahalagang ito ay ma-expose para makakuha ng reaksyon sa mga tao. Sa pamamagitan ng internet maaabot mo ang mundo. Maraming sites sa internet na mayroong photo sharing tulad ng Flickr, Picable atbp. Maaari rin itong pagkunan ng extra income kung masipag kang maglilitrato at magpromote sa mga community site sa internet.

Sa kabilang banda naman, dahil din sa modernong paraan ng pagkuha ng litrato ay mapangahas ngayon ang mahihilig kumuhan ng stolen shots. Lalo na kung ang gamit ay cellphone, hindi kasi ito ganun kahalata dahil sa maliit lang. Kapag kumukuha ng litrato ay itinataon lang na maingay ang paligid. Malakas din kasi ang tunog ng pag-klik sa camera ng cellphone. Kaya’t dapat maging listo dahil baka ikaw na pala ang subject ng litratista. Masosorpresa ka na lang dahil isang araw makikita mo ang litrato mo sa internet. Para ito ay maiwasan kumilos ng normal kapag nasa pampublikong lugar dahil may mga matang laging nakamasid.

Para sa iba ko pang mga kuhang larawan, William's photo collections

Buhay-Rehab

2008-09-02T21:02:00.000-07:00

Sa mga rehabilitation center o rehab, hindi lang mga lulong sa ipinagbabawal na gamot ang pwedeng ipasok, pati sugapa sa alkohol at mga taong nagbibigay sakit ng ulo sa pamilya. Pero ano nga ba ang pinagdaraanan ng isang drug dependent sa loob ng anim na buwang gamutan sa loob ng isang public rehabilitation center?

Sa pagpasok ng pasyente, ina-isolate ito sa loob ng isang linggo. Hindi pwedeng kausapin at lapitan ng ibang pasyente. May posibilidad kasi silang magwala dahil hindi pa nila tanggap na ipinarehab sila bagama’t may iilan-ilan na boluntaryong nagpapa-rehab. Pagkakataon din ito para mapag-isip-isipan nila ng ang mga kamalian nilang nagawa habang nasa labas pa. Matapos ang isang linggo, dadaan ang pasyente sa tinatawag na Emotional Interview (EI). May piring ang mga mata ng pasyente. Dito kino-konsensya siya at ipinapaalala ang mga kasalanang nagawa niya sa kanyang pamilya. Kapag matigas ang loob, hindi man lang naiyak o hindi kinakikitaan ni munting pagsisisi ia-isolate uli ito. Kasunod ng EI ang pagwe-welcome ng mga kapwa-pasyente. Magiging bahagi na rin siya ng kanilang FAMILY. Bilang miyembro ng pamilya, ang tawagan nila ay "brother".

Ang pasyente sa rehab ay kinakalbo at dapat ahit lagi ang bigote. Ang pinaka-uniporme ay t-shirt na kulay yellow.

Tuwing umaga ay nag-eehersisyo ang mga pasyente para mailabas ang mga chemical drug sa loob ng katawan. Wala silang iniinom na gamot maliban sa gamot sa sakit ng ulo, sipon, lagnat at trangkaso.

Sa loob ng isang araw ay nagkakaroon ng meetings; mayron sa umaga, sa hapon at sa gabi. Pinangungunahan ito ng mga opisyales na sila rin ang nagtatalaga. Binubuo ang ‘morning meeting’ sa pamamagitan ng pag-aawitan ng mga kantang pang-ispiritwal. Mayron ding special number kung saan pwede silang magpakita ng talent at mayron pang ‘joke time’. ‘Di ba ang saya-saya? Dito na rin ipinapaalala kung ano ang kanilang function o gawain sa araw na ‘yon. Binibigyan din sila ng ‘word for the day’ na kakabisaduhin – isang Tagalog at isang English. Kapag hindi nakabisado, bibigyan sila ng parusang ‘pumping’.

Pagkakain ng tanghalian ay magsisimula na ang siesta nila hanggang alas-dos ng hapon. Papasok ang mga pasyente sa kani-kanilang ward para magpahinga. Mayroon ring maiiwan sa labas ng ward, yung mga nakatoka para manood ng tv at ang madalas na ipanood sa kanila ay National Geographic Channel.

Sa ‘afternoon meeting’ naman ay magkakaroon sila ng ‘Reflective Thinking. May mga nakahanda nang topic na pag-uusapan na may kinalaman sa kalagayan nila. Pagkatapos ay magpapalitan ng kuru-kuro at magkakaroon ng activity. Pwedeng lecture o palaro para magkaroon sila ng self-reliance at team-building. Madalas mayron ding Bible study para manumbalik sa Panginoon ang mga pasyente.

Ang evening meeting ay hindi naman naiiba sa umaga at sa hapon. Bago matulog ay pinapatugtugan sila ng classical music para ma-relax at bilang bahagi na rin ng therapy.

Hindi naman nagugutom ang mga pasyente sa rehab dahil maayos naman ang supply ng pagkain. Sabi nga ng nakausap kong pasyente, "Noong unang araw ko dito ay ang payat ko talaga pero ngayon gumanda na ang katawan ko." Ang kalaban lang daw nila dito ay pagkainip at ang hirap nang mawalay sa pamilya. Pero every weekend ay may schedule naman ng dalaw. Paminsan-minsan ay may mga taga-eskwelahan na dumadalaw sa rehab bilang bahagi ng educational tour at para kumustahin sila at marinig ang kanilang mga kwento kung paano sinira ng bawal na gamot ang kani-kanilang mga buhay.

Kaakibat ng pagkapasok sa loob ng rehab ay ang pagkakaroon ng ibayong disiplina. Kung astig ka sa labas, dito hindi. Kailangang sumunod sa rules kung hindi may katapat na parusa. Halimbawa, sa oras ng meeting at hindi maayos ang pag-upo, nagkakamot o hindi nakikinig, ipapahiya sa harapan ng mga ka-brother at sasabit sa rehas na parang ungooy sa loob ng ilang minuto. Kapag matigas talaga ang ulo at walang kadala-dala, isang linggong "face the wall" ang parusa; pwede ring isang araw na nakatayo na may nakasabit na plackard na may nakalagay na, "Huwag ninyo akong tutularan."

Napakahalaga ng tungkulin ng rehabilitation centers para sa ikapagbabago ng mga kababayan nating nangaligaw ng landas. Kapag walang mga rehab, paano pa magagamot ang mga lulong sa droga? Lalo na sa panahon ngayon na maraming drug den ang nagkalat.

Nagsisinungaling ba Siya?

2008-09-01T21:09:00.000-07:00

Nahihirapan ka bang malaman kung nagsisinungaling sa iyo ang isang tao? Puwes narito ang ilang mga palatandaan kung nagsisinungaling sa iyo ang kausap mo.

-Ang taong nagsisinungaling kapag nakikipag-usap ay hindi tumitingin ng diretso sa kausap. Ibig sabihin ay hindi ito sinsero sa kanyang mga sinasabi. Ang mga mata kasi ay nagpapahayag ng ating mga saloobin kaya’ kung titingin siya sa mata ng kausap ay maaaring itong mabuking na nagsisinungaling siya.

-Ang sinungaling kapag ngumiti ay plastik. Dahil bibig lang nito ang gumagalaw at walang ekspresyon ang mga mata. Idinadaan na lang niya sa kunwaring pagngiti ang isang bagay para ‘di isipin ng kausap na apektado siya sa iyong mga itinatanong sa kanya.

-Iba rin ang ekspresyon ng kanyang mukha o ikinikilos sa kanyang sinasabi. Halimbawa, sinasabi niyang hindi siya galit pero nakasimangot naman. O ‘di kaya’y sinasabi niyang hindi siya apektado ng isang bagay pero kapag ‘di ka naman nakatingin ay bubulung-bulong naman.

-Paiba-iba rin ito ng sinasabi kumbaga, wala walang collaboration sa isa’t isa ang kanyang mga salita. Kaya nga sa korte mahalaga ang paggamit ng cross examination para mahuli ang akusado o ang sinasabing biktima kung sila ba ay nagsisinungaling o hindi. May kasabihan nga na sa bibig nahuhuli ang isda. Ang taong nagsasabi kasi ng totoo kahit paikut-ikutin ang mga tanong ay hindi maaaring malito dahil alam niya ang buong pangyayari.

- Kapag tinatanong ang sinungaling ay hindi agad nakasasagot ng mabilis dahil nag-iisip pa ito ng sasabihin. Tapos kapag nagsalita pa ay mayroong “ah…eh…” Mapapansin din na kung saan-saang parte ng katawan nakahawak ang mga kamay tulad sa ilong,lalamunan,bibig at tainga. Kung minsan naman ay limitado lang ang pagkilos ng kanyang mga kamay at balikat na para bang naninigas.Nagpapakita lang ang mga ito ng ‘di pagiging kalmado. Kung minsan kapag nahihirapang sumagot ay pinagpapawisan pa dahil sa nerbiyos at kumukunot ang noo.

-Nariyan din ang kawalan ng pasensiya kapag tinatanong. Dahil imbes na sagutin ng maayos ang itinatanong ay nagiging defensive agad ito at sasabihin agad na “pinag-bibintangan mo ba ako?” Kung hindi naman defensive ay pagkahaba-haba magpaliwanag para lang isipin ng kausap na hindi siya nagsisinungaling. Kahit pa ang hinahanap mo lang na sagot ay “oo at hindi.”

-Mahilig ding magligaw ng kausap ang taong nagsisinungaling. Para makaiwas sa itinatanong mo ay agad nitong babaguhin ang paksa . Para nga naman hindi mo na siya mausisa. Halimbawa namang napanindigann mo ang paksang gusto mong buksan ay paulit-ulit lang ito ng sasabihin at hindi rin direktang sasagutin ang itatanong mo sa kanya. Ibig lang sabihin ay maingat ito at ayaw niyang ipahamak siya ng kanyang dila.

Ngunit kung sanay ng magsinungaling ang isang tao ay mahirap itong kakitaan ng mga bagay na nabanggit. Kalmado na kasi ito dahil napag-aralan na niyang mabuti ang kanyang mga isasagot. Bawat anggulo na posibleng itanong sa kanya ay mayroon na siyang nakahandang mga kasagutan. Maging ang kanyang emosyon ay kanya na ring naikonndisyon. Pero kahit ano pang gawin nitong pagtatago ay malalaman pa rin naman ang totoo. Paano? Eh, ‘di mag-imbistiga ng mabuti. Magtanung-tanong sa mga kakilala malay mo alam nila ang nasa likod ng istorya ng taong nagsisinungaling sa iyo. Ang paghahanap ng katotohanan ay maihahalintulad sa puzzle na kailangan mong pagtagni-tagniin hanggang sa ito ay mabuo.

Gina Morito: Talentong Pinay

2008-08-17T23:42:00.000-07:00

Si Gina habang umaawit sa isang konsierto sa Germany.

Si Gina S. Morito ay isang tipikal na Pinay subali’t naiiba siya sa karamihan ng mga babae dahil nag-uumapaw siya sa talento. Dati siyang guro rito sa Pilipinas, tulad kasi ng iba nagpasya siyang mangibang bayan para doon makipagsapalaran. Ngayon ay nasa Kolhn, Germany siya at nagtratabaho bilang English tutor. Habang siya naman ay patuloy pa rin sa pag-aaral ng wikang Aleman para na rin sa kanyang pakikipagsalamuha sa mga tao roon.

Siya ay dating kasapi ng ASFIPO(Association of Filipino Poets) noong taong 2000. Doon ay nagpakitang gilas na siya ‘di lamang sa larangan ng pagtula. Kundi gamay din niya ang pagiging aktres at pagigigng direktor sa entablado. Nakapagtanghal na siya sa Music Museum na matatagpuan sa Greenhills, San Juan, Metro Manila. Mayroon din siyang talento sa boses dahil bukod sa pagkanta ay kaya rin niyang magpapalit-palit sa labing-isang boses. Palibhasa rin ay isang taal na manunulat kaya’t gumagawa rin siya ng maikling kuwento at nobela. Minsan ay gumagamit siya ng pen name na “Little One.” Marahil ito ay tumutukoy sa kanyang pagkakaroon ng mababang height at sumisimbolo rin sa kanyang kababaang loob. Dahil buo ang kanyang suporta pagdating sa kapwa niya artist at manunulat. Pero ‘di maaaring ismolin si Gina dahil sa kanyang mga katangian.

Nito lang nakaraang taon ay inilabas ng New Day Publishing ang kanyang libro na may pamagat na “Did You Know?, na ang nilalaman ay hinggil sa mga tao sa mundo na naging bahagi na ng kasaysayan at namumukud-tangi sa kani-kanilang larangan. Saksi ako sa kanyang determinasyon na makapaglathala ng libro mula nang ito ay kanyang i-conceptualize at isulat. Katunayan ay kasama pa niya ako nang ito ay kanyang ipasa sa New Day. Medyo may katagalan din ang kanyang ipinaghintay bago ito lumabas at meron itong Vol. 2, na hindi pa lumalabas. Ito naman ay patungkol sa magaganda at namumukod-tanging lugar sa iba’t ibang bahagi ng mundo. Pero kahit gaano pa katagal ang pagjhihintay ‘di matatawaran ang ligayang nararamdaman lalo na’t ito naman ang pangarap ng bawat manunulat, ang makapaglathala ng libro!
Bagama’t nasa ibang bayan na ngayon si Gina ay ipinagpapatuloy pa rin niya ang kanyang pagkahilig sa sining at musika. Paminsan-minsan ay naiimbitahang umawit sa mga konsierto. Sumusubok din siyang mag-apply-apply sa mga radio station o movie outfit bilang voice talent. Kahit pa medyo paborable ang mga Aleman sa kanilang kalahi. Tulad kasi sa ibang bansa mayroon din doong diskriminsayon sa ibang nationalidad. Pero lahat ng ito ay ipinagkikibit-balikat lang ni Gina. Basta’t para sa kanya kahit nasaan man siyang panig ng mundo siya ay isang Pilipino na likas na ang pagiging malakas ang loob.

Aparato

2008-06-29T01:35:00.000-07:00

Parang kailan lang ay ang lakas-lakas pa ng ina ni Tyron. Pero ngayon ay hindi siya makapaniwalang buto't balat na lang ito. Wala na ang dating sigla na lagi niyang nasisilayan sa labi ng ina. Ni hindi na nga nito magawang magsalita, tanging ang mga mata na lang nito ang gumagalaw. 'Di nga alam ni Tyron kung naiintindihan pa ng kanyang ina ang sinasabi niya. Nasa stage 4 na kasi ang breast cancer nito.

Nagtataka si Tyron kung bakit nangyari ito samantalang inoperahan na dati ang kanyang ina. Tinanggal na nga ang isang dibdib nito para 'di na kumalat pa ang kanser. Pero sadya yatang sa mundong ito lahat ay walang kasiguruhan. Kaya't bumalik ang kanser na unti-unting sumisira sa buong sistema ng kanyang ina. Kung siya lang ang masusunod ay gusto niyang humaba pa ang buhay ng ina. Bilang anak mahal na mahal niya ito lalo na't wala naman silang naging mabibigat na away ng kanyang ina. Maliban sa konting tampuhan na naaayos din naman agad.

"Ano'ng pasya mo Mr. Galvez, tatanggalin na ba natin ang oxygen ng mother mo?," tanong ng duktor.

"Huwag po muna, dok..." mabilis at madiing sagot ni Tyron.

"Ikaw ang bahala, nasa naman 'yun," sabay talikod ng duktor.

Ayaw pang isuko ni Tyron ang buhay ng kanyang ina. Umaasa pa rin siya na baka may milagrong magaganap. Na isang araw ay gagaling din ang ina. 'Di bale ng maubos ang lahat ng kanyang pera basta madagdagan pa ang buhay ng kanyang ina. Di bale ng sabihin ng iba na makasarili siya dahil pinapatagal pa niya ang paghihirap ng ina. Pero sino ba sila para manghusga? Kung alam lang nila ang pakiramdam ng isang anak na nakikita ang ina sa ganitong kalunus-lunos na kalagayan.

Noong nakakapagsalita pa ang kanyang ina lagi nitong sinasabi na gusto na niyang gumaling. Sinasabi rin nito na kung ano man daw ang kahinatnan ng lahat ay nakahanda na siya. Pero si Tyron hindi pa rin siya handa, hindi kasi siya sanay na hindi nakikita ang ina. Kaya't paano niya haharapin ang umaga na wala na sa piling ang ina? Sa kanilang magkakapatid siya pa naman ang pinakamalapit dito.

"Hindi ka Diyos para dugtungan pa ang buhay ni Mama. Puwede ba pagpahingahin mo na siya," ito ang sinabi ng kanilang panganay na ngayon ay panay ang ukilkil sa kanyang utak.

Sabi pa ng kanyang kuya magpasalamat pa rin daw sila at nabigyan pa sila ng pagkakataon na iparamdam sa kanilang ina ang pagmamahal nilang magkakapatid. Nasabi na rin naman ng kanilang ina ang gusto nitong mangyari kung sakaling wala na siya. Mas mapalad daw sila kumpara sa mga taong bigla na lang nawalan ng mahal sa buhay dahil sa aksidente.

Kinabukasan sa loob ng kuwarto ng kanyang ina sa hospital ay kumpleto ang buong pamilya. Magkakayakap ang magkakapatid kasama ang ilang malalapit nilang kamag-anak. Nagpasya na kasi si Tyron na tanggalin na ang aparato na bumubuhay sa kanyang ina. Walang tigil ang kanyang pagluha habang unti-unting tinataggal ang aparato. Pakiramdam niya para rin siyang malalagutan ng hininga. Napakasakit para sa kanya na sa kanyang kamay humugot ng huling hininga ang ina. Pero sa kabilang banda makakapagpahinga na rin ito dahil tinapos na niya ang paghihirap ng pinakamamahal niyang ina...

Infinitum Perfectum

2008-06-29T00:59:00.001-07:00

Infinitum perfectum
Dios mio ultimatum
Pitpitin ti scrutum
Bohosan ng danum.

Hindi sakdal ang malay
Lalo't kaluluwa'y may bahid ng uling
Sa kadilimang sadyang 'di malining
Pagputol ng hulagway.

Infinitum perfectum
Umiicot pendulum
Quehoda me kolorum
Que horror espiritum.

Sumapit na ang oras
Nitong takdang katapusan ng lahat
Kumikiwal pa ang sugat sa balat
Naubusan ng lakas.

Infinitum perfectum
Querida ni Shalom
Navotas iti condum
Naperder pagkasolidum.

Warat na ang gunta
Dati'y birheng iningatan sa dibdib
Ngayon saan na makikipagsanib?
Huli ng pagtitika.

Infinitum perfectum
Que barbaridad con hodlum
La realidad in addictum
Somilab na petrulium.

Abo na ay lumipad
Nagmistulang impersonata
katauhang isinilid sa lata
Sanktuwaryo na huwad.

Buhayin Natin Ang Mga Patay

2008-06-24T16:43:00.001-07:00

Hindi na babangon pa ang bangkay sa hukay

Hindi na sila mabubuo tulad ng mga bagay na naabo.

Mga labi nila'y mistula na lamang tuod

Sobrang tigas pero sadyang kay rupok

Singrupok ng hiningang likha sa hanging

sansaglit na uumihip

para magbalik sa kung saan.

Walang salamangkero at mangkukulam

na maaaring bumuhay

Kaya't bakit aasang mayroong magbabalik

sa abeismo ng kawalan?

Banyuhay ng Zombie ay isa lang panaginip...

Bakit nagtitirik ng kandila

sa gitna ng pagtatagulaylay?

Luksang liwanag ang bumabalot

sa kinalululanang silid

ng pagpapatiwakal.

Hinahaplos ka lamang ng sariling multo

Habang kaharap ang marka demonyong

Itinumba ng kahibangan

Pero bagsak ka rin,

sabay higa sa lamesang ginawang kabaong

ng diwa't pandamang malaon ng patay...

FHM

2008-06-21T02:08:00.000-07:00

Masarap bang magbasa-basa habang nag-iisa

sa loob ng CR o kuwarto?

Kapiling ng magasing madalas abangan

na parang collectible item

Girlfriend na kung ituringang mga modelong

inilululan sa pantasya.

Mas mainam pa ba sa pagbabasa ng smut tabloid

o panunuod ng porn?

Siguro mas masarap ang bitin

Kaysa makita lahat ang nakakubli,

Para lang model ng Avon at Sarah Lee

na nakapanti at bra

Pero puwede namang hubaran sa isipan

At makipagtunggali sa nag-aapoy na papel

na pumapaso sa kahubdan.

Makikinis at mapuputing kinis

Pero maputi rin kaya ang kanilang keps

na madalas sunugin ng regla?

Nag-aahit o nagbubunot din kaya sila ng bulbol

para 'di biglang sumilip?

Pero sino kaya ang tatanghaling

Sexiest Woman of the Year?

Si Katrina Halili? 'Di mo rin siya tayp

Si Angel Locsin panalo talaga!

Pero alam ko mas tayp mo pa si Darna

Na 'di bato ang nilulunok kundi sperma.

Anu't anuman kailangang ilabas ang libog

Patuloy ang salsal hanggang makarating sa sukdulan

At muling itatago sa kahon ang magasingl

laman ay diosa ng mga kalalakihan...

Ang Mamamahayag

2008-06-11T21:24:00.000-07:00

Tawagin na lang natin siyang si Kuya, isang madiskarteng mamamahayag. Kung tutuusin ay matagal na rin siya sa larangang ito. Katunayan dito na siya tumanda 'yun nga lang ay 'di siya sikat gaya ng ilang mamamahayag na kilala ng marami. Hindi siya sikat kagaya nina Ted Failon, Korina Sanchez, Joe Taruc, Mike Enriquez at iba pa. Pero bigatin din itong si Kuyang dahil kilala siya ng maraming pulis, pulitiko, mga opisyales ng gobyerno, mga lider ng asosasyon ng samahan ng mga maralita, mga traysikel sector at kung anu-ano pang samahan.

Siya ay isang broadcaster sa 'di gaanung pinapakinggang istasyon sa radyo at isa ring columnist sa mga diyaryo na marahil ay 'di mo pa naririnig ang pangalan. Hindi kasi ito ipinagbibili sa mga bangketa kundi through subscription ang pagkuha. Pero para sa akin wala namang pinagkaiba ang mga ito sa ilang media outfit maliban sa sila ay hindi mga dambuhala. 'Yan kasi ang hirap, ang gusto natin ay 'yung sa malalaking kumpanya ng media nagtratrabaho para kilalanin ang propesyon mo bilang mamamahayag. Kahit sa usaping ito ay nagkakaroon din ng diskriminasyon. Kaya maling paratangang Hao-Siao si Kuyang o yaong nagpapanggap lang na taga-media.

Kung sabagay wala naman sa hinagap ni Kuya ang sumikat. Basta noong bata raw siya ay mahilig na siyang makinig sa mga broadcaster sa radyo kaya't pinangarap niyang isang araw ay magiging ganito rin siya. At dahil na rin sa pagsisikap niya ay natupad naman. Kung pakikinggan ay karaniwan lang naman ang boses ni Kuya dinadaan lang niya ito sa pagmo-modulate ng boses. Ika nga practice makes perfect. Andyan 'yung palakahin n'ya ang boses niya na parang si Rey Langit. Pero ayon na rin sa kanya mas maganda kung natural lang ang gagawin baka biglang masamid. Ang katuwiran niya ang importante sa kanya ay ang kumikita siya. Titulo lang naman ang kailangan niya at hindi tulad ng iba na nagkukumahog para sa kasikatan. Ang matawag lang siyang broadcaster o columnist ay ayos na. Ito kasi ang ginagamit niya para magkaroon ng dating ang kanyang pangalan. Ikaw ba naman ang makakilala ng boradcaster o columnist ay hindi magkakaroon ng dating sa iyo? Siyempre kakailanganin mo rin sila para magkaroon ka ng kakampi. May taga-media na magbibigay sa iyo ng proteksyon, may magtatanngol sa iyo kapag nasangkot ang pangalan mo sa kontrobersiya. 'Yan ang silbi ng media para kay Kuya at hindi totoo na para magsilbi sa mamamayan.

Malinaw sa kanya na ang media ay isang negosyo at kung nagsisilbi man sa bayan ito ay sekondaryo na lamang. Paano raw makakapagpatuloy ng operasyon ang mga ito kung wala namang silang kikitain? Saka mahirap rin namang magpatakbo ng media outfit kung walang pumapasok na mga sponsor dahil siguradong bangkarate ang aabutin ng mga ito. Idagdag pa riyan ang matinding kumpetisyon. Kaya nga may mga dyaryo na kabubukas pa lang ay nagsara na agad dahil maiksi ang pisi. Dumarami ang diyaryo kapag malapit na ang eleksyon na ang gumagastos din ay mga pulitiko. Na kapag natalo ay iiwan sa ere ang mga nagtrabaho para sa diyaryo. Kumbaga para sa propaganda lang talaga ang intensyon.

Kaya nga kanya-kanya sila ng gimik lalo na ang mga tabloid, makatawag-pansin talaga ang headline nila. Pero sabi nga ng isang editor, ang kailangan mo lang naman sa headline ay kung hindi ka mananakot, ang kailangan mong pamagat ay 'yung kontobersyal. Basta't 'yung masasapul mo ang kuryusidad ng mambabasa. Tulad noong napabili ako ng 'di oras ng dyaryo dahil nauto ako ng pamagat pero putsa sa ibang bansa naman pala nangyari. Bakit naman kasi ganito ang pamagat nila eh 'di ba dapat balita sa Pilipinas ang ibalita nila? 'Yan ang sinasabi ni Kuyang na kailangan ng gimik. Dahil matira matibay ang labanan sa media. Kaya't ipinagmamalaki niya na 'di siya makaka-survive kung 'di siya madiskarteng tao. Magkano nga lang ba ang bayad sa isang istroya sa mga diyaryo? Tapos ang dami pa nilang mag-aagawan sa espasyo.Kapag 'di pa trip ng editor ang istorya mo ay hindi rin ito gagamitin kaya't sayang lang ang pagod mo. Kaya dapat marami kang isinulat na istorya. Pero kapag star reporter ka ng isang pahayagan o kaya kadikit mo ‘yung editor siguradong lagi kang may labas. Wala rin naming pinagkaiba ang media sa loob ng ibang organisasyon. Kung ‘di ka ka-tropa estsapuwera ka. Palakasan din ng kapit ‘yan. Oo, alam lahat ni Kuya ang mga ito eh maliit lang naman ang industriya ng pamamahayag sa bansa para 'di magkaalaman sa sistema rito.

Pero papano ba kumikita si Kuya.? Bakit kahit walang pinapasukang opisina ay araw-araw siyang umaalis at nakapustura pa? Tapos ang dami pa ng miembro ng pamilya niya na kailangan niyang pakainin. Simple lang naman malakas na ang koneksyon ni Kuyang kung kani-kanino.Kumbaga ito ang pinaghirapan niyang itayo sa loob ng maraming taon. Marami na siyang pinuri at pinakisamahang mga tao. Ang katuwiran niya ginagamit ka lang din naman ng mga ito kaya mabuting gamitin mo rin sila. Para sa kanya pera-pera lang 'yan.Sabi nga ni Kuya siya man ay may pangangailangan din kaya dapat din siyang matulungan ng mga ito. 'Yan ang prinsipyo ng give and take! Ayaw niyang matulad sa mga pinaslang na journalist at broadcaster dahil sa pagganap ng kanilang porpesyon. Hindi raw martir si Kuya kagaya nila!

Maraming raket si Kuya and'yan 'yung may mga lumalapit sa kanya para magpaayos ng problema sa lupa at kung anu-ano pang problema at kapag naayos ito ni Kuyang ay bibiyayaan siya ng mga ito.Ang bawat taong nakikilala niya ay itinuturing niyang asset na pagdating ng araw ay pakikinabangan niya. Sabi nga niya 'di baleng walang nakikinig ng programa niya sa radyo basta mayroon lang siyang mga guest na heneral at kung sinu-sino pang mga personalidad na gustong makapanayam sa radyo at maisulat sa dyaryo. Dahil sa kanila ay buhay na buhay na siya at ang kanyang programa. Oo nga naman pogi points din kasi sa kanila ang ganito. Na kailangan mong ipagwagwagan ang mabuti nilang ginawa para sa bayan. Buti sana kung may maganda ngang ginawa eh kadalasan lang naman ay puro pang-uuto at pambobola ang kanilang pinagsasabi. Lumalabas tuloy na parang PR man si Kuya dahil ganito rin naman ang gawain nila ang magpaganda ng imahe ng isang personalidad. Eh, ano ang pinagkaiba nila? Ang PR Man may koneksyon sa media samantalang si Kuya ay nasa loob mismo ng media.

Teka hindi yata ganito ang pagkakaalam ko sa code of ethics ng mamamahayag. Pero lecheng code of ethics 'yan papatayin ka naman sabi ni Kuya! Sa liit ba naman ng nakukuha mong bayad sa pagsusulat sa mga diyaryo ay hindi ka nito kayang bumuhay ng pamilya. Kailangan kasi marami kang pinagsusulatan, 'yung iba nga gumagamit pa ng alyas para 'di ma-trace na nagsusulat din siya sa iba. 'Yung kakilala ko nga habang nagsusulat sa diyaryo ay nagmamaneho rin siya ng FX. Kaya nga si Kuya kahit 'di bayaran ng publisher ay ayos lang. Dahil ilang pangalan lang sa kolum niya ang pupurihin ay pera na. Kapag sinusuwerte at hindi kuripot ay galante magbigay. Pero may pagkakataon din namang wala siyang napapala imbes na pera ang ibigay sa kanya ay may nagbibigay lang ng alak at kung ano pang pakunsuwelo de bobo. Kaya sa susunod ay 'di na siya pupurihin nito. Aba ano'ng akala nila kay Kuyang 'di marunong magtampo. Hindi ba sila nakakaramdam na may kailangan si Kuya sa kanila. Pero iba-iba raw talaga ang araw, may sandaling masuwerte at mayroon ding malas. Malas kung nagkataong walang pera ang kliyente o kaya mainit ang ulo o wala naman sa opisina.Meron din naman walang pakialam kahit purihin mo dahil wala naman daw silang sinabing gawin 'yun ni Kuya. Hay, naku palusot lang siguro nila 'yun para makalibre sila kay Kuya.

Mabait naman si Kuya eh at least hindi siya Collect and Attack kundi Depend and Collect lang. Ang iba nga raw niyang kasamahan ay mayayaman na, mga yumaman sa pagiging AC/DC! Hindi siya gaya ng iba na kung sinu-sino ang pagbabanatan sa kanilang programa o kolum pero gusto lang nilang masupalpalan sila ng pera tapos mananahimik na. Pero ibang klase rin itong si Kuya hindi na niya kailangang bumanat dahil ang pananahimik lang ay may katapat din na kabayaran. Pero marunong din maglibot sa mga perya o si Kuya kung kinakailangan para dumilehinsya. Pero ilag si Kuyang na maglibot sa mga jueteng lord o sa mga birhaws dahil 'di niya raw linya ito. Mas gusto pa niyang maglibot sa mga may-ari ng mga kolurom na junkshop at least walang gaanong hassle. Magaling din mag-organisa ng mga seminar si Kuya at mag-imbita ng kung sinu-sinong bisita. Ang habol niya rito ay semniar fee, sponshorship at panibagong kuneksyon. Siyempre magaling siya pagdating sa soliticitation para diumano sa programa niya sa radyo. Gumagawa rin siya ng grupo tapos gagawa ng ID na mayroong bayad. Ang iba naman kumakagat sa kanya dahil may tatak ito na "media." Alam mo naman ang ibang Pinoy mahilig magyabang. Meron nga d'yan may nakalagay na media sa sa kanilang sasakyan at t-shirt pero wala naman silang kauugnayan dito. Ang ugaling ganito ang nadale ni Kuya. Ika nga ni Kuya kung ano ang kahinaan nila 'yun ang dapat na madale mo! Kung mayaman lang siguro si Kuya ay magtatayo siya ng sarili niyang diyaryo. Minsan nga gumawa na siyang mag-isa ng sarili niyang diyaryo na siya lahat ang gumawa mula sa pagsusulat at pag-dedeliver nito at kahit paano kumita naman siya. Pero mas gusto nga niya sa radyo kasi bibili lang ng air time tapos siya na ang bahalang magmaniobra, 'yun bang hindi na siya aasa sa financier niya dahil siya na nga ang gagastos.

Kung sa iba kukundinahin nila si Kuya dahil sa pinaggagawa nito. Sasabihin nilang dinudungisan niya ang hanay ng mga media. Pero aminin man o hindi naging kalakaran na rin ito sa media. Ang iba nga lang ay patago o yaong tinatawag na under the table para 'di masipa ng dyaryo o istasyong kanilang pinaglilingkuran. Minsan pa ang ilang personalidad na rin ang nagbibigay ng pakimkim sa mga ito. Hindi ko siya maaaring sisihin dahil sa kanyang gawain. Sabihin na nating hindi ito tama. Siguro sasabihin din ng iba na dapat ay hindi ka pumasok sa ganitong propesyon kung ganito lang ang gagawin mo. Dahil ang media raw ay isang dakilang propesyon. Pero sabi nga ng mga nagpuputa aanhin mo ang pagiging marangal kung mamamatay ka namang dilat ang mga mata? Oo ganito ang nasa isip ni Kuyang. Pero ayaw ko ngang husgahan si Kuyang kung tama man o mali ito ay bahala na siya tutal matanda na siya at alam niya ang kanyang ginagawa. Para kay Kuya patuloy lang ang kanyang pagsasalita at pagsusulat...

Tips sa pagsisimula ng negosyo

2008-06-11T21:18:00.000-07:00

Kilalanin ang sarili- Kilalanin munang mabuti ang sarili bago sumabak s pagnenegosyo. Kailangan alam mo ang iyong kakayahan para 'di nangangapa. Gaano ka ba kadesidido sa negosyong nais pasukin? Mahirap kasi 'yung urong-sulong dahil walang ibang talo kundi ikaw. Mayroon ka bang sapat n panggastos lalo na't mag-uumpisa pa lang. Mahalagang magkaroon ng mission at vision para sa paglipas ng isa o dalawang taon ay makita mo kung natupad ba ang hangaring umunlad ang negosyo batay na rin sa iyong projection.

Tamang personalidad -Pagkatapos mong makilala ang iyong sarili dapat ay alam mo na kung saan ka lulugar o ano'ng uri ng negosyo ang papasukin batay na rin sa iyong personalidad. Kung mahilig kang manggupit ng buhok, barber shop o beauty parlor ang bagay sa iyo. Kung mahilig ka sa alahas, maaari mong pasukin ang pagtitinda ng alahas. Kumikita ka na nag-ienjoy ka pa. Hindi kasi tama ang ginagawa ng iba na porke't uso ay makikisabay na rin kahit wala namang kaalaman hinggil doon. Halimbawa, sinasabing patok ang food business dahil lahat nga naman ng tao ay kumakain. Oo, tama ito pero ang tanong masarap ka bang magluto? Marahil naranasan mo na ring kumain sa mga karenderya o fast food na 'di naman masarap ang pagkakaluto ng ulam. Siyempre, 'di ka na babalik pa roon. Ibig sabihin magreresulta lang ito sa posibleng pagkalugi dahil pabawas ng pabawas ang mga kostumer. Maliban na lang kung aarkila ka ng magaling na cook. Pero mas maganda kung hands on ka sa lahat ng aspeto ng negosyo mo. Para kontrolado mo ang lahat. Kaya't nararapat lang magsimula sa isang negosyong may alam ka o background kaysa sumabak sa isang negosyong 'di naman umaakma sa kakayahan mo.

Pagplaplano- Sa anumang negosyo mahalaga ang pagplaplano dahil kung wala nito ay wala ka ring deriksyon at presto bagsak agad ang negosyo! Anu-ano ba ang dapat isaalang-alang sa pagplaplano? Una, marketing-pumapasok na rito kung paano mo ipapakilala sa madla ang iyong negosyo.Kinakailangan mo ng ibayong promotion, maaaring mag-ads sa mga diyaryo, mamibay ng brochure atbp. Kung paano mo rin prepresyuhan ang produkto o serbisyo? Pag-aralan ang merkado para ibatay dito ang presyo. Huwag masyadong mataas at huwag din naman sobrang baba, 'yung tama lang. Planuhin din ang production. Sapat ba ang perang gagamitin sa pagpapatakbo ng negosyo? Ilan ang babayarang empleyado? Anu-ano ang mga makinaryang gagamitin? Magkano ang bayad sa upa sa puwesto at kung anu-ano pang gastos.
Pagkuha ng pondo- Ang pagkuha ng kapital ay dadalawang paraan lamang. Ito ay ang pormal lamang, ang pormal at impormal. Sa pormal na paraan, nariyan ang mga bangko at iba pang institusyon na maaari mong paghiraman. Sa impormal naman, nariyan ang kamag-anak, kaibigan at kakilala na handang magpahiram ng walang interes. Sa pagnenegosyo ay mahirap iwasan ang pangungutang. Wala namang problema rito basta marunong ka lang magbayad para 'di masira sa pinagkakautangan. Kung ayaw mo namang mangutang aba'y dapat mayroon kang perang sadyang nakalaan sa iyong negosyo.

Pagsusuri at pagtataya-Sa pagsusuri(evaluation) at pagtataya(assestment) ay malalaman mo kung kumikita ka nga ba o nalulugi na? Mahalagang pag-aralan kung saan ka nga ba nagkamali. Iwasan lang ang pagiging negative thinker para makausad.Sa pagnenegosyo may panahon talaga na matumal anmg pagpasok ng pera. Pero kung may napunang mali ay agad na itama upang 'di na humantong sa pagsasara ng negosyo. Siyempre, dapat mo ring alamin kung ano ang naging bentahe ng iyong negosyo para lalo mo pa itong mapaunlad.

Eros Atalia: Alaskador na kuwentista

2008-05-28T16:34:00.000-07:00

Si Eros at ako...

Si Eros at ang kanyang kababata na nasa cover ng Peksman

"Kanya-kanyang kati,kanya-kanyang kamot

Kanya-kanyang libog, kanya-kanyang kantot.
-Eros Atalia

Ibang klase talaga ang libro ni Eros Atalia na pinamagatang,"Peksman Mamatay Man Nagsisinungaling Ako at iba pang kuwentong kasinungalingan na 'di pa dapat Paniwalaan." Pamagat pa lang ay nakakatawag-pansin na sa mambabasa. Sa cover pa nito ay mayroong naka-dirty finger na lalake na nakausli ang ngipin. Lalo na kapag binasa mo ang librong ito na punong-puno ng dark humor. Dahil 'di lang basta nagpapatawa si Eros kundi pinagtatawanan niya ang mga bagay-bagay na mayroon sa ating lipunan. Kaya't ang lalakeng naka-dirty finger sa unahan ay tila nanunuya sa mga tao o pangyayari sa ating bansa. Ikalawang libro na niya ang Peksman,inilabas ng UST ang una niyang libro na may pamagat na Taguan-Pung at Manwal sa mga Napapagal.

Si Eros ay nagmula sa lahi ng manunulat, ang kanyang lolo at ama ay mga manunulat din. Kaya't nasa dugo na talaga niya ang pagiging manunulat. Siya ay dating nagsusulat sa mga tabloid bago makapasulat ng libro. At hindi lang siya basta karaniwang manunulat dahil marami na rin siyang napagwagiang patimpalak tulad ng Palanca para sa maikling kuwento, Gawad Balagtas,Pambansang Timpalak sa Pagsulat ng Tula ng Panday Lipi Ink. Isa diumano si Jun Cruz Reyes sa kanyang impluwnesya sa pagsusulat ng kuwento. Si Eros ay tubong Cavite at kasalukuyang nagtuturo ng journalism.

Ang maganda kay Eros ay pang-masa ang mga gawa niya. Kahit pa sabihing siya ay nagmula sa eskuwelahan ng mga elitista(DLSU). Makikita ang kanyang pagiging maka-masa sa mga gawa niya dahil kahit mga simpleng bagay ay nabibigyan niya ng pansin. Tulad ng mga eksena sa loob ng dyipni, karenderya atbp. Dahil naniiwala siyang ang panitikan ay hindi lang para sa lobo ng akademya. Bagkus ito ay dapat ibahagi sa masa. Sinabi ni Eros na ang kahalintulad ng libro niya at ang mga gawa ni Bob Ong at iba pang manunulat ay nagsisilbing protesta ng mga tao sa nakasanayang panitikan na nakakahon pa rin sa kumbensyonal na pamamaraan. Itinuturing kasi ng mga nasa akademya na hindi sila bahagi ng panatikan kundi tinatawag lamang nila itong Pop Culture. Subali't mariin itong pinasubalian ni Eros dahil nagpapakita lang ito na iba ang kagustuhan ng mga tao kaya pumatok ang ganitong uri ng babasahin. Naniniwala siyang ang Visual Print Enterprises, publisher ng kanyang libro na sila ang nagpapasimulang bumago sa anyo ng panitikan sa bansa. Bagama't sarado pa rin ang taga-akademya ay unti-unti na naman diumanong natatanggap ng mga ito na sila ay bahagi rin ng panitikan.

Ang Peksman ay nagsimula sa paggising sa umaga ng bidang si Intoy patungo sa pag-aaplay ng ng trabaho at nagtapos naman sa pag-uwi nito sa kanilang bahay. Subali't sa isang araw na iyon, dahil sa likot ng pag-iisip niya ay nagawan niya ng paraan na ikonekta ang maraming bagay-bagay. Marahil ito ang tinatawag ni VIm Nadera,propesor ng UP na kuwentong walang balangkas dahil sadyang naiiba ito sa karaniwang paraan ng pagkukuwento. Hindi mo naman masasabing nobela o sanaysay. Kumbaga kung anu-ano na lang ang kanyang ipinapasok kaya't nagkasala-salabat. 'Yan ang nagpakulay sa kuwento ni Eros habang sumasalimuot ay lalong gumaganda. Hindi siya dapat sabihing gaya-gaya lang kay Bob Ong. Kung tutuusin mas maangas siya dahil sa pagkakaroon niya ng dark humor.

Gustong makilala ni Eros sa pagkakaroon niya ng dark humor at lutang na lutang ito sa kanyang libro. Kung galit ka diumano sa mundo maaari mo naman itong isulat sa ibang paraan. Katunayan marami siyang binira sa kanyang libro katulad na lamang ng Pinoy Big Brother, mga game show sa telibisyon, ang pulitika sa Pilipinas, relihiyon at marami pang iba. Mahilig lang daw talaga siyang mang-alaska kaya niya ito naisulat. Ani ni Eros, "Kung ano 'yung ipinagbabawal 'yun ang mas gusto kong isulat. Tapos na tayo sa panahon ng inquisition kung saan lahat na lang ay ipinagbabawal. " Ngunit nang tanungin siya kung ano ba ang mensaheng gustong iparating niya sa mga mambabasa ay sinabi niyang matatalino ang mga nagbabasa at bahala na sila kung ano man ang kanilang pagkakaunawa sa kanyang libro. At para naman sa mga tinamaan niya ng kanyang mga tirada ay wala siyang pakialam sa kanila. Ika nga, "batu-bato sa langit ang tamaan huwag magagalit."

Pero ang tanong, nagsisinungaling nga ba si Eros sa pagkukuwento niya? Isa lang ang totoo hindi si Eros ang nagsisinungaling kundi ang ilang personahe na pinatutungkulan niya sa kanyang kuwento. Sabi nga ni Eros, "Paano mo sila paniniwalaan kung alam mong nagsisinungaling nga sila."

Reynaldo Lapuz:Ang tunay na wagi sa American Idol

2008-05-26T17:05:00.000-07:00

Kung mayroon mang tunay na nagwagi sa katatapos lang na American Idol Season 7 ay hindi si David Cook. Bagama't siya ang itinanghal na kampeyon ay hindi mapapasubaliang ang ating kababayan na si Reynaldo Lapuz ang higit na umagaw ng atensyon sa sino pa mang mga kalahok sa nasabing patimpalak. Pumatok nang husto sa buong mundo ang kanta niyang We're Brothers Forever.

Noong Jan. 2008 ay umire sa telibisyon ang ginawa niyang pag-aaudition sa American Idol sa may Dallas,Texas. Kung saan ay siya ang pinakahuling contestant. Suot pa lang niya ibang klase na, hindi mo maintindihan kung cowboy ba o si Elvis Presley na nagsuot lang ng kapa at sumbrero na may tatak pang pangalan ng judge na Simon Cowell. Panay papuri pa ang kanyang iginawad kay Simon na kilala sa pagiging kilabot na judge. Pero para kay Reynaldo ay mistula itong santo dahil nakakatulong sa mga musikero na makilala. At nang kumanta ay komposisyon pa niya ang kanyang tinirada. Bibihira lang sa mga contest na orihinal na komposisyon ang kantahin ng isang contestant. Kadalasan kasi ay 'yung mga sikat na para masakyan ng mga tao. Pero si Reynaldo ay walang takot na kinanta ang sarili niyang awit. Kaya pala ganito siya ay isang kompositor at isang mang-aawit. Talaga namang naaliw 'di lang sina Simon, Paula Abdul at Randy jackson ang naaliw kundi ang lahat ng tao sa buong mundo na nanunuod ng sandaling yaon. Ako nga tuwang-tuwa sa kanya, hindi ko pa nga alam noon na isa pala siyang Filipino kundi isang Intsik. Bagama't hindi man lang nakapasok sa mga nag-top ay waging-wagi na siya. Huwag siyang ihilera kay William Hang na napansin din noon. Dahil si Hang ay puro cover songs ang ginawa at si Reynaldo ay hindi.

Si Reynaldo ay dati palang traysikel drayber sa atin bago mag-migrate sa Amerika at nagtrabaho rin sa Tate bilang dyanitor sa Greyhound at Wallmart. Tulad ng ibang Pilipino na nasa ibang bansa, naduon din siya para makipagsapalaran.

Mabuhay ka, Reynaldo Lapuz!

Mga dapat isalang-alang sa pagnenegosyo

2008-05-14T00:09:00.001-07:00

Kapag pumasok tayo sa isang negosyo mahalaga na mapag-aralan ang iba't ibang aspeto na may kaugnayan dito. Bukod sa pagkakaroon ng sapat na puhunan dapat alam mo kung paano magpagulong ng pera. Ang kinikita ay hindi basta ginagastos kundi dapat gamitin uli pandagdag sa puhunan para mapalago pa ito.

Dapat ding isaalang-alang ang kompetisyon dahil sadyang kasama na ito sa isang negosyo. Hindi masama ang kompetisyon nakakatulong ito para maging balanse ang presyo ng bawat produkto sa merkado. Dahil kung wala nito tiyak magkakaroon ng overpricing. Sa pagkakaroon din ng kompetisyon nabubuo ang mga bagong ideya para maging epektibo at mabenta ang isang produkto.Natural kahit pareho kayo ng produktong ibinebenta dapat maging unique pa rin ito para madaling mapansin. Masasabi lang na hindi maganda ang kompetisyon kapag nagkakaroon ng siraan sa magkakakompetinsya, Isa pa, sa kagustuhang makahigit ng ilan ay masyado nilang binababaan ang presyo ng kanilang produkto halos wala ng tubuin pa kaya nalulugi. Gayung ang operational cost ay permanente at tumataas pa nga. Ibig lang sabihin maging resonable sa pagprepresyo, huwag masyadong mababa o mataas, 'yung tama lang.

Ang isa pang dapat isaalang-alang ay ang cost o gastos sa pagpapatyakbo ng negosyo. Kabilang na rito ang materyales, lugar at pansuweldo sa mga tauhan. Ayun sa mga eksperto, mayroong dalawang uri ng cost, ito ay ang direct cost at indirect cost. Ang direct cost ang tawag sa mga may kaugnayan sa paggawa at pagbebenta ng isang produkto. Samantalang ang indirect cost naman ay ang gastos sa upa sa puwesto, tubig at kuryente, pamasahe sa pagbili ng materyales, pansuweldo sa guwardiya at mga tindera, na tinatawag ding overheads.

Siyempre kung may cost hindi mawawala ang costing o ang paraan ng pagkukuwenta ng lahat ng mga nagastos. Dito kasi malalaman kung kumikita ba tayo o hindi? Mahalaga ito para may ideya tayo kung may patutunguhan ba ang ating negosyo o matatag ba ang kalagayang pinansiyal nito. Ika nga nasa tamang paghawak at paggastos ng pera ang susi para magtagumpay at makatagal pa sa merkado.

Billboard

2008-05-04T21:08:00.000-07:00

Kay gandang pagmasdan ng mga naglalakihan at nagtataasang billboard na nakapuwesto kung saan. Inggit na inggit si Toto sa mga modelong nakalagay sa billboard. Bukod sa magaganda at ang guguwapo ay sosyal na sosyal pa ang dating. Takaw-pansin talaga sa mga nagdaraang mga motorista lalo na kapag ang modelo ay nakabini. Hindi kataka-taka dahil natural na yata sa tao ang pagiging malakas ang libido na binubuhay ng mga larawang kanilang nakikita. Kaya sinasabing nakakawala ng konsentrasyon ng pagmamaneho ang mga ganitong uri ng billboard. Napupunta kasi rito ang pokus na maaari pang mauwi sa aksidente. Pero wala namang naisagawang pag-aaral kung totoo nga ang teoryang ito ng iilan. Ang 'di maaalis na katotohanan ay delikado ang mga naglalakihang billboard kapag mayroong bagyo. Tulad ng nangyari noong si bagyong Milenyo, isang lalake ang namatatay dahil nadaganan ng nilipad ng billboard. Pagkatapos ng pangyayaring 'yun ay nagsagawa ng kampanya ang gobyerno na baklasin na lang ang mga billboard. Pero sandali lang 'yun nang 'di na pinag-uusapan ay wala ring nangyari. Alam mo naman ang Pinoy may ugalingg ningas kugon. Umaaksyyon lang kapag mayroong nangyayaring 'di maganda tapos 'di pa itinutuloy. Siyempre natuwa ang mga taga-ad agency dahil patuloy uli sila sa paglalagay ng mga naggagandahan at naglalakihang mga billboard.

Ano pa ba ang layunin ng mga billboard kundi ang magpapansin para mabenta ang prino-promote nilang produkto. Dati-rati hindi naman uso ang paglalagay ng billboard. Pero alam mo naman basta't nakikita ng tao ay puwedeng paskilan ng kung anu-ano. Sa dami ba namang mga tao na nagdaraan araw-araw sa mga kalsada ay imposibleng hindi nila ito mpansin. Maliban na lang kung bulag ito.Pati nga sasakayan ngayon ay drinodrowingan na ng mga palatastas. Hay, ang mundo nga naman ng komeryalismo napakakulay! Mas maganda siguro kung magkakaroon ng sticker na ilalagay sa noo para kahit saan ka magpunta ay pagtitinginan ka. Meron nga akong napanuod sas teelbisyon dati na may mga babaeng nakadikit na sticker ng kung anong produkto sa kanilang mga katawan. At take note ang sesekssi pa nila. Olala!

Matagal ng pangarap ni Toto na maging sikat 'yun bang malagay ang mukha niya sa billboard tulad ng idolo niyang artista na si Richard Gutierrez at Richard Gomez. Pero paano kaya 'yun mangyayari dahil wala namang may gustong kumuha sa kanya. Hindi naman pangit si Toto kung tutuusin may hitsura rin naman siya. Mas lamang nga lang ng ilang paligo ang mga nakikita nating modelo na nasa billboard. Pero kapag minake over si Toto ay tiyak na lilitaw ang kanyang pagiging artistahin. 'Di ba kaya ang ibang artista kaya gumanda o gumawapo dahil alaga sa make up ang kanilang mukha at ang kanilang kuttiss naman ay alagaa ni Dr. Chuvanes. Ilang beses na rin siyang nagtangkang maging modelo. Nakapag-audition na rin siya sa ilang mga malalaking produkto na kilala sa bansa. Pero minamalas yata siya dahil hindi siya makuha-kuha. Iniisip nga niya ano ba ang kulang ssa kanya? Appeal ba? Hindi naman siguro dahil noong nag-aaral pa siya ng haiskul ay maraming nagkakagusto sa kanya hindi lang mga babae kundi pati mga bading. Andun nga 'yung may babaeng nag-propose sa kanya ng pag-ibig. Pero hindi niya pinatulan dahil hindi naman siya chick boy na mapagsamantala. Boses ba? Hindi naman pangit ang boses ni Toto. Saka kailangan ba ang boses kapag nalagay ka sa billboard at mga magazine? Maliban na lang kung mapasabak ka sa palastas ng telebisyon. Kung tututusin marunong din namang umarte si Toto at minsan na rin itong nakadalo ng acting workshop art nakapag-teatro na rin. Hinahangaan nga siya ng kanyang mga kasamahan dahil sa galing niyang umarte. Pero hindi naman pinapangarap ni Toto na maging bida kahit character actor lang sa kanya ay ayos na. Basta ba magmarka lang siya sa isip ng tao masaya na siya run.

Mas masuwerte pa nga kay Toto 'yung iba na hindi sikat na artista at least sila mayroong regular na raket samantalang siya wala. Kailangang-kailangan pa naman niya ng pera dahil may sakit ang ina niya. Ulila na si Toto sa ama at mayroon lang siyang nakababatang kapatid na anim na taong gulang pa lamang. Kaya mahirap talaga ang sitwasyon ni Toto dahil siya lang ang inaasahan sa bahay. Kung anu-ano na nga lang trabaho ang pinapasukan niya para magkapera. Andun na maging janitor siya, maging taga-hugas ng pinggan, waiter at kung anu-ano pa. Kahit paano ay may prinsipyo pa rin sa buhay si Toto ayaw niyang mag-call boy para kumita ng madalian tutal lapitin nga naman siya ng mga bakla at matrona. Pero hindi ito pinapatos ni Toto.

Ano nga ba ang wala si Toto kung mayroon naman siyang maipagmamalaki? Wala siyang pera at kuneksyon, 'yan ang totoo. Pero magkakameron naman sana siya nito kung 'di niya lang tinaggihan ang offer sa kanya ng baklang talent manager na nangakong papasikatin siya basta papayag lang ito na makipag-live in sa kanya. Hindi kumbinsiodo si RToto sa proposal sa kanya ng baklang talent manager. Kahit ang kapalit pa nito ay pagkakawala sa kumunoy ng kahirapan. Ang katuwiran niya dignidad na nga lang ang mayroon siya ay wawalain pa niya? Saka iniisip ni Toto na gagamitin lang siya ng gagamitin nito. Kapag pinagsawaan na ay saka itatapon sa lusak na kaniyang pinanggalingan. Aware si Toto sa ganitong pangyayari dahil alam niyang maraming taong mapagsamantala na naglipana sa lipunang itto. Kaya ang resulta ito hirap pa rin si Toto dahil siniraan na siya ng talent manager na ito sa iba. Na kesyo napakayabang daw nito at ang akala mo na kung sino gayung wala pa namang napapatunayan. Pero ayos lang kay Toto dahil wala na siyang magagawa tungkol rito. Dahil ayaw nga naman niyang tumulad sa mga nababalitaang artista o modelo na kaya gumanda ang career ay dahil pumatol sa bading nilang manager.

May mga gabing 'di makatulog si Toto dala-dala niya sa kanyang isip ang 'di mamatay-matay na maging modelo. Lumilipas lang mga mga araw pero wala pa rin siyang nababanaag na magkakatotoo ang pangarap niyang ito. Okey lang sa kanya kahit maging modelo ng patis, suka, toyo o ng kahit sandok pa o toothpick! Basta matupad lang ang pangarap niyang maging modelo. Na isang araw siya naman ang titingalain ng lahat sa may kahabaan ng Edsa at sa kung saan-saang pang lugar na mayroong malalaking billboard. Buti pa nga ang iba kahit mukhang chicharong bulaklak ay nagiging modelo pero siya hindi. Napakatayog ba ng pangarap ni Toto at hindi niya maabot-abot ito? Ah, ewan nakakatulugan na lang niya ang pangangarap niyang ito at magigising muli sa umagang walang matanaw na pag-asa.Kailangan na naman niyang haraping muli ang katotohanan. Makikita niyang uubo-ubo na naman ang kanyang ina at kailangan na naman itong ibili ng gamot dahil naubos na ang gamot nito. Kailangan na naman niyang rumaket, kailangan na naman niyang magbakasali para maabot ang pangarap niyang tila suntok sa buwan.

Hanggang isang araw nagsawa na lang si Toto... Nagkakagulo ang mga tao mayroon daw lalakeng umakyat sa mataas na billboard sa may kahabaan ng Edsa. Hindi yata't si Toto 'yun halos abot kamay na niya ang pinakatuktok ng billboard nang paparating ang mga gustong sumaklolo sa kanya. Panay ang tawag sa kanya ng mga ito at pakiusap na bumababa na ito sa billboard dahil napakadelikado nga naman. Pero parang walang naririnig si Toto. Mistulang naging bingi na siya. Wala siyang ibang naririnig kundi ang malakas na hugong na hangin mantakin mo ba naman na 100 feet ang inakyat niyang billboard. Sa ibaba naman ay may nakahandang medical team at mayroon silang pansalo sakaling tumalon ito. Ilang beses na ba tayong nakabalita na mayroong mga taong umakyat sa mataas na billboard dahil mayroon daw humahabol sa kanya. Ang iba naman ay para manawagan dahil gusto na raw niyang umuwi sa probinsya pero wala siyang pamasahe. Mayroon ding trip lang at gusto lang sumikat at ang iba ay sadyang may saltik sa utak. Dito ba sa huling ito kabilang si Toto? Desperado na ba siyang sumikat? Kung oo natupad na ang pangarap niya dahil ibinabalita na siya sa mga programa sa radyo at telebisyon at kinabukasan ay maiususulat na rin siya sa mga diyaryo. O baka naman bumigay na ang utak ni Toto dahil walang nangyayari sa pangarap niya? Pero bago siya umalis sa bahay ay masayang-masaya pa ito at nakikipagbiruan pa sa kanyang nakababatang kapatid. Baka naman gusto lang gayahin ni Toto ang patalastas sa napanuod niyang commercial ng pambango ng labada. na tatalon daw siya sa billboard kapag nangyari ang 'di niya pinaniniwlaang magiging epekto ng produkto sa labada? Pero ang siste nang tumalon ay naka-parachute naman! Kung makikita lang ng iba nang malapitan si Toto ay napakaaliwalas ng mukha nito parang walang bakas ng anumang problema. Hindi siya tulad ng iba na ngingiti-ngiti sabay iiyak. Parang normal lang ang lahat para sa kanya. Patuloy pa ring nagkakagulo ang mga tao sa baba. Pilit pa rin siyang hinihimok ng mga rescuer na bumaba na. Pero ni isang salita walang namutawi sa kanya. Nakaupo lang siya sa pinakataas ng billboard. Pinagmamasdan-masdan pa niya ang ibaba at 'di niya mabilang ang dami ng mga taong nakikiusyuso. Tensyonado ang lahat para silang nanunuod ng true to life hostage drama. Makapigil hininga ang bawat eksena. Panay sigawan na lang ang naririnig ni Toto. Ipinikit niya ang kanyang mga mata sabay bitaw sa pagkakahawak niya sa bakal ng billboard. Para siyang ibon na nalagasan ng pakpak habang pabagsak sa lupa...

Tao Vs. Aso

2008-04-28T16:56:00.001-07:00

Kuha ni: William M. Rodriguez II

Kinatay mo ang iyong kaibigan

Ng walang awa,

Ng walang kaluluwa

Palibhasa ay hayop at walang laban

Ni hindi makagat ang among

pinag-alayan ng bait.

Masarap ba ang karne ng aso?

Eh, ang karne kaya ng tao?

Pero sino ba ang mas matindi

ang aso o ang tao?

Matibay ang sikmura ng asong

kumakain ng samu't saring dumi

Kulang na lang ay kaninin ang sariling tae

Pero mas matibay ang sikmura ng taong

kumakain ng sariling alaga

Parang nagpapataba lang ng baboy

para patayin at katayin!

Mahalay ang aso at nakikipagtalik

sa kalsada

Samantalang ikaw sa tagong lugar nakikipagniig

Pero kapwa kayo nakalawit ang dila

at marunong ka rin naman ng istilong aso

'Yun nga lang magaling kang mangabayo.

Pareho lang kayo ng asong umiihi

sa kung saan-saan

Pero 'di traydor ang aso

Humaharap ito kung gusto niyang humarap

Ng walang pag-aalinlangan,

Ng walang pagkukunwari.

Ang hayop ay hayop sa kanyang pagkahayop

Pero ang tao ay hindi tao sa kanyang pagkahayop.

Ngayon sino ba ang mas ulol ang tao o ang aso?

Mahal

2008-04-23T17:04:00.000-07:00

Kay hirap bigkasin ng salitang "mahal"
Lalo't gumagamit at pinaggagamitan nito ay sandamukal
Pero wala ng mas mamahal pa sa presyo ng mga paninda
Na sa araw-araw ay ating iniinda.

Gusto mo bang tawagin din kitang Sweet o Chocolate?
Kahit 'di ka baklang super kulet
Ayoko namang tawagin mo akong si Mura
Kahit bansot ang bulsang laging walang pera.

Paano mo pa ako mamahalin
Kung wala na ako sa iyong maipapakain?
Kundi mga tulang mas maalat pa sa asin,
Ano ang kahulugan ng pag-ibig
Kung ang sikmura'y laging maligalig?
Matamis na pagtitinginan din ay tumatabang
Hanggang sa mawalan ng lasa't kasusuyaan na lamang
Buhay pa tayo pero inililibing na sa utang.

Ah, mahal na ngayon lahat ng bagay sa mundo
Pati na ang puso ng tao
Habang nagmamahal sumasakit ang ulo
Ikaw, magkano ka ba sa palagay mo?
Oo nga pala 'di kita kayang bilhin
Kahit pa sabihing ikaw na ay sa akin.

Kaya't puwede ba h'wag mo akong tawaging mahal
Dahil nakakaasiwa na at nakakaduwal
Ang kailangan natin ay kanin at ulam
Saka kape, asukal, tinapay, mantika, toyo
at kugn anu-ano pang nasa mahabang listahan
Na kinalalagyan ng tunay na nagmamahalan...

Bingo!

2008-04-21T21:24:00.000-07:00

Umaga na naman at kagigising ko pa lang ay nauulinigan ko na ang usapan sa aking mga kapitbahay, "Ano'ng lumabas sa ending kagabi?" Kung hindi ending ang itinatanong ay jueteng naman ang pinag-uusapan. "Putsa! Sayang hindi ko natayaan ang alaga kong numero." Himutok ng isa dahil lagi niyang tinatayaan ang numerong 'yun. Kung kailan hindi siya nakataya ay saka pa tumama ang alagang numero niya. "Sayang nga no eh 'di marami ka sanang pambili ng bigas ngayon," pakli naman ng isa na hihimas-himas pa sa alaga niyang manok. Buti nga kung pambili ng bigas dahil sa pansugal din nauuwi, kung hindi ay pang-toma. Wala, halos araw-araw ganun lang ng ganun ang naririnig kong usapan. Mag-iiba lang ang eksena tuwing araw ng Linggo dahil may ilegal na pasabong sa lugar namin. Minsan nga ay may mga pulis na sumugod sa bakanteng lote na kanilang pinag-sasabungan. Ano pa't dali-daling nagpulasan ang mga sabungero. Tapos may biglang dumagundong na mga yapak sa bubungan namin na parang mga kabayo. Ang mga lekat sa pagmamadaling makatakas ay sa bubong ng may bubong nagsipagdaan.Gusto pa yatang butasin ang bubong namin. Buti na lang daw at walang nahuli dahil ang bibilis tumakbo ng mga sabungero kundi proproblemahin pa nila ang pampiyansa kapag nakulong.

Pero ang pinaka-highlights sa lahat ay itong pa-bingo ni Ineng. Si Ineng ay katapat lang ng bahay namin at mayroong tatlong maliliit pang mga anak. Ang kanyang asawa ay isang construction worker. Noong una nagkukuwentuhan lang sila ng kanyang mga kasamahan. 'Yun bang walang sawang kuwentuhan mula umaga hanggang hapon. Kahit ano na lang ang pag-usapan basta may masabi. Pero nagsawa na yata sila sa ganuong eksena kaya't isang araw ay naisipan niyang bumili ng mga prapernalya sa pagbibinggo. Hindi naman siya nabigo dahil dayuhin na talaga siya ng mga kapitbahay namin. Kahit hindi siya magtawag ay nilalapitan siya ng mga ito. Kahit wala siya ay tuloy pa rin ang bingo dahil hinihiram ang gamit niya ng mga adik sa bingo. Minsan nga umulan ng kaunti tapos ng tumila na ang ulan ay patuloy pa rin ang ligaya.

Marunong din naman akong magbinggo, nakapaglaro na ako nito sa lamay ng patay ng isa kong kakilala. At talaga namang nakakawili ang maglaro dahil maliit lang ang taya mo ay marami ang babalik sa iyo. Iyon ay kung ikaw ay mag-isa kang naka-jackpot.Minsan din ay isinama kami ng kaibigan naming ale sa binggohan na nakapuesto sa may palengke. Singgkuwenta pesos ang isang card tapos nang manalo siya ay binalatuhan kami ng tig-isang daan ng kasama ko. Ang ibinigay niya ay dinagdagan ko na lang ng singkuwenta pesos para ibili ko ng t-shirt na may tatak ni Che Guevarra. Adik din sa binggo ang isang 'yun pero marunong siyang magkontrol dahil ang sobrang pera lang sa pangangailangan ang kanyang ipinang-susugal.

Araw-araw maraming player ang binggohan ni Ineng. Ang masama nga lang nakahamblanag sila sa daanan. Pati ang hagdanan namin ay sinakop na nila at doon nagsi-pag-upo at inilalatag ang mga card. Tapos ang ingay ng inaalog na boletin at ang pagssigaw-sigaw ng taga-alog nito. "Sa letrang B, bulbol!" ang sigaw ng aleng pagkalakas-lakas ng bunganga na akala mo ay nasa palengke. Paikot-ikot lang ang mga taga-alog, kung sino ang may gusto ay pinagbibigyan. "Sa lertrang O,tsalap tsalap!" sabi ng lalakeng parang tutulo pa ang laway sa pagkakabigkas. Kapag sinabing ganito gets na ng mga player kung ano ito, na ang ibig sabihin ay 69(baliktaran). Ang mga bingoers talaga magagaling maglaro ng mga salita, kabastusan nga lang ang iba. Kapag mayroong bumibingo ay nagsisipagsigaw pa na para bang tumama sa lotto kulang na lang ay tumalon dahil sa matinding katuwaan. Hay naku, nakakatulilig talaga parang gusto ko na ngang magwala sa inis. Mabuti pa ang pagbabaraha tahimik dahil kailangang nakatutok ka rito kapag naglalaro. Pero ano ba naman ang laban ko sa mga ito eh ang dami nila samantalang ako ay nag-iisa lang. Lalabas pa na kj ako sa kanila at walang pakisama. Kaya't wala akong ibang magawa kundi ang damhin ko ang kanilang ingay at mag-excuse ng mag-excuse tuwing nanduruon ako sa papasok sa bahay namin. Ako pa ang nag-aadjust nang husto gayung sila lang itong nakikipuwesto. Saka mga manhid na rin ang mga taong ito kahit nakikita ka ng dadaan ay hindi agad tatabi. Minsan nga parang gusto ko ng lumipad 'pag dadaan ako kaysa naman masagi ang mga card nila at mapag-nitan pa nila ako. Minsan nga nagpatugtog ako ng malakas pero wa epek din dahil lalo pa nilang nilakasan ang boses nila at pagsigaw-sigaw. kaya walang ibang nabingi kundi ako. kahit lagyan ko pa ng bulak ang taenga ko wala pa rin. kahit basain ko pa ang hagdanan namin wala pa rin. Sa init ba naman ng araw ay ang bilis matuyo ng semento. Iniisip ko nga ano kaya kung pag-aaapakan ko lagi 'yung mga taeng nadadaanan ko tapos ikaskas ko sa pinaglalaruan nila. Hindi kaya sila magalit sa akin?

Hindi ko namang gustong maging kaisa nila dahil 'di ako naniniwala sa kasabihang, "If you can't beat them,join them." Binibiro nga ako ng ilan na kalabanin ko na lang daw si Ineng, magtayo rin ako ng bingohan sa loob ng bahay namin para maglipatan ang kalaro nila. Kung 'di ba sila gunggong eh gusto ko nga iwasan dadalhin ko pa sa loob ng bahay namin? Minsan nga hindi ako umuuwi para makaiwas lang sa ganitong eksena. Ganun naman talaga ang ilan sa Pinoy walang pakialam sa kapwa nila basta sila ay nasisiyahan, tabla-tabla na! Kaya't maraming nagbi-videoke kahit dis oras ng gabi kasi nga mga sarili lang nila ang kanilang iniisip. Eh, 'sa gabi lang sila nakakapagpahinga eh? Ang kapahingahan nila ay 'di naman pagkatulog ng iba.

Iba't ibang karakter ang mga manglalaro ni ineng pero lahat sila ay mga walang trabaho. Dahil ang sila ay mga housewife at ang ilan ay mga stambay na kalalakihan. Nakakapagtaka palagi silang may pera pagdating sa bingo. Kunsabagay barya-barya lang naman ang taya rito kaya't hindi ka mababaon sa utang. Masaya na rin siguro si Ineng sa natatanggap niyang tong mula sa mga naglalaro. Ito siguro ang dahilan kung bakit araw-araw ang kanyang pa-binggo para magkaroon na pera.Wais! Ang ibang mga kalahok ay pawang may maliliit pang mga anak. Ipinapaalaga na lang sa kasamahan sa bahay makapaglaro lang ng bingo. Tapos ang iba ay pinababayaan lang na maglaro kung saan-saan. Tulad nitong si Apeng na minsan ay 'di na raw nakakain at madalas ay nadadapa, naasusugatan at nakakaapak pa ng tae. Ang batang ito ay papansin dahil kapag napadaan ka ay bigla ka na lang hahampasin. Paano 'di papansin ay 'di naman iniintindi ng magulang. Kahit sabihan pa ang magulang ay wala rin dahil parang wala itong naririnig at wala sa sarili.

Mayroon namang nanay na habang nagbibinggo ay nagpapasuso ng anak! Ito ba ang tinatawag nilang,"kapag gusto may paraan, kapag ayaw maraming dahilan." Hay,ewan ko ba sa mga taong ito kung bakit naging ganito na lang ang ikot ng mundo nila sa araw-araw. Hindi lang ito basta ordinaryong libangan dahil kitang-kita ang kanilang pagkatalamak sa larong ito. Mapangit namang isipin na ganito na lang ang laman ng kanilang utak. Gayung mas marami pang dapat isipin at mas marami pang dapat gawin. Parang 'yung utak yata nila ang inaalog hindi ang boletin.dahil ang boletin ibinabalik lang sa lalagyan. Eh, sila hirap na silang ibalik sa kung ano man ang dati nilang pinagkaka-abalahan sa buhay. 'Yun ay kung mayroon man,he he. Paano ito hindi mangyayari eh mga adik nga, adik sa bingo!

Ilang lugar kaya ang mayroong ganito sa Pilipinas sigurado akong marami ang may kagaya rito?Teka may naririnig na naman akong nagsasabing namumuro na raw siya. "Sa letrang I...46!"..."Bingo!"

Kapag Nagsisikip Ang Trapik

2008-04-17T21:05:00.000-07:00

Hindi makalipad ang gulong na de pakpak
'Di makaalis tila awtong pupugak-pugak
Dito sa kalsada kay sangsang ng halimuyak
Maalinsangan, ang ulan ay 'di makapatak.

Ayaw dalawin nitong antok, 'di makaidlip
'Di makapaglakbay sa magandang panaginip
Sa loob ng sasakyan lubhang nakaiinip
Kumakabog ang aking dibdib, tumatahip.

Gusto kong sumigaw ngunit 'di makapalahaw
Gusto kong umigpaw ngunit 'di makaibabaw
Nagkakasiksikan kaya't 'di na makagalaw
Mula sa kinauupuan ay nakapangaww.

'Di makaraan ang tumatakbong ambulansya
Halos lahat ng sasakyan bubusi-busina
Iba'y bubulung-bulong waring naglilintaya
Nakahinto man 'di makaiwas sa disgrasya.

Nag-iinit ang ulo karamihan ng ttao
Madaling mapikon parang ilawang pundido
Laging may bangayan ang tsuper at pasahero
Mahangin sa labas kaya't gustong magpapresko?

Mga sasakyan ay parang nakapilang langgam
Mahalaga ang bawat oras lahat ay nababalam
Makarating agad ang siyang inaasam-asam
Ngunit ang lintek na trapik parang nang-uuyam.

Mabuti't lumalawak itong imahinasyon
Kahit nalulukob na ng matinding polusyon
Dumadaloy sa diwa ang ritwal ng abusyon
Usok ng tsubibo ang tanging nagbibendisyon.

Ambot sa Emo

2008-04-12T00:58:00.000-07:00

Bakit ang mundo'y laging kay dilim?
Tulad ng isinusuot mong damit na kulay itim
'Di ka naman gothic na nanghiram ng balabal
kay kamatayan
Na kanilang ibinalabal sa nandidilat na katauhan,
Maaari bang mahiram ang itim mong lipstik?
Upang sa blangkong pader ay aking maiguhit
ang pinagmulan ng iyong hinanakit.

Utak nga ba ay wala ring sing gulo
Tulad ng buhok mong kakaiba ang istilo
Nais mo yatang takpan ang iyong mga mata
Dahil ba sa marami kang ayaw makita

O isa lang pagbaling sa gilid ng mukhang

pilit itinatago ang namumuong luha?

Marahil nalulunod lang sa emosyon
Pagkat ang damdamin ay 'di naikakahon
Bagkus kumakawala ito't sumasabog
Sumasabay sa maingay ngunit napakalungkot
na tugtog.

Mistulang pinaghapdi ng iyong musika
ang matagal mo ng sugat
Kinalkal, ginatungan hanggang sa sumiklab
Waring nahulog sa likha mong bahay-alapaap
Mistulang awit ng agunyas o punebre
Sa atmosperang pang-unang araw ng Nobyembre.

Nais mo bang alayan kita ng kabaong
Upang mahimlay ka na't tuluyang maibaon?
Ngunit bawat isa sa atin nakahanda na ang hukay
Walang maiiwan kundi ang puso't diwang imortal
Ngunit mistulang nagpapakamatay
Sa musikang unti-unti kang pinapatay...

Taong Grasa

2008-04-05T23:40:00.000-07:00

Kuha ni William M. Rodriguez II

Wala siyang pangalan, walang tirahan, walang kamag-anak, walang kaibigan o sa madaling salita ay walang pagkakakilanlan. Basta't ang tawag lang sa kanya ay taong grasa dahil nakukulapulan ng samu't saring dumi ang buo niyang katawan. Bagama't 'di naliligo ay hindi nababahuan sa sariling amoy. Marahil ay manhid na siya sa mga mikrobyong nakakapit sa kanya 'Di tulad ng iba na maselan na makaharap lang ang tulad niya ay agad nang magtatakip ng ilong. Pagdating naman sa porma, gutay-utay ang damit at pantalon. Minsan nga ay hubad na ito at nakikita na ang kanyang kaselanang dapat sana'y nakatago. May kung anu-ano pang burluloy na nakapulupot sa katawan. May dala-dalang mga plastik na kung anu-ano lang din naman ang laman. Ngunit para sa kanya ay isa itong kayamanan na kanyang pinakaiingatan.

Hindi lang siya iisa kundi napakarami dahil kahit saan ka magpunta ay maraming tulad niya. Palakad-lakad lang sa mga lansangan pero wala naman talagang patutunguhan. Umuusal ng wikang siya lamang ang tanging nakakaintindi, minsan pa nga tunog German. Kapag naiintindihan naman ay pailit-ulit lang ng sinasabi. Kapag tumatawa siya, sino kaya ang kanyang tinatawanan? Ang sarili ba niya o ang mga taong nakapaligid sa kanya? Kapag umiiyak naman siya marahil ay iniiiyakan niya ang aba niyang kalagayan. Kung iisipin ay siya na ang pinakaawa-awang nilalang sa mundo. Hindi ang mga pulubi na nakikita natin, dahil ang pulubi ay mayroon pang katinuan at may kakayahang kumitat sa pamamagitan nga ng pamamalimos. Eh, siya wala na dahil wala na siyang pakialam sa ating lahat.

Iniisip ko nga, paano pa kaya siya nabubuhay sa ganito nilang kalagayan? Marahil ay instinct na lang ang umiiral kaya patuloy pa rin siyang nabubuhay. Kapag nagutom ay magkakalkal na lang ng pagkain sa basurahan. Masuwerte kapag may mga taong naaawa dahil may libreng pagkain. Ang masaklap nga lang marami sa katulad niya ay bumubulagta na lang. Namatay siguro sa gutom o nanigas na lang sa sobrang lamig ng panahon.Ni wala man lang makikiramay sa kanilang pagpanaw.

Bago kaya siya maging taong grasa ay sino siya? Ano ang mga bagay na nagpatiwalag sa kanya sa realidad? Kung ano mang dahilan ay tiyak na malalim. Iniwan kaya siya ng mga anak at asawa tapos 'di niya nakayanan ang lahat?O siya ay mayroon na talagang diperensya sa pag-iisip? Hindi maipagamot sa mental kaya hinayaan na lang itong magpagala-gala sa kalye. Baka naman dati itong adik at sinira na ng droga ang kanyang utak? Hinahanap pa kaya siya ng kanyang pamilya o sadyang kinalimutan na? Ah, napakahirap ng malaman kung saan talaga siya galing at kung sino siya. Basta ang alam ko ang bawat taong grasa ay may sariling kuwento na 'di lang maisalaysay. Napakahirap sigurong maging taong grasa dahil andyan ka nga nakikita ng iba pero parang wala ka naman. Sana kapag nakakakita tayo ng taong grasa ay may sulyap ng pakikisimpatya na sisilay sa ating mga mata. Dapat nating hilamusan ang nanlilimahid nating pandama para sa kanila. Isa pa ba tayo sa yuyurak sa pagkatao nilang pinabuway na ng pangit na kaganapan?

Bayani si Hudas

2008-04-03T03:49:00.000-07:00

Niyurak-yurakan ng lahat ang iyong pangalan
Matagal ng panahon na ikaw ay hinuhusgahan
Napakasama ng tingin sa iyo ng sanlibutan
Tinatawag na hudas ang nagtataksil na sinuman
Gayung sa kasalanan nilay wala kang kinalaman
Idinawit nila ang ngalan mo sa kagaguhan.

Bagamat naging napakabigat ng pagkakasala
Ipinagkanulo si Cristo nang narito sa lupa
Napili ka lang at ito ang talagang nakatakda
Kayat sa kaibuturan ng puso ay di masama
Dahil sa yo nagkaroon ng katuparan ang hula
Nagkaroon ng kaligtasang puwedeng matamasa.

Di ka rin masisisi dahil sinapian ng diablo
Nasulsulan at nasuhulan ng mga kawal-Romano
Ang tunay na taksil ay yaong mga Paraseo
Pati na rin ang mga nagsipagtalikod na Hudyo
Pagkat silang nagpapatay sa Mesiyas na sugo
Ipako sa krus! Ipako sa krus!, sigaw ng mga lilo.

Di bat noon si San Pabloy kaaway ng Kristiyanismo?
Minsan ding itinatwa si Cristo nitong si San Pedro
Nang nabihag si Cristo walang tumulong kahit sino
Iniwan syang mag-isa sa kamay ng mga berdugo
Takot na takot sila kayat ang ginaway nagtago
Ngunit pinatawad ng Diyos na lubhang maamo.

Marami sa atin ang matigas at nagmamalinis
Kunwariy tapat yun pala ay iba ang ninanais
Puno na ng putik, sasabihin pang wala raw dungis
Sisirain ang pangalan mo dahil sa katsistismis
Gayung ang sariling puwing ay di man lang nilinisS
amantalang si Hudas ay nagsisi pat sabay tangis.

Kung si Hudas ay napakasama di na sana nagbigti
Ang nakuhang pilak di na rin sana isinauli
Pagkat ang totoong masamay manhid at walang budhi
Wala itong puso at pagsisisi kahit kaunti
Sa kanyang sarili ay inamin ang pagkakamali
Kayat si Hudas ay bayani sa ayaw man at hindi!

Pangamba

2008-03-29T01:59:00.000-07:00

Multo ang anino ng kahapon

Na pumupukaw sa pusong

Inilugso ng karupukang

Dumurog sa magapok na dibdib

Ibig kong ituring kang iba

Sa gitna ng bula ng alak

Na lumalasing sa gunam-gunam

Lasing nga ba akong tumatagay

mag-isa sa baso ng kawalang-pag-asa?

Makirot ang gunitang ibig

kong malimot

Ibig kong makulong sa boteng

may pampamanhid na dulot,

Lumalayo sa altar ng karimlan

Na idinadalit ay puro kapighatiang

Dumudungis

sa dalisay na panalangin

Waring mga lagas at bulok

na dahong ipinadpad ng panahon

Bakit kailangan pang iugnay

ang nakaraan?

Sa pagsakop ng kasalukuyang

Ibig itatwa ng 'yong kariktan

Marahil ang diwa lang ay nahihibang

Dahil sa isang tulad mong

Nagsaboy ng binhi ng paniniwala

Na sa katauhan ko'y naipunla

Nasaan na ang aking kaluluwa't

Espiritu kundi na sa iyo

Idinuduyan ng pagkaliyo

Gan'to nga ba ang pag-ibig

Samu't saring kataga ang sumasanib?

Nang dahil sa pangangamba

Katahimikan ko'y nagagambala

Sana'y pawiin mo't palitan ng ligaya

Ang dibdib kong kakaba-kaba.

Tunay na Mundo

2008-03-29T01:53:00.001-07:00

Ito nga ba ang buhay
ang managinip at magising
sa mapaglarong katotohanang
tumatampal sa ating mukha
Sabay bayo sa nagdurugong diwa,
Maantak na gunita
sa pagbalong ng nilulumot
na ugat na nagpapanggap
na sariwa.

Nabubuhay tayo sa pantasya
Mga oras na naaksaya
Tulad ng huwad na ligaya't
Paghimas sa papaya
Nag-aaliw nga ba o nababaliw
Sa paghawan ng imbing sagwil
O ito'y bunga ng masining
na pagbiti
Upang umaapak sa baling istribo't
Mabagok ang ating ulo,
Walang tigil sa katatakbo
Habang habol ng 'di nakikitang
kabayo.

Tinatakasan natin ang oras
Upang tayo lamang ay madupilas
Hinahamon natin ang panahon
Habang tayo'y unti-unting gumugulong
Ay, tayo pala'y sanrekwang buhong!

Ayoko ng mabuhay pa sa alamat
Habang nadarama ko ang latay ng sugat
Mga mata ko ay inyong imulat
Hampasin ng nangangalit na habagat
Habang ang sariling dila'y kagat-kagat
Upang lasapin ang tunay na buhay
Sa silong ng nandidilat na araw
Bagama't katauhan ay nalulusaw
Ibig kong mabuhay sa totoong mundo
Huwag nang ituring na isang dayo
Estranghero kung kanilang ituring
Sumususo sa dibdib ng mga bituin
Nawa'y maging matatag itong pandama
'Pagkat tunay na mundo'y sala-salabat
na pakikibaka.

Ang pag-usbong ng musikang Bisaya

2008-03-28T02:41:00.000-07:00

1017 band

Kapansin-pansin ang biglang pag-usbong ng mga musikang ang liriko ay may halo o purong bisaya. Kung dati-rati ay hindi ito pinapansin siyempre iba na ngayon. Dahil lagi nang naririnig sa mga FM radio station ang ganitong uri ng musika. Ito lang ay nagpapatunay na nakapasok na nga sila sa mainstream. Ipinapakita lang nito na maging sila a hindi pahuhuli kung musika lang an gpag-uusapan. Bukod pa rito ay nariyan ang pagnanasang ibahagi sa mga hindi Bisaya ang kanilang diyalekto. Hindi rin naman maiaalis na marami tayong mga kababayan na nagmula sa Visayas kaya't pumatok ang ganitong uri ng awitin.

Ihalimbawa natin ang grupong 1017, na mula sa Davao, sila ang nagpasikat sa awiting "Dodong Charing." Ito ay tungkol sa ka-text mate na inaakalang babae. Subali't huli na nang malaman na ito rin pala ay isa ring lalake nang maubos na ang pera sa kabibigay sa charing na ito. Pinili nilang maging novelty ang istilo para maging catchy sa mga taga-pakinig at hindi nga naman sila nagkamali dahil pumatok ang kanta nilang ito. Ang grupong ito ay binubuo nina Jam-Jam Ruiz( lead vocals), Beam-Bam Lungakit( bass guitar), Chokoi Pasaquie(lead gutiar,vocals),Mckoy Al-ag,(rhythm guitar, vocals) at janpoy Fortich(drums).

Kasalukuyan ring umuusbong ng tinatawag na Bisrock o Visaya Rock na kinabibilangan ng grupong Smooth Friction, Blood of The Stone, Enchi, atbp. Ngunit nauna nang umeksena sa mga ito ang bandang Urban Dub at Cueshe na parehong nagmula sa Cebu na nakikipagsabayan sa mga banda rito sa Maynila. Bagama't hindi bisaya ang kanilang ginagamit sa kanilang kanta ay ipinagmamalaki nilang sila ay mga probinsyano.

Ayon sa isang sociologist, ang pag-usbong ng musikang bisaya raw ay isang anyo ng pagpapanatili ng kanilang sariling lengguwahe at sariling identidad. Kadalasan kasi ay baduy ang tingin ng iba sa ganitong klase ng musika. Ngunit nilansag nila ito dahil sa rami ng tumatangkilik sa ganito. Mabuti raw ang ganito dahil ito rin naman ay sakop ng wikang Filipino. Hindi ito nangangahulugang para 'di sila maintindihan ng mga 'di Bisaya. Bakit naman daw ang mga lirikong Intsik, Mexicano atbp. ay pinakikinggan ng mga tao kahit 'di nila naiintindihan? Bakit ang wikang Bisaya na sariling atin ay hindi? Maganda diumano ang ganitong senaryo dahil nagiging bukas na tayo sa ibang dayalekto sa atin. Sana sa sunod ay 'di lang musikang Visaya ang umusbong kundi maging ang sa mga Ilokano, Capampangan, Hilagaynon atbp.

Babae

2008-03-19T02:08:00.000-07:00

Ano ang buhay sa mundo kung wala ka?

Ang lahat ng bagay ay walang halaga

Hindi dadami ang lahi ng tao sa lupa

Kami ay magsusupling ng pangungulila

Walang aalimbukay at aapaw na tuwa,

Walang ligaya sa dumaratal na umaga

Aanhin pa ang buhay dito sa lupa?

Kung uhaw lagi sa pag-ibig ang kaluluwa.

Sino pa ang aalayan nitong bulaklak?

Walang saysay ang halimuyak na malalanghap

Sino pang susuyuin ng wikang maririlag?

Ang aawitan ng kantang matitimyas

Walang tula o palabas na maisusulat

Kundi pawang lumbay at mga alamat

Sino pa ang makakapiling sa magdamag?

Ang lalambingin ng masusuyong halik at yakap.

Kung wala ka ay sino'ng mamahalin nang husto?

Sa mga sarili na lang ba magkakagusto

Sa mga tulad naming lalake na kabalahibo

O sa mga nilikhang hayop na naririto

At sa taga-ibang planeta't dagdig ng espiritu?

Kay pangit isipin ang mga bagay na ito

'Di ko malirip ang kalagayan ng tao

Kung walang mga babae rito sa mundo.

Ang pasasalamat ko ay walang hanggan

Doon sa Maykapal na nasa kaitaas-taasan

Mabuti na lang at ikaw ay Kanyang nilalang

Hinugot mula sa tadyang ng nunong si Adan

Kaya naman ang mabuhay ay kay inam

Tila langit kapag nasa iyong kandungan

Ako ay nalulugod at nasisiyahan

Masilayan lang ang ngiti mo at kagandahan.

Huwag kang maging Ebang madaling malinlang

Nang matukso ng ahas na ang prutas ay tikman

O kaya'y maging Delilang nagbigay kapahamakan

Kay Samson nang lihim niya ay binuksan

Huwag ding maging Reyna Jezebel ang kalupitan

Ni maging Maria Magdalenang nasa putikan

Bagkus tumulad kay Mariang tapat ang kalooban

Na naging ina ni Cristong labis ang kaamuan.

(Mula sa librong Pagtatalik ng Bolpen at Papel)

Buhay-Pulitika

2008-03-19T02:04:00.000-07:00

Marumi ang daigdig ng pulitika sabi nila
Pakapalan ng mukha at patapangan ng sikmura
Kung hindi ka ganito ay talo ka na sa simula
Pasikatan ang labanan at paramihan ng pera
Siyempre, kailangan ay magaling ka ring magsalita
Sa entablado kailangang maging kahanga-hanga
Kung matindi ang kalaban puwedeng ipalikida
Kung ayaw ipatira ay daanin na lang sa daya,
Kapag malapit na itong halalan ay nagbibida
Samut saring balangkas ang nasa plataporma
Magagandang pangako na hitik sa pambobola
Sa totoo lang mayroon silang itim na ahenda
Pinag-uuto ng pulitiko ang kawawang masa
Mga walang kaalaman nilalansi lang nila
Sinisilaw sa kaunting pera at mga de lata
Gayung kapalit nito ay matagal na pagdurusa
Nagpapapogi sa mga tao sa tulong ng media
Maraming padrino itong si mayor at kongresista
Sa likod nitoy may mga taong sumusuporta
Mga lider-relihiyon, negosyantet mga elitista
May kanya-kanyang interes na gustong makuha
Dibaleng gumugol ng malaking halaga ng pera
Kapag nanalo naman ay mababawi ang pinanggasta
Puede ring mangupit sa pondo nang di nahahalata
O kayay magninong sa mga sindikato sa bansa
Di bat mas mabuti para lumaki ang kita?
Kapag may kumontra kayoy lalabas na kontrabida
Sa lipunan natin sadyang malakas ang impluwensiya
Saanmang distrito pangalan nilay kinikilala
Lahat ng bagay napaiikot lang sa kamay nila
Para silang mga buwayang parating nakanganga
Mga huwad na lider puro wala namang kuwenta
Di dapat ganito ang asal sa buhay-pulitika!

Ibon at Tuyong Dahon

2008-03-18T02:42:00.001-07:00

"Huwag kang lumipad na parang ibon
Baka bumagsak ka na tuyong dahon."

Lipad ng lipad tila walang pagkapagal
Kayat tumutubong pakpak halos matanggal
Lahat sa paligid ay ibig mong matawid
Inaring maiksing daan ang himpapawid.

Huwag kang magpanggap na isang agila
Gayung batang kapos sa dunong, 'sang mulala
Hanggang ngayon diway nakakulong sa hawla
Inililipad ka sa taas ng akala.

Huwag mong sasaklawan ang lahat ng bagay
Baka malasap lang ay pait ng tagumpay
Maraming nalalaglag sa pagtutumayog
Kahalintulad moy marupok na bantayog.

Ibig makipagtagisan gayung sugatan
Di mo mapaglanggas lalim ng baluntukan
Mistula ka na lamang ibong nakadapa
Animoy lasing, lugmok sa pagkasugapa.

Kulay ng kalawakan di lalaging bughaw
Kayat pinto ng kalangitan di matanaw
Minsan nagmamaramot din ang Haring Araw
Ipinagdadamot init ng pag-ulayaw.

Masdan mo at sa lupa may tuyong dahon
Sa pagbagsak mo may sasabihing himaton
Marupok mong katawan sa ganyan din hahantong
Sa tayog ng lipad sasapitin ay kabaong!

Gawin Natin Ang 'Di Natin Gusto

2008-03-18T02:37:00.001-07:00

Gawin natin ang di natin gusto
Tulad ng pakikipagtipan sa di natin iniibig
At pagsampalataya sa mga hidwang pananalig
Di bat matagal nang baliktad ang takbo ng daigdig?

Yakapin natin at hagkan ang dating ayaw
Sa ating kairalan dapat makaulayaw
Mababatid mong lahat sa silong ng araw
Labusaw man sa bandang huliy lumilinaw.

Mabigat man sa loob ay dapat gawin
Tulad ng pagkapit natin sa patalim
Masugatan man ito rin ay gagaling
May liwanag na sisilay sa gitna ng dilim.

Masupil man natin an ating mga sarili
Tatak ito na waring nagsisilbi
Hindi kamatayan ang ating maaani
Sa pagkabansot ng ipinunlang binhi.

Pagsanibin ang ating mga katauhan
Pag-isahin ang anumang kasalimuotan
Saglit na umiwas sa salungatan
At ariin nating itoy ating kagustuhan.

Ito rin ay isang masining na paglikha
Kung saan lalawak ang ating pang-unawa
Di tayo sasalungat sa agos bagkus sasalunga
Bagamat ang daloy ay sadyang balintuna.

Pagkat maging ito ay dakilang pagtuklas
Ibat ibang pintig at galaw mamamalas
Bagong simulain sa tulad nating pangahas
Yamang lahat ng itoy isa lamang palabas.

Virgilio S. Almario: Pambansang Alagad ng Sining

2008-03-15T00:01:00.000-07:00

Ang pambansang makata na si Rio Alma
Kuha ni William M. Rodriguez II

Si Rio bilang makata
Nasa unang baitang pa lang sa elementarya ay marunong ng magsulat ng ttula si Virgilio Almario o Rio Alma, Pambansang Alagad ng Sining sa Literatura. Madalas daw kasi siyang makapanuod ng dupluhan, balagtasan, huwego de prenda at iba pang pagtatanghalan na may kinalaman sa pagtula. Idagdag pa rito na siya ay tubong San Miguel, Bulacan. Ang Bulacan ay kinikilalang bayan ng mga makata. Hindi na nga mabilang sa dami ang kanyang mga tulang naisulat dahil sa sobrang dami.

Para sa kanya ang pagsusulat ay itinuturing niyang bisyo. Ito ang dahilan kung ba't wala siyang kapaguran sa pagsusulat ng tula sa gulang na 64. Kung bibilangin mahigit limampung taon na siyang tumutula. Tila siya balon na 'di nauubusan ng tubig ang bukal. Kung siya ay balon, siya ay malalim. Subali't hindi siya madamot ipaunawa sa masa ang kanyang mga tula sa masa dahil malapit ang mga ito sa kanyang puso. Malalim kasi siyang managalog pero gumagamit din ng mga simpleng salita para madaling maunawaan.

Kahit beterano na ay wala pa rin siyang tigil sa paghahanap ngg bagong maisusulat. Mas gusto pa nga raw niyang kaussap ang mga kabataan kaysa matatanda. Dahil mas may natutunan daw siya sa mga ito kumpara sa matatanda. Nagpapakita lang ito na hindi mahirap abutin si Rio kahit National Artist pa siya. Ang totoo n'yan ay palabiro rin siya kaya't magaan kausap.

Si Rio Alma ang tipo ng makata na pinaghalo ang modernismo at pagiging tradisyunal sa kanyang mga komposisyon. Modernismo sa kaisipan subali't tradisyunal sa pamamaraan ng pagsusulat dahil mahilig siyang gumamit ng sukat at tugma sa tula. Ang katangian daw ng isang mahusay na makata ay marunong sa lahat ng aspeto sa sining ng pagtula. Marami kasing mga makatang nag-aangking modernista subali't 'di marunong gumawa ngg tulang may sukat at tugma. Dahil mismong si Alejandro G. Abadilla, ama ng malayang taludturan sa Pilipinas ay nagsabing dapat ay mahusay ka ring magsukat at magtugma.. Dahil paano ka maghihimagsik kung 'di mo naman alam ang iyong pinaghihimagsikan ?

Dahil sa pagmamahal sa panulaan ay itinayo ni Rio Alma ang Galian, Arte at Tula (GAT) noong taong 1973 at Linangan sa Imahen, Retorika at Anyo(LIRA) noong taong 1985 para makatulong sa mga nais matutong magsulat ng tula. Dahil sa dedikasyon sa larangan ng sining ay naging taga-pamuno siya ng National Commision on Culture and Arts (NCCA) mula 1997-2001. At pagsapit ng taong 2003 ay narating niya ang pinakamatas na luklukan para sa mga alagad ng sining anupa't ang pagiging National Artist! Kasalukuyan siyang dekano ng Arte at Literatura sa UP, Diliman.

Kritiko at makabayan
Hindi lang basta makata si Rio kundi isa rin siyang iginagalang na kritiko sa panitikan. Marami na rin siyang librong nailathala hinggil sa pagsusuri sa panulaang Pilipino tulad ng Balgatismo Vs. Modernismo, Taludtod at Talinghaga, Sining ng Pagtula atbp. Gumawa na rin siya ng makapal na diksyunaryong Pilipino-Pilipino para pagyamanin ang sariling wika. Nakakiling ang kanyang pagsusuri sa katutubong pagtula palibhasa ay likas na ang pagiging makabayan at ito ay mababasa sa isinusulat niyang mga tula. Ngunit 'di nangangahulugang limitado lang ang kanyang kaalaman sa literatura. Kanya ring pinag-aaralan ang English Literature. Pinupulot niya ang maaaring pulutin para ilapat sa oryentasyong Pinoy at itakwil ang mga 'di naman uubra sa atin.

Noong nasa haiskul pa lamang daw siya ay nagsusulat din siya sa wikang Ingles subali't naisip niyang mas marami raw sa kanyang magaling kaya't nagpasya siyang Pilipino ang gawing midyum sa pagsusulat. Yamang naniniwala siyang ang wikang Ingles ay hindi akma sa lahat ng Pilipino. Limitado lang ito sa mga nasa loob ng akademya o yaong mga edukado. Pero kung gusto mong maabot ang mga Pilipino ay kailangang gamittin mo ang wikang naiitindihan ng bayan. Hidi ka raw maaaring tawaging kinatawan at manunulat ng Pilipinas kung hindi sariling wika ang iyong gamit. Marami diumanong mga libro na nakasulat sa Ingles na bagama't ang pinapaksa ay kultura nating mga Pilipino ay walang bisa sa kabuuan. Hanggang doon lang ito dahil 'di naman nakakapukaw sa pagiging nasyonalismo natin. Ibinigay pa niyang halimbawa ang manunulat ng drama o dula na si Alberto Florentino na nagsusulat sa wikang Ingles. napansin daw nitong walang gaanong pumapansin sa kanyang dula. Subali't nang isalin ito sa wikang Pilipino ay naintindihan na ito ng mga karaniwang tao na kanya namang ikinatuwa.

Dahil sa paninindigang ito ni Rio Alma ay marami siyang nakabangga na mga proffesor na nagtuturo at nagsusulat sa Ingles. Sa kabilang banda naman ay sinabi niyang kailangan din ang wikang Ingles 'yun ay kung ibig mong abutin ang mga dayuhan. Isa pa, magagamit ito sa pagtratrabaho sa abroad at pagko-call center!

Literaturang Pinoy sa kasalukuyan
Nang tanungin si Rio kung ano na ang kalagayn ng literaturang Pinoy sa panahong itto ay dagli niyang sinagot na wala na itong sigla. Dahil mismong mga Pilipino ay wala ng pakialam sa literatura. Napansin niya ito nang maglibut-libot siya sa Pilipinas para mangalap ng mga katutubong sining para sa kanyang pananaliksik. Ni wala man lang daw kamulatan ang mga taong kanyang napapagtanungan gayung sa sariling bayan nila ito nagmula. Maging ang mga publikasyon diumano sa atin ay kaunti lang ang mga librong Pinoy na inililimbag. Samantalang kapag may bagong librong galing sa Kanluran ay kontodo sila sa pagpro-promote.

Para raw maibalik ang tangkilik ng mamamayan sa ating literatura ay kailangang baguhin ang sistema ng edukasyon, tumulong ang mga publisher pati ang ibang sektor ng lipunan. Siyempre, kailangan nating pahalagahan ang sariling kultura.

Payo sa mga gustong magsulat
Kinakailang diumanong habang nasa murang edad pa lang ay mag-umpisa ng sumulat. Kailangan din ng malawak na engkuwentro sa panitikan o sa madaling salita ay magbabasa. Subali't hindi ito sapat kailangan diumanong pag-aralan ang buhay dahil dito ka kukuha ng iyong isusulat. Huwag lamang puro pampersonal ang isulat. Mas maganda kong iuugnay mo rin ang mga nasa iyong mga paligid para hindi lang ikaw ang nasisiyahan pati na rin ang iba.

Body Piercing

2008-03-11T19:19:00.000-07:00

Nagdurugo ang aking diwa
Pinagdurugo ng karayom
Na nakabaon sa inyong tainga,
Kilay, ilong, labi, dila, leeg, utong
at lambi ng ari
Nagsisipagpintog ang inyong laman
Habang pinaghihilom ang sugat
Na brutal na pagtusok
Dugoy waring naglahong usok
Habang ang araw ay di makapamurok.

Animo kayo si Frankeinstein
Na maraming pako sa katawan at ulo
Batid kong di maluwag ang inyong turnilyo
Ito ay ekspresyon ng sarili
Tulad ng bansang nagsasarili;
Nais magbagong-anyo
Laban sa lipunang mistulang hunyango
Na maraming itinatago
Bukas ang inyong mga isip sa tanawing
Waring naroon lang sa panaginip
Iniiba ang karaniwang hitsura
Upang ang sarili ay ganap na makilala.

Animoy banal na rituwal sa India
Na kinasisinagan ng kultura
O galing sa kanluran at ginagaya
Mga burluloy na sagisag ng eksistensiya
Na itinarak sa katawang nag-iinit
Makipagniig sa nagtutulisang aspile at perdible
Nagpapakita ng galit sa mundo
At pagsaway sa mukha ng litrato.

Kay sarap hilahin ng mga hikaw na nakalambitin
Parang nagsisipagkislapang bituin
Sa mga daliri ay nagsisilbing singsing
Yamang lahat ng bagay ay maituturing na sining
Ngunit nais koy tubog sa ginto at di mumurahin.

Huwag ninyo akong paandaran
Na animoy di ninyo iniinda ang sakit
Na animoy labis sa tapang
Ang inistensil na dibdib
Dahil gumamit lang kayo ng anestisya
Pinagana ang kinang ng pera
Nag-iingat din kayong matetano
Kayat ayaw ng manu-mano
Sanay na kayong gumamit ng pampamanhid
Ayaw danasin ang hapding walang patid,
Ayaw namnamin ang sakit sa sandaling itinutusok ang hikaw
Habang hinihila para malagyan ng pakaw
Dahil marami sa inyo ang di balat-kalabaw
Ngayon ngang natutusok ang gunam-gunam
Ayokong maengkanto ng kung anong uri ng karamdaman
Tulad nyo rin akong takot sa kalawang!

Karagatan

2008-03-11T19:14:00.000-07:00

Malalim na karagatan ang lumipas

Umaawas sa sisidlan, walang katumbas

Tubig man ay kuyumin sadyang tumutulas

'pagkat lagi't lagi na lamang pumupulas.

Sa silid ng isip narito't umaapaw

Patuloy ang agos bagama't umiigpaw

Maingay ang ali-iw gayung 'di mababaw

Sa kalinawan ay 'di mapapalabusaw.

Ang buhay ay tunay ngang isang paglalayagg

Kusang nagpapatuloy kahit 'di kinayag

Ngunit minsan ay nagmimistulang lagalag

Kung sa'n patutungo 'di maipaliwanag.

Laging nagbabadya ang bunganga ng laot

Pinagiging duwag ka dahil sa saligutgot

Ngunit gumagaod pa rin ng waalang takot

Kahit ang dilim at lamig ay nanunuot.

Ipinangangahas ang kinalululanang baangka

Maging ang sariling buhay ay itinaya

Sa nagngingitngi na panahong merong sigwa

Mapalad ang taong may matibay na pithaya.

'Pagkat mas maunos pa yaong pagmimithi

Kaysa sa daluyong at bagsik ng buhawi

Mandaragat na lakas ng loob ang iwi

'Di amtutumbalik ang taglay na lunggati.

Sa pag-iisa, nangangarap ng sirena

May kung anu-ano'ng naglalarong pantasya

Kinikiliti, kinikilig na pandaman

Ang lintek na syokoy ayokong makasama.

Iginupo ko na ang balyena at pating

Mga dambuhalang kung umasta ay haling

Kinatay ko na sila pagsapit ng tabsing

nang maging payapa sa aking pamamansing.

Dagat na puno ng isdang naglalanguyan

May tawilis, tandayag, berbakan

Tanigi, talakitok, kapak naririyan

karagatang naging akwaryum ng isipan.

Sa lambat ng ggunita ay kakawag-kawag

Sa kailaliman ng puso'y pipitlag-pitlag

Bawat daloy tila may ibig ipahayag

Kahit kanino pa man dapat matanyag.

Ito'y kasing halaga ng kabibe't perlas

Kayamanang 'di mawawala't mawawalsdas

Mga kwentong kailnama'y 'di magagasgas

Matuyo man ang dagat at 'di na mamalas.

Gunitang tila lumot s halamang dagat

Doon na nagsitubo buhat nang mag-ugat

Nakakapit nang husto't 'di na makatkat

Mga sandali 'to ng ating pagkamulat.

Damhin mo ang pagsalpok ng mga alon

Hampas nito'y may dalang kaba't hinahon

May sandali ng pagkalubbog at pag-ahon

May pagbabagong ginaganap ang panahon.

May talinghagang hatid ang dalampasigan

Na nag-uugnay sa ating mga karanasan

Pinaglapit ng mapagpalang kalikasn

Lupa't langit humahalik sa karagatan.

Huwag Mo Akong Tutuldukan

2008-03-11T19:09:00.000-07:00

Kung ang lahat ng bagay ay may katapusan

Ibig kong ito ay pigilan

Upang 'di na mabura sa dahon ng kasaysayan

(Mga pilas na kaganapan

ng takdang takdang katapusan)

'Pagkat ibig ko'y diwang imortal

At 'di pagpapatiwakal

Manahan ng walang hanggan

Sa kabuluhan ng pangangarap

('Di sa bunton ng alapaap)

Kung saan tunay na sarili'y mahahanap

Huwag mo akong tuldukan

Hangga't 'di ko pa nalalasap ang

tamis ng tagumpay

('Pagkat pagkabulilyaso'y nakaantabay),

Huwag mo akong tuldukan

Hangga't 'di pa nagkakaroon ng kulay

Ang huwad na bahaghari ng malay

(Ay, bakit tila lahat ay mapusyaw?)

Ibig ko pa ng kuwit at tandang pananong,

Pandamdam at malalabong kuneksiyon

Kaysa alayan ng tuldok na may

huling himaton

'Pagkat walang tuldok na umuurong

Sa anumang pangungusap tuldok ang tumatapos

Ngunit sa batas na ito'y ayokong yumapos

(Tulad ng pagsalungat sa agos)

Kahit na ang tulang ito'y maging upos

O mabitin dahil sa kuskos-balungos

Ang Trip ng Mga Tao

2008-03-11T19:06:00.000-07:00

Kumain ng apoy

Maglakad sa bubog

Tumulay sa alambre

Magpapako sa krus t'wing mahal na araw

Manghampas ng lamok at magbugaw ng langaw

Pagkatapos ay ihahalo sa sabaw

Sabay higop pagkatapos magbanlaw.

Tumalon ng una ang ulo

Gumulung-gulong, magpasirko-sirko

Saka pagkaguluhan ng mga tao

Kasi feeling mo sikat ka

Kaya't papampam para makilala

Sadyang ang trip ng mga tao'y iba-iba

Tulad sa pakikinig ng musika

May ballad, jazz, rock, hip hop

at kung anu-ano pa

Kung baga sa dila iba-ibang panlasa.

Trip n'yang uminom

Trip mong lumamon

Trip n'yang magpalobo ng sipon

Trip mong magpakalbo

Trip n'yang magpatattoo

sa dibdib, sa puwet at

sa kung saan-saang sulok ng katawan.

Minsan kay hirap sakyan

Ang trip nilang sila lang ang may alam

Marahil sa kanila ito'y isang kasiningan

Ang maiba sa karamihan

Mapalad silang sumasalungat sa agos

Na 'di marunong magpahiram ng sepilyo't sapatos

At makitingin sa ibang relos

Sarili lang ang naging saligan

At 'di nakikinig sa kung anu-anong utos

Na sa kanila'y pilit ipinapayapos.

'Pagkat buhay sa mundo'y nakaiinip

Kialangang magkaroon ng hilig

Para may magawa't 'di nakatunganga

'Pagkat ayaw nting lagyan ng patlang ang ora

Mangahulugan man ito ng pagtakas

Ang mahalaga tayo ay maaliw

Kahit sa trip nati'y mistulang baliw

Sino'ng magsasabing ako'y isang hangal?

Kung trip kung tumula, bakit may angal?!

Tula sa Weirdo

2008-03-11T19:01:00.000-07:00

Laging nasa loob ng 'yong bahay-alapaap

Habang panloob na anino'y kinakaharap

Mapagtuwid na mundo'y binabaliktad

Taas noo't walang pagod sa pakikipagtalad.

Ang buhay para sa iyo'y abstraktong sining

'Di masukat-sukat dahil sobrang lalim

Tulad ng tulang nabubudburan ng talinghaga

Nakakalula't nakalalasing na kataga.

Maraming napatda sa kakatwa mong anyo

Payak na kairalan ganap ng iginupo

Upang sa tuklas-liwanag ay makipagsundo

Istilong nakahalo sa malapot mong dugo.

Ibinalabal mo ang silahis ng araw

Nang ang kaluluwang giya ay gininaw

Inilagay sa palad ang kumukulong alab

'Pagkat ayaw mo sa kilapsaw ng kalabukaw.

Mataos mong niyakap ang tunay na sarili

Upang talikuran imbing pagkukunwari

Salaming binasag ng kamay at kamao

Upang bigyang-daan ang diwang laberinto.

Ngunit bakit kaya 'di ka nila maunawa?

Na sa mundo'y may kanya-kanyang paniniwala

Panghuhusga't pintas laman ng kanilang dila

Nakatiwalag ka diumano sa konsepto ng kapwa.

Isinisigaw ng budhi mo ang kasarinlan

Sa gitna ng balanang may matang mapang-uyam

'Pagkat ibig mong maiba sa karamihan

Malayung-malayo sa mga nakasanayan.

Mga Anak ni Sisa

2008-03-10T00:59:00.000-07:00

Sisa, hinahanap mo ang iyong mga anak
Napawaglit sila dahil sa pagkawakawak
Ang gulanit mong damit lalo pang nagagahak
Bawat makakita'y nang-uuyam, nanghahamak
Ngunit 'di ka nila mapigil sa paggalugad
Nag-aapuhap sa kagubatan hanggang syudad
Bagama't ang takbo ng mundo'y napakakupad
Natitirang kabaitan nagkatilad-tilad.

Ngunit ang mga supling mo lamang ay narito
Marami silang tulad nina Crispin, Basilio
Na kung tawagin ng iba ay buhay na multo
Nasa ilalim ng tulay, dampa't enstruwelo
Kabataang laging napapagsamantalahan
Ng mga bagong Fraile sa ating lipunan
Nagtratrabaho na sa napakamuran gulang
Katawan din nila'y inilalako sa dayuhan.

Ba't ka pa maghahanap ng kislap ng bituin?
Sa buntalang malaon ng sinumpa ng dilim
Pagkabusilak wala sa ulap na abuhin
Kundi nasa palad ng nagdidildil ng asin
Sisa, iyo nang pahirin namumuong luha
Mga anak mo ay 'di tunay na nawawala
'Pagkat tulad mo rin silang hanap ay paglaya
Sa gitna ng dilim waring nangangaluluwa.

Ah, ibalik na sa sarili ang dating bait
At muling hanapin yaong nawaglit na langit
'Pagkat sa baya'y walang paraisongg marikitt
Naghahari'y sama, kabigua't hinanakit
Nababatid mo kung sino'ng lumapastangan
Mapalitan man ng utak-hayop ang isipan
'Pagkat sa mabahong amoy lang ay malalaman
Magsuot man ng maskara ang mga sukaban.

Sisa, ikaw ang sagisag nitong Inang Bayan
Nabulid sa kumunoy at putik ng karimlan
Kanilang binaliw sa matinding kahirapan
Maraming ia na nasira ang kataauhan
Ang pagkamulat ay 'di matatagpuan kay Rizal
Kundi nasa mga anak mo na nagmamahal
Magpuputong sa 'yo ng hustisya at dangal
Na uusig at pupuksa sa mga kriminal!!!

Prusisyon ng Mga Bangkay

2008-03-07T00:17:00.000-08:00

Nakahilera ang mga bangkay

Ng mga bata, baguntao at matatanda
Sa kalsada, airport, muwelye,
hospital, morge't puneraya.

Buong paligid ay luksang-luksa
Sa bawat mata may namumuong luha
Samu't saring damdami'y kumakawala
Ng panghihinayang, kalungkutan,
Pagkaawa, galit at pangungulila
Habang nakatirik ang itim na kandila
Pinagliliwanag ng nakikisimpatyang tala
Na naroruon sa lawak ng buntala
May hinahawing balimbon ng hiwaga
Na sa bawat lumisan ay bumubulaga.

May bahid-sindak sa mga lumulubong labi
Na bunga ng mahaba't maiksing pakikipagtunggali
Sadyang pumapaslang ang bawat sandali
Tila nakahilera sa bitayan para mabigti
'Pagkat may berdugo at garoteng pumuputi
Bawat hininga sa hukay lang mauuwi
Buhay ay sa alabok lang hinabi
Papel na gampanin sa mundo'y kakaunti
Panambil na ginagalawan mapuputol agad ang tali.

Nakapila sila habang isa-isang naglalakad
Na walang dala-dalahan halos hubo't hubad
Sa haba ng pila halos 'di makausad
Sa danang mahirap mabanaag
Bagama't may gabay ng liwanag
Na sa kanila ay bumubulag
Inuulinig ang huling pagtawag
Kung kukuning pataas o ilalaglag
Habang sa mundo'y natiwalag.

Ito'y 'di Sta. Cruzan ng mga bangkay
O parada ng mga kaluluwang buhay
Halimunmon ng bulaklak ay walang saysay
Pati handog na tula na nananalaytay
'Pagkat dugo'y 'di na nananalaytay
Nilang mga patay na tila nahihimlay
Prusisyon sa huli nilang paglalakbay.

Sa harap ng Hapag-Kainan

2008-03-07T00:16:00.001-08:00

Mistulang lintaya ang bawat sandali
Itigil na nga 'yang pagmumuni-muni
Rebolusyon ng bulate ay iwaksi
H'wag magmaasim na tila kalamansi.

Init ng kanin ay tila pagluluto
Pagkulo ng tubig na ayaw huminto
Samantalang ang dila ay napapaso
Ngunit wala pa ring hinto sa pagsubo
Kahit nabarahan ng itlog ng puso.

'Di makabuka namumuwalang bibig
Na tila nakasaradong pananalig
Ang hapag-kainan ay mahabang banig
Nakalatag lahat ng putaheng ibig
Kahit minsan abot lang hanggang leeg.

Wala mang pamutat basta't may pambudlong
Matatakawmahuhulog sa bangkulong
Buong diwa;y nasasawsaw sa bagoong
Habang nagmamatigas malaking talong
Kangkong sa harap tila ibig kumandong.

Balintunang Katahimikan

2008-03-07T00:14:00.000-08:00

Pukpok ng martilyo
Kalabog ng bato, tugtog ng radyo
Sing-along ng mga tambay sa kanto
Huntahan at tawanan ng mga lasenggo
Sa lamesa'y may itinutumbang demonyo
Bastusan at tsismisan ng mga walang modo
Mga parunggit at paratang kung kani-kanino
Yabag ng mga paang paruo't parito.

Bratatat! Armalayt ni nanay
Tiktilaok! Putak ng kapitbahay
Oink! Oink! Mga pugad-baboy nag-iingay
Aw!Aw! Nyaw! Nyaw! Naghahabulan
ang mga askal at pusakal.

Iyak at hagulggol ng mga bata
Bangayan ng mag-asawang kulang sa aruga
Mga bibig na walang palya sa kangangawa
Nambubulabog ang mga walang magawa
Mga murahang walang patumangga.

Mga siga-sigang naghahamunan
at naghahabulan,
Mga baklang naghaharutan
Tila kinukurot sa kasingit-singitan
Ganyan kaingay sa looban at labasan
Nakakatulilig, balintunang katahimikan.

Tikatikatik ng bangs na makinilya
Bagting ng barag na gitara
Himig ng nakabibinging plawta
Mga tinig ng taga-ibang planeta
Tiririt ng mga ibong nagsasalimbayan
sa loob ng hawla
Mga atungal ng anak ng baka.

Tila sumisingasing na sasakyan
Tunog ng gong at bombo
'Di matahimik na mundo
ni Pilsopo Tasyo
Nagkahalu-halo ang samu't saring ingay
Paligid ay 'di nananahimik na patay.

Bisita ni Nena

2008-03-07T00:12:00.002-08:00

Walang kaabug-abog na dumating
ni 'di marunong kumatok sa pinto
Pumapasok ng 'di nagtatao po
kampo ng sundalo'y sinalakay
Ng mandirigmang pula ang kulay
Dumadalaw upang magbigay sakit
Sa nalalambungang langit.

Inaabangan ni Nena ang muling pagdalaw
Ngunit 'di sumulpot sa panahon ng tagginaw
"Inay, isang buwan na po akong 'di dinudugo."
"Anak, nabuntis ka ng nobyo mong si Halario."
"Ang lokong 'yun 'di na bumibisita
Nakaisa lang ayaw ng magpakita."

Mga malabong anino sila sa dilim
Mga sansaglit na panauhin
May bumabalik at naglalaho man din
Agos ng kapalaran 'di kayang salungatin
Tulad ng mapupusok na damdamin.

Alinsangan

2008-03-07T00:12:00.001-08:00

Namumurok ang araw sa pisngi
Tuyong-tuyo ang maputlkang labi
Ngunit nanginginig ang daliri
Sayaw electric fan at pamaypay
Mga tao 'di makahayahay
May init na dala itong lungsod
Tubig sa kanal ay nakayukod
Nalulusaw pati mga uod
Pista ng alikabok sa daan
Umuusok, semento't alkitran
Dumadami banil sa katawan
Mukha ng iba'y parang kalsada
Lubak-lubak, pinalitada
Tattoo ng silahis nakaburda
Mainam ngang ngayon ay maghubad
Huwag lang 'yung nakakaalibadbad
Gaya ng agogo dancer sa club
Nag-iinit na ang king ulo
Sa taas at 'di sa baba, loko!
Alinsangan 'di pa nagyeyelo.

Nayada Sabo

2008-03-07T00:10:00.000-08:00

Nalimot ko na maging ang sariling ngalan
Kumukubabaw lagi sa isip ang 'yong kabuuan
Kumitid nang husto ang ikid ng utak
Nagmistulang basag na pakakak
Halos 'di ko na maharap ang realidad
Lumulutang sa sariling grabidad.

Tinatuan mo ang kakaba-kabang dibdib
Ng rosas na binusangsang ng maraming tinik
Tumutusak, walang tigil sa kahahaplit
Hanggang sa umibis ang puting dugo
At sa harap ng anino'y naglaho.

Naligaw ako sa kasukalan ng gubat
Naisip ko na ikaw'y tila isang alamat
Na sa aking isipan ay 'di makatkat
Nakipaghabulan ako sa libay at salindayaw
Hbang sa gitna ng ulan ay sumasayaw
Bawat butil ng tubig kinaulayaw
Hanggang sa ako'y tukain ng tangkaybiga
Bumasag sa diwang mayroong tagubana.

Kay sarap sanang sumabay sa pandayon
Ng nagkukundayang mga dahon
Habang ang isipa'ynaglilimayon
Ngunit ni walang matanggap na himaton
Bagama't presensya mo'y ssumasampilong.

Sadyang kay hirap mabatubalani
Nalulusaw ako sa hugis ng 'yong labi
'Di matingkala ang ganitong pagkasi
Walang damarang humaharang sa araw
Magkahalong init at lamig ang umiibabaw
Nayada Sabo, sa ganda mo, mata'y naduduling
Nawawala sa sandali ng pagkahumaling...

Showbiz at Lipunan

2008-03-05T03:01:00.000-08:00

Kung mahilig ka sa showbiz o sa mga artista ay mabuting basahin mo ang libro ni Boy Villasanta na pinamagatang EXPOSE Peryodismong Pampelikula sa Pilipinas. Sa librong ito ay ibinabahagi niya ang kanyang tatlumpung taong karanasan sa mundo ng showbiz. Kaya't kabisado na niya ang bawat himaymay at pinakagulugod nito. Ang librong ito ay nagsisilbing legacy niya o pamana sa naturang industriya.

Si Villasanta o mas kilala sa tawag na Tito Boy ng mga malalapit sa kanya ay isa sa mga nagsimula ng movie reporting sa telibisyon (TV Patrol). Kasabayan siya nina Angelique Lazo, Mario Dumawal at Lhar Santiago. Bukod sa pagiging magaling na showbiz tv reporter siya rin ay isang mahusay na editor, host sa mga radio program na pang-showbiz., stage director at iba pa.

Sadyang napakainam basahin ng libro ni Villasanta dahil mayroon itong haplos ng kasaysayan sa paglilimbag ng iba't ibang uri ng babasahin sa Pilipinas. Siyempre kabilang na rin ang kasaysayan ng telibisyon, diyaryo at radyo. Hinimay din niyang mabuti ang sitwasyon ng mga artista mula noon hanggang ngayon. Para bang inililipad ka sa nakaraan tapos bigla ka niyang ibabalik sa kasalukuyan. Maging ang pinagmulan ng mga movie press organization at award giving body sa atin ay kanya ring inilahad.

Para kay Villasanta ang tsismis ay 'di lang basta sabi-sabi dahil ito ay may butil ng katotohanan. Kumbaga kapag may usok ay may apoy at hindi maituturing na intriga lamang gaya ng naging palasak na kahulugan nito. Ipinaliwanag pa nga niya na ang pinagmulan ng salitang tsimis at kung paano nagbago ang kahulugan nito sa paglipas ng panahon. Kung minsan nga ang tsismis pa ang pinagmumulan ng isang lihetimong balita. Samantalang ang mga artista para sa kanya ay hindi lang basta produktong ibinebenta bagkus ito ay tinitingnan niyang hindi iba sa atin.Marunong din silang magmahal, magalit, matuwa, malungkot atbp. Hindi sila hiwalay sa lipunan bagkus ay repliksyon lamang ng marami sa atin.Halimbawa si Bentong, isang probinsyano ay nagpaalila para matupad lang ang kanyang kinalalagyan ngayon. Halimbawa uli, si Nora Aunor, noong wala pa siya, ang mundo ng showbiz ay pinaghaharian ng mestiso at mestisa. Subali't binasag niya ang kalakarang ito. Ang masa sa kanya ang nagluklok sa pagiging superstar dahil nakikita nila ang kanilang sarili sa kanya na mayroon lamang ordinaryong hitsura.

Para kay Villasanta ang showbiz ay may bahid pulitikal at hindi ito hiwalay sa isa't isa. Totoo nga naman dahil ang mga pulitiko ay ginagamit ang showbiz para isulong ang kanilang karera sa pulitika. Gayundin naman ang mga artista ay ginagawing bentahe ang pagiging arrtista para makapasok sa pulitika. Binigyan din niya ng katuturan na ang showbiz ay hindi lang pang-aliwan kundi ito rin ay instrumento sa paghubog sa isipan ng mamamayan. Katulad noong panahon ni Lino Brocka na ang pinapaksa ng kanyang mga pelikula ay patungkol sa kung ano'ng lipunan mayroon tayo.

Isa lang ang sigurado ko sa librong ito, na kapag binasa ng iba ay pihong mag-iiba ang papanaw nila sa showbiz.

Elehiya sa Sundalo

2008-03-05T02:58:00.000-08:00

Sundalo ng kapayapaan
Sundalo ng kagitingan
Sundlo ng pagkapantay-pantay
Sundalong subok na ang tibay
Sa gitna ng laban humahanay
Ang mabuhay o sa mamatay.

Sa pamilya'y nagawang tumalikod
Sukdulang lisanin sariling bakod
Upang ikaw lang ay makapaglingkod
Bagama't maliit lang ang sahod
Sa laot ng digma ay gumaod.

Sumulong, matapang na mandirigma
Barilin silang mga libugha
Kaaway ng bayan dapat mapuksa
Dugo'y dumanak sa sariling lupa
Mapa-kalahi man o 'sang banyaga.

Ah, sundalong buhat sa anak-pawis
ng dugo mo ang laging natitigis
Habang mataas na puno'y bungisngis
Nas harap ka at nagigiyagis
Sa mga kalabang ubod ng bangis.

Ngunit kanino ka nga ba nakikipaglaban
'Di ba't sa tulad mong iniluwal sa kahirapan?
Na adhika'y baguhin ang patakaran
Anila'y sistema ng kabulukan
Na nagpapalugmok sa sambayanan.

Ngunit ikaw adika mo ay kanino?
Para ba sa bayan o sa iilang tao?
Ano'ng itataga mo sa bato?
Mga adobe't tigas ng prinsipyo
Dumudurog sa bayag n'ya't bayag mo.

Sa bayan ano ang tanging pangarap?
Para sa ngayon at sa hinaharap
Niyayakap mo an glambong ng ulap
Sa digmaan na wala ng sasaklap
Na likha ng pagkakawatak-wtak.

Salamat, sundalong taga-pagtanggol
Habang natutulog kaming tila sanggol
Habang unti-unti kang nasusukol
Kawal na palaging napaparool
Sa digmaang malaon ng sumibol.

Ngayong ganap ng nasalanta ikaw
Lupang uhaw dugo mong titighaw
Dinig pa balang umaalingawngaw
Digmaan ay sadyang 'di huhulaw
Hangga't kapangyariha'y 'di naaagaw.

Lagi na Lang

2008-03-05T02:55:00.000-08:00

Lagi na lang akong bumibigkas
ng mga linyang tila
itinakwil na ng panahon
Sampal sa mukha ng modernisasyon
Anila'y mga walang kabuluhang saknong
sa paulit-ulit na tugma nagpakahon
Sumilong sa makapal niyang yamungmong.

Lagi na lang nag-iisip sa kawalan
Upang tuklasin ang lihim ng kalawakan,
Lagi't laging nakikipaglaro sa hangin
Upang ang ihip ng tunay na buhay ay damhin
Sa piling ng naglulumundong tanawin,
lagi't laging kaurali ang kalikasan
Upang bakasin ang pinagmulan
Ito ba ay isang kabaliwan?

Lagi na lang nagbabalik sa simula
Upang tapusin mga bagay na nasira
Winawasak ng paniniwalang marupok
pa sa bula
Dungo't duwag sa mapang-udyok na pithaya
At imbing pagwawalang-bahalang
Mapang-upasala
Ang lahat ay nauuwi lang sa wala.

Lagi't laging tila walang katapusan
Sa sirkulo ng nagpapaikot na kapalaran
Lagi't laging naghahanap ng puwang
At laksang depinisyon at kahulugan,
Lagi't laging nakikipagtalad
Bumagdsak, magbangon kahit tilad-tilad,
Lagi't laging nakikipagtalik
Sa alindog ng huklubang panitik,
Lagi't laging sumisisdi sa babaw ng ulap
Upang bigkisin ang ulanfgg-apahap.

Maraming lagi na lang sa ating buhay
Na hindi lang miminsan sumisilay
'pagkat lahat ng bagay ay paulit-ulit
Mga kasaysayang 'di mapaknit-paknit
Lagi na lamang bumabalik
Bagama't ang mundo'y tumbalik

Pisbol

2008-03-05T02:54:00.000-08:00

'Di sapat ang isang pisbol
Mas maganda kung mas marami
Para mabusog nang husto ang sarili
Para itong malinamnam na isaw,
Pagkaing isinasawsaw
Katugon ng matamis at maanghang
na sarsa
O sa suka lang kung gustong
maasim ang timpla
Kaya't tayo nang mag-pisbol
sa bangketa
Ang sarap-sarap nilang tuhugin
Para silang magpipinsan, magkapatid,
magkaibigan at magkaklase
Na iisaang mainit na apoy ang bentahe
Sa naglalanigs at kumukulong kawali.

Damong Parang

2008-03-05T02:32:00.000-08:00

Mag-alab ka sa gitna ng mga talahib
Iyong tupukin ang maligalig na tinik
Itakwil kasukalan ng paligid
Upang walang kidlat na hahagupit
Sa hambalos ng habagat na nagsusungit
Sukdang alipato mo'y pumailanlang
Magiging abo kang titilamsik sa
bawat kamalayan.

Iyong lingapin ang mga patay na bulaklak
Ihimlay mo sila sa pusod ng pagkabusilak
Talulot ng pag-asa ay muling hahalimuyak
Dantayan ng iyong mga binti ang binalawis
Katawan mo'y nagsisilbing bigkis
Sa piling ng pangmatagalang kamalig.

Damong-parang ka mang kay ilap sa paningin
Ngunit ang salamisim ko'y iyong inangkin
Sa silong ng araw nagbibigay lilim
Naging sanggalang ka sa likhang kubo
Kasakdalang-kulang sa pansin aking nasasapo
Damongg-parang kang sa pusso'y ttumubo.

Batid kong 'di ka magiging ningas-kugon
Bagkus tinutupad ng mabbilisan ang layon
Alab mo'y sa katuwiran ang direksyon
Habang kulay-luntian ang panahon.

Hamog

2008-03-05T02:30:00.000-08:00

May luha sa pusod ng lupa
Tulad ng langit nagliligwak ng basa
Nasaan ang hanap kong init
ng aruga?
Sa malamig na hamog na umaakyat
sa aking mukha.

Hamog na hatid ng patak ng ulan
Na nagtataboy sa katag-arawan
Kumikiliti sa pagal na talampakan
Hinahagkan mga damo't halaman
Ngunit tumuttusok tila kagat ng langgam
Walang dinadalang gunitang binabalikan
Upang mabura't tuluyan nang malimutan.

Bawat umaga bumubulwak ang tubig
Huni ng kilapsaw ang inihihimig
Mula sa ilalim nitong daigdig
Habang tumatabing ang kakapalan
ng ulap
Ay 'di makita ang hinahanap
'Di makalipad tila basang alitaptap.

Kumakapal na nga nang husto ang hamog
Mga paa ko'y 'di makaimbulog
Ito ba'y karugtong ng agos
sa naputol kong pagtulog
sa aking walang hanggang pagkahulog?

Sa Kalikasan

2008-03-05T02:27:00.000-08:00

Masdan ang araw animo'y putong ng korona
Kasing init din ng dumaratal na umaga
'Di mo ba nakikita naghahabulang usa?
Libay at salindayaw napupuspos ng saya.

Kung pa'nong dilambaka'y tumubo sa buhangin
Gayundin ang ibon nabuhay sa papawirin
Ang Inang Kalikasan, sa ain ay nagsusupling
Siyang nagbibigay ng liwanag at dilim.

Pag-ihip ng hangin, mga dahon kumukunday
Bundok, gubat maging paran may iisang kuay
Sa awit ng kalikasan 'di ka ba sasabay?
Iyong damhin ang pagdapyo ng tunay na buhay.

Bawat tanawin ay mistulang Bundok Anahaw
May talinghagang hinabi sa mundong ibabaw
Rubdob ng katahimikan ay nakakaulayaw
Malayung-malayo sa gulo at saligawsaw.

Kalikasan ay nag-iiwi rin ng alamat
Aniya'y sa bundok, mga nayada ay nagkalat
May mga bagay na nalilikha ang dalumat
Lumulunday sa isip at mahirap makatkat.

Mabining simoy, awit, tula at ngiti
Sa santinakpan ito ang dapat maghari
Larawan ng kalikasa'y nakakabighani
Ngunit sa kapabayaan ganda'y napapawi.

Masdan ang sarili sa malinaw na batis
Msy katiningan sa kanyang payapang dalisdis
Lalabusawin ba ng maruming grasa't langis
Nais mo ba na maglunoy sa pagkagiyagis.

Sa ilog Beata't Hilom ikaw ngayo'y lumakad
Minsan si Balagtas, sa pook na 'yun napadpad
Matulaing paligid ay kanyang nailahad
Limutin ang buhay sa maalinsangang syudad.

Kalikasang tila ba isang mulalang bata
Namumukod-tangi sa mata ni Bathala
Dito'y maraming nilalang ang nagsasamantla
Murlya niong daigdig pilit ginigiba.

Dagat na nagbibigay ng ginintuang isda
Mga kabibe at prlas doon nagmumula
Walang kabuluhan dumarating man angsigwa
Tunay na alimpuyo ay taong mapamuksa.

Lupang nagluluwakl ng diyamante at ginto
Pumipitlag sa sinapupunang nagdurugo
Maraming elemento angg dito'y nakatago
Tumbaga, metal at amging mga manananso.

Lupang inabuso sa hukay at kabubungkal
Bundok ay pinatag, subdibisyon ang natanghal
Ubos na ring mga puno 'pagkat ibinuwal
Sila! Sila ang mga walang awang kriminal!

Talulot at bulaklak sing sariwa ng dilag
Dala'y masamyong sanghaya sa sangmaliwanag
Huwag lalamukusin sa iyong mga palad
Katulad ng pag-asa na nagkatilad-tilad.

Halina't tumungo sa bakurang walang harang
Nangalisaw doon mga luntiang halaman
Animo'y damong ligaw nagkalat kung saan
Tulad ng ibang nakabulid sa may kawalan.

Pumapatak sa lupa ang masaganang ulan
Umaagos sa alulod at mga bubungan
Kayo ay mga basang sisiw sa may lansangan
Sa asido malulusaw marupok na katawan.

Iyo nang arugain ang pinitak o lupa
Diligin ang bawat binhing dito'y nakapunla
Kay inam sanang mamasyal doon sa tumana
Ngunit mga uod at balang ay naglipana.

Ingatan kalikasang sing tanda ng panahon
Na kumukupkop sa 'tin sa loob ng daang taon
Pagdausdusin ang diwa sa tarik ng talon
Sariwain sa isip dalisay na kahapon...

Mga astig na Pinoy sa You Tube

2008-03-02T21:41:00.000-08:00

Arnel Pineda

Charice Pempengco

Dancing prisoners of Cebu

Dahil sa pagsulpot ng You Tube sa internet ay naipapakita ng mga tao sa ang kani-kanilang mga talento tulad sa pagsasayaw, pag-awit, pag-arte at iba pa. Pero pahuhuli ba naman dito ang mga Pinoy na nag-uumapaw sa talento. Ang You Tube ay waring isang alternative media outfit dahil malaya kang maipapalabas ang iyong kuhang video. May mga Pinoy ng nang dahil lang sa paglalagay ng kanilang video sa You Tube ay sumisikat na. Biruin mo nga naman ay viewer mo ang lahat ng tao sa buong mundo basta't may access lang sila sa internet.

Ang isa sa mga Pinoy na nagtagumpay ay si Arnel Pineda na kinuhang lead vocalist ng Journey, bandang pang-international. Ang grupong ito ang nagpasikat sa kantang Open Arms na hanggang ngayon ay maririnig mo pa rin sa radyo. Nag-up load lang si Arnel ng kanyang video na kinakanta niya ang isa sa mga kanta ng nasabing grupo. Napanauod ito ng isa sa mga miembro ng Journey at nagkataon namang naghahanap sila ng vocalist para sa kanilang banda.. At presto ay kinontak siya ng grupo at pinapapunta sa Amerika at naging bagong vocalist na nga siya ng grupo..

Nariyan din si Charice Pempenco na kinukuha ng iba't ibang bansa para umawit. Siyempre You Tube rin ang nagbigay daan sa tinatamasa niyang tagumpay sa kasalukuyan. Minsan na siyang sumali sa Little Big Star subali't naging runner up lang.

Ang isa pang sikat na asikaat ngayaon sa aYou Tube aya anga danacing prisoners ng Cebu. Sino nga ba naman ang mag-aakala na ang mga preso ay may itintagong talento sa pagsasayaw? Ibang klase kasi ang kanilang body movenment na akala mo ay mga propesyunal na mananayaw. Kahit sa sobrang dami nila ay magkakasabay pa rin ang kanilang galaw. Naisipan lang ng kanilang warden na gawing ehersisyo ang pagsasayaw nilang ito hanggang sa naisip nilang i-upload sa You Tube. Nnaitampok na rin sila sa Time magazine, Al Jezeera at CNN dahil sa kanilang husay sa pagsasayaw sa kantang Thriller ni Michael Jackson.

Marami pa sa ating mga kababayan ang naglalagay ng kanilang video sa internet baka sakaling sa pamamagitan nito ay makilala rin sila. Hindi naman ito imposile kung ang mga nabanggit nga ay nagawa nila bakit sila hindi? Kung may talento lang lamang na maipagmamalaki eh 'di ipakita kaysa naman sa ibinuburo ito. Malay natin baka sa susunod magulat na lang tayo na ang isa naman sa ating mga kababayan ay umaarangkada na sa international na arena. At siyempre iyan ay sa pamamagitan ng You Tube!

Makabatang Makabayan (Para kay Oliver Carlos)

2008-02-27T20:03:00.000-08:00

Nasa ibang bansa ka man 'di pa rin nakalilimot
'Pagkat sa puso mo bayan na'y nailuklok
Kaya't sa paghawak ng pluma itong tinutula
Binibigkas at inaawit mo hangad na paglaya.

Panulat mo'y tigib ng kasawian at lumbay
Larawan ng Pilipinas iyo lamang isinasalaysay
Sa bawat dukhang lumuluha ikaw'y karamay
Hagupit ng lipunan sa iyo ri'y lumalatay.

Ayaw mo na basta na lang magmasid
Habang ang ila'y payapang natutulog sa silid
Mas ninais mong maging tinig ng mga walang tinig
Upang sa kadiliman hibik nila'y iparinig.

Kay Amado Hernandez ka maihahalintulad
Sa bawat himaymay ng dugo, bayan ang ipinipitlag
'Di nila nasupil ipiniit man sa loob ng rehas
'Pagkat tunay na laya ay walang halagang katumbas.

Mga tula mo ay walang sawang pakikibaka
Laban sa bulok at balakyot na sistema
Kamulatan ay sadyang ibinabahagi sa lahat
Upang karapatang pantao'y 'di tuluyang mawasak.

Kasama, salamat sa mga akdang walang singtapang
Sa pag-aalay ng diwa sa sambayanan
Mistula kang nasa gitna ng himagsikan
Na ang sandata'y pagiging makabayan!

Hakot

2008-02-27T19:52:00.000-08:00

masarap ang sumama sa rali
kapag habol ka ni Roxas
at may libre pang sakay ng dyip
bukod d'yan meron pang meryenda
para bang pupunta ng piknik,
para lang silang nagtatapon ng pera
pero kanino kaya ang perang
kanilang pinanggasta?
eh, kinangkong lang din naman nila
sa taumbayan.

may dala-dala pang mga placard
na nagpapahayag daw ng kanilang
maalab na suporta
sa pulitikong maka-mahirap,
maka-kalikasan at maka-Diyos
pero scripted lang naman ang lahat
para maipakita lang sa telebisyon
na marami silang hatak at kapanalig.

ibig nilang tapatan mga kilos-protesta
ng kung anu-anong propaganda
mga maliliit na tao ginagamit lang nila
kaya ikaw pahahakot ka rin ba?
para mapagsamantalahan
ang iyong kahinaan
anila ito lang ay pantawid gutom
ngunit rebolusyon ng sikmura'y
patuloy pa ring mararamdaman
habang kinukunsinti kapritsuhan
nilang mga ulupong...

Umaga

2008-02-26T23:03:00.000-08:00

Tumilaok ang manok
sa pusod ng antok
Habang ang araw ay namumurok
Sinisinagan ang gusot
na unan at kumot.

Ngunit nakapako pa yata sa kama
ang katawang pagal
dulot ng walang hanggang
tunggalian sa buhay
Habang sa labi'y nakukulapulan
ng panis na laway.

Lulan pa ba ng panaginip?
Diwa'y inililipad ng hanging amihan
sa iyong pagkawaglit
'Di namalayang
nagdurugo na ang talampakan
habang hila-hila ang kalabaw.

Ibig mang ipagpatuloy
ang pamamahinga
Kailangang bumalikwas
para salubungin ang umaga
na may hawak na itak!

Fetihism ano ito?

2008-02-26T20:25:00.000-08:00

Ang fetehilsm ay ang pagnanakaw ng isang indibidwal sa gamit ng iba para gamiti sa kanyang pagpapantasya tulad ng t-shirt, bra, panty, pabango at atbp. Sinasabing mga lalake diumano ang madalas na gumagawa nito. Ang kinuhang bagay ay ikinikiskis o idinidikit sa maselang part eng katawan, o ‘di kaya ay niyayakap-yakap , inaamoy-amoy at hinahalik-halikan. Sa pamamagitan nito ay nakakadama ng kasiyahan ang taong gumagawa nito habang nagma-masturbate. Lalo na nga kapag may gusto ito sa nagmamay-ari ng bagay na kinuha. Bunga ito ng matinding obsesyon, hindi kasi nahahawakan ng personal ang tao kaya gamit na lang nito ang nagiging instrumento.Ininiimagine na kunwari ay kaniig ang taong pinagnanasaan.

Isang halimbawa nito, isang lalake sa bansamg America ang nahulihan ng 100 pares ng mga panty na kanyang ninakaw mula sa isang lingerie shop.Hindi para ibenta o iregalo sa babae kundi para sa kanyang sexual satisfaction. Dito naman sa atin sa Pilipinas, may ilang kababayan na mahilig manungkit ng underwear sa sampayan para gamitin sa kanilang ‘di kaaya-ayang Gawain tulad ng ipinapaliwanag natin.

Kaya kayo mga girls, paki-check ang mga gamit ninyo at baka nawawala na. Akala ninyo ay nawaglit lang kung saan. Pero ‘di ninyo alam ginagamit na pala ng iba sa pagpapantasya. Enjoy daw oh! Para naman sa mga nagprapraktisa nito, baka panty ni lola ang masungkit ninyo o ‘di kaya ay baka kung may ano’ng sakit ang nagmamay-ari ng gamit na ninakaw ninyo. Pakisoli nga!

Talipapa:Little Palengke

2008-02-25T20:21:00.000-08:00

Bakit mo pa kailangang lumayo para pumunta sa palengke kung meron namang talipapa malapit sa inyong lugar? Sa panahong ito dapat ay maging wais at praktikal para makatipid. Hindi naman gaanung magkaiba ang presyo sa talipapa kumpara sa palengke. Bukod sa hindi ka na mapapagod, ang natipid sa ipapamasahe sana ay puwede pang ipandagdag sa panggastos. Kapag may nakalimutang bilhin ay madali lang makakabalik sa bahay. Isa pa, makakapamili rin naman kung ano'ng gustong bilhin dahil magkakahilera ang nagtitinda sa talipapa.
Kagaya sa lugar namin, mag-aalas kuwatro pa lang ng hapon nag-aayos na ang mga may puwesto sa talipapa. Paano'y malapit na namang mag-uwian ang mga tao galing sa trabaho. Siyempre kinakailangan nilang sumadya sa talipapa para may maiuwing uulamin sa bahay. O di kaya'y vice versa 'yung mga naiwan naman sa bahay ang sasaglit sa talipapa para paghandaan ang pagdating ng kapamilyang galing sa trabaho.Ano pa ba ang hahanapin mo sa talipapa? Buhat sa pagkain gaya ng karne, gulay, prutas, pansahog, isda at iba pa. Nakihilera rin ang mga nagtitinda ng gamit sa eskuwela, mga laruan, kolorete at kung anu-ano pa. Lahat ng 'yan meron sa talipapa.
Kapag magtatakipsilim na asahan mong buhay na buhay ang talipapa sa dami ng mga tao, nagsisiksikan para lang makabili ng produkto sa talipapa. Ang talipapa nga ay sagot sa pangangailangan ng mamimiling ayaw ng lumayo pa. Samantalang ito naman ay hanapbuhay para sa mga tindero at tindera na dito ay umaasa. Sa loob lang ng maiksing oras ay uminog na ang munting komersyo sa mga komunidad.

Rebeldeng Pag-ibig

2008-02-25T20:08:00.000-08:00

Ang pag-ibig ay rebelde dahil sa palasuway
Kautusan ng ibang tao’y winawalang-saysay
Marami mang tutol ang dibdib ay pinapatibay
Ayaw nitong mabigo kundi maging matagumpay.

Ang puso’y rebelde dahil isa itong kadre
Pinakamataas na puno’t sinusunod lagi
Mayroon itong prinsipyong di masasabotahe
Nilalabanan ang sinumang ibig umatake.

‘Pagkat ang pag-ibig ay isa ring pakikidigma
Sandata mo lamang ay ang iyong paniniwala
Kailanman ay di marunong makinig sa babala
Walang pakialam kahit sinong makasagupa.

Itong pag-ibig ay walang kinikilalang batas
Masalimuot man ang landas laging nangangahas
Maging ang ganda, dunong at yaman ay binabaklas
Masunod lang ang damdamin lahat tinataliwas.

Lahat ng hirap ay itinuturing na pagsubok
Hindi ito marupok na gaya ng isang gapok
Ang ipinunlang pag-ibig walang pagkabulok
Matatag ito’t sariwa gaya ng birheng bundok.

Sa rebeldeng pag-ibig sino ang makahahadlang?
Sinong sundalo ang maaring makatimbuwang
Gayung ‘di sinusunod maging sa utos ng magulang
Ang lahat ng sumalungat ay sinasalansang.

‘Pagkat ang tunay na pag-ibig ay sadyang matapang
Anumang pagkatakot ay ‘di binibigyang puwang
Tulad nito ay bakal na ‘di takot sa kalawang
Ang nararamdaman kailanman ay ‘di mapapaslang!

Adulaamin

2008-02-24T00:32:00.000-08:00

Pihit ng manibela
Ikid ng makinilya
Pagkabalam sa imprenta
Pagtugtog ng plawta
Lumulutang ang mga letra
Sa lawak ng papawirin
Ng puso't damdamin
Ng peregrinong salamisim
Nakikipagpingkian sa mga
noong may sinag ng
bituin.

Ito'y 'di kabig ng bibig
Na nakalulan sa dibdib
'Di lang ddikta ng isip
Ito'y gatilyo ng baril
Pumipitik
Tumatatak, bumubutas,
tumatagos, lumuluray
Nag-iiwan ng kung ano'ng
sikdo ng kamalayan
Ngiti, lungkot, pag-ibig
at libog
Habang nagsisindi ang bombilya
Sa liwanag ng alitaptap
na umaarya.

May bumabalong na alon
sa aking ulunan
Ikid ng utak mistulang
dagat-dagatan,
Namamalakaya ng isda
Sa ibabaw ng patay na sapa
Natagpuan ko'y patay na daga
na ang salarin ay maskuladong
pusa
Ang saglit na ito'y puno ng
himala.

Humahalo ang dugo
sa malapot na langis at grasa
Sarili'y nahihilo sa usok
ng nikotina
Nagpapait sa aking panlasa
nagpupuyat sa harap ng
isang tasang kape
Bumasag sa alak na nasa bote
Pilit inaarok ang lalim ng gabi
Habang ninanamnam sa bingaw
na kukote
Ang hugis ng katawan ng seksing
babae
Naghuhugos mga libro sa eskaparate
sabay sa pagkapunit ng papel
Naalala ko ang sinta na sa aaki'y nagtaksil
Na sa likod ko ay wnagwasak at bumaril.

Alin pang himig ang 'di naawit?
Ano pang sugnay ang 'di naisalaysay?
Ano pangg dasal ang 'di naussal?
Aba'y laksa pa't aangaw-angaw
Ang 'di naisakay sa likod ng kalabaw
Tanging sa tae lang nito nakaigpaw
Mundo'y kay lawak 'di kayang mapagdugtong
'Di masagot lahat ng bugtong
Ngayon, sino'ng tunay na marunong?
Kumanta ng Tong-Tong-Pakitong-kitong.

Ah, ito'y 'di pananaginip
na bunga ng matinding pagkainip
Sa pauli-ulit na pag-uulayaw
ng dilim at bukangliwayway
Ituring mo na lang na makabuluhang
paglalaro ng mga kataga
pagsubo at pagkain ng apoy at baga
Lahat sa akin ay bukas na hiwaga
Habang ang isipa'y nagdideliryo
Tila nakagat ng ulol na aso
Ngunit anghel ang sumanib at 'di diablo
Muli na namang nakapagluwal ang ulo
Sa pagiging haragan at bohemyo
Saa pag-iisip ng kung anu-ano
Adulaamin, ito'y salitang Ilokano.